Z tego artykułu dowiesz się:

  • Jak unijna platforma STEP wspiera suwerenność technologiczną Europy.
  • Na czym polega elitarny mechanizm finansowania dla projektów, które uzyskały europejską „pieczęć suwerenności”.
  • Czym różnią się od siebie nabory na przełomowe innowacje oraz projekty budujące strategiczną niezależność w biotechnologii.
  • Dlaczego poprzeczka dla wnioskodawców jest zawieszona wysoko i jakie wyzwania stoją przed firmami walczącymi o dotacje.

Początek wakacji nie zachwyca liczbą nowych konkursów dotacyjnych dla przedsiębiorców. – Firmy mogą jednak wybierać spośród kolejnych rund naborowych w konkursach ogłoszonych już wcześniej – mówi Małgorzata Okularczyk-Okoń, prezes zarządu Collect Consulting. Na przykład, w ramach europejskiej inicjatywy STEP, czyli Platformy na rzecz Technologii Strategicznych dla Europy (Strategic Technologies for Europe Platform), ruszają trzy kluczowe nabory dotacyjne. Ich łączny budżet przekracza 340 mln zł, a głównym celem jest budowanie suwerenności technologicznej, stymulowanie przełomowych innowacji oraz zmniejszanie zależności unijnej gospodarki od dostawców z państw trzecich.

STEP to inicjatywa Unii Europejskiej ustanowiona na mocy rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady UE z 2024 r. Ma wzmocnić pozycję Europy na arenie międzynarodowej, zwiększyć jej konkurencyjność i odporność na globalne wyzwania, takie jak kryzysy klimatyczne czy geopolityczne. Dzięki ścisłej współpracy państw członkowskich oraz łączeniu zasobów unijnych i krajowych Komisja Europejska chce przyspieszyć transformację technologiczną w obszarach strategicznych dla bezpieczeństwa i konkurencyjności Europy. Inicjatywa ma także zmniejszyć zależność od importu spoza UE, przede wszystkim z USA i Chin, oraz chronić i wzmacniać łańcuchy wartości w obszarach uznanych za strategiczne: technologiach cyfrowych i innowacjach deep-tech, czystych i zasobooszczędnych technologiach oraz biotechnologii. – Sam STEP budzi kontrowersje wśród polskiego sektora biznesu, głównie z powodu bardzo małej liczby projektów wybieranych do dofinansowania i niewykorzystanych alokacji. Niemniej nadal jest to bardzo atrakcyjne źródło finansowania, które otwiera przedsiębiorcom nowe horyzonty rozwoju najbardziej zaawansowanych i strategicznych projektów technologicznych – mówi szefowa Collect Consulting.

STEP z pieczęcią

Pierwszy z tych konkursów – nabór potrwa od 21 lipca do 24 września 2026 r., a jego ogłoszenie zaplanowano na 7 lipca – jest skierowany do projektów, które przeszły już rygorystyczną weryfikację na poziomie europejskim. O bezzwrotne dotacje mogą ubiegać się zarówno mikro-, małe i średnie, jak i duże przedsiębiorstwa. Warunkiem udziału w konkursie jest posiadanie ważnej pieczęci suwerenności STEP Seal, uzyskanej wcześniej w unijnym programie Innovation Fund. Pieczęć otrzymują wysoko innowacyjne projekty wspierające rozwój technologii krytycznych dla europejskiej gospodarki. Konkurs nie ocenia więc nowych pomysłów od zera. Jest krajowym mechanizmem finansowania elitarnych projektów zweryfikowanych wcześniej pod kątem doskonałości w takich programach jak „Horyzont Europa”, „Cyfrowa Europa”, Europejski Fundusz Obronny czy Program UE dla zdrowia. – Projekty z pieczęcią są traktowane priorytetowo w krajowych i unijnych programach finansowania. I właśnie finansowanie krajowe otwiera się dla nich w lipcu – mówi Małgorzata Okularczyk-Okoń.

Łączny budżet tego naboru wynosi 40 mln zł. Pozyskane wsparcie firmy będą mogły przeznaczyć m.in. na zakup maszyn, nieruchomości, licencji i know-how czy realizację robót budowlanych. Za przeprowadzenie naboru i ocenę wniosków na szczeblu krajowym odpowiada Polska Agencja Rozwoju Przedsiębiorczości. – To unikatowa szansa na przekucie międzynarodowego uznania w realne wsparcie finansowe ze środków unijnych w ramach krajowych programów – zauważa prezes Collect Consulting.

STEP dla biotechnologii

Drugi ze wspomnianych naborów 6 lipca uruchomiło Narodowe Centrum Badań i Rozwoju. To STEP Ścieżka A: Biotechnologie, konkurs prowadzony w ramach Funduszy Europejskich dla Nowoczesnej Gospodarki. Jego głównym celem jest finansowanie przełomowych projektów badawczo-rozwojowych w sektorze biotechnologii, które wprowadzają na unijny rynek innowacyjne rozwiązania o dużym potencjale gospodarczym. O dofinansowanie mogą ubiegać się przedsiębiorstwa samodzielnie lub w ramach konsorcjów, które mogą współtworzyć także organizacje badawcze i NGO. – Ten nabór celuje bezpośrednio w sektor biotechnologiczny, kładąc nacisk na aspekt komercyjny oraz rynkowy prymat wdrażanych technologii – wskazuje Małgorzata Okularczyk-Okoń. Nabór potrwa do 7 września 2026 r., a jego budżet wynosi 150 mln zł. – Co nietypowe dla dotacji, wdrożenie wyników prac B+R musi odbyć się już poza projektem, ze środków własnych lub innych źródeł. Ocena wniosków jest dwuetapowa, a w drugim etapie elementem weryfikacji jest bezpośrednie spotkanie ekspertów z wnioskodawcą – mówi ekspertka.

STEP dla niezależności

Trzeci nabór w ramach STEP to Ścieżka B: Biotechnologie – ścieżka strategiczna „niezależność”. Choć dysponuje takim samym budżetem jak ścieżka innowacyjności, stawia przede wszystkim na bezpieczeństwo przemysłowe, surowcowe i geopolityczne Unii Europejskiej. – To wyjątkowa szansa dla firm i konsorcjów na sfinansowanie projektów B+R, które zmniejszają strategiczną zależność Unii Europejskiej m.in. w obszarze leków o krytycznym znaczeniu i ich składników – ocenia Małgorzata Okularczyk-Okoń. – Kluczowym kryterium oceny jest to, w jakim stopniu projekt ogranicza strategiczną zależność od zagranicznych rynków, na przykład poprzez zabezpieczenie ciągłości dostaw, rozwój infrastruktury krytycznej i budowanie przewagi konkurencyjnej – dodaje.

Ekspertka wskazuje, że szeroki katalog beneficjentów, poza firmami, obejmuje także partnerstwa naukowe i współpracę z organizacjami pozarządowymi. Minimalna wartość dofinansowania projektu wynosi 7 mln zł, a maksymalna aż 140 mln zł. Konkurs jest więc skierowany do ambitnych i kapitałochłonnych projektów biotechnologicznych. Firmy mogą sfinansować z dotacji badania przemysłowe, w tym poszukiwanie nowej wiedzy i tworzenie prototypów, a także prace rozwojowe, takie jak budowa linii demonstracyjnych czy testowanie rozwiązań w warunkach zbliżonych do rzeczywistych.