Gwałtownie przybyło pożyczek w parabankach

Liczba klientów firm pożyczkowych ujętych w baza BIK wzrosła ponad dwukrotnie. To efekt zarówno zmian regulacyjnych, jak i czynników rynkowych.

Publikacja: 21.08.2023 17:33

Gwałtownie przybyło pożyczek w parabankach

Foto: Adobe Stock

Rynek pożyczek pozabankowych raportowany przez Biuro Informacji Kredytowej bije prawdziwe rekordy. W czerwcu ich wartość sięgnęła 1,2 mld zł, co oznacza wzrost rok do roku o 46 proc., a liczba umów sięgnęła niemal 760 tys., co oznacza wzrost rok do roku aż o 133 proc. Dla porównania warto podać, że w czerwcu 2020 r. tylko 136 tys. Polaków zadłużyło się w parabankach na 0,3 mld zł.

Ile kosztuje pożyczka

Wpływ na tak dynamiczne przyrosty w ostatnim czasie miały przede wszystkim zmiany w przepisach. Zgodnie z nową tzw. ustawą antylichwiarską, od 18 maja br. wszystkie już firmy pożyczkowe muszą raportować do Biura Informacji Kredytowej o wszystkich transakcjach. Wcześniej zaś z BIK współpracowało ok. 70 proc. podmiotów (w tym wszystkie największe).

Czytaj więcej

Drakońska prowizja Raiffeisena w Rosji. Ma utrudnić handel z zagranicą

Jednocześnie trzeba zwrócić uwagę, że popyt na usługi firm pozabankowych utrzymuje się na relatywnie wysokim poziomie, mimo że koszty pożyczania są tu bardzo wysokie. W niektórych przypadkach przy ofercie niewielkich kwot na bardzo krótki okres Rzeczywista Roczna Stopa Oprocentowania może sięgać nawet trzycyfrowych liczb – np. RRSO przy 1 tys. zł na miesiąc w jednej z firm to ok. 320 proc.

Nie tylko chwilówki

Zdaniem ekspertów BIK wynika to z przyczyn rynkowych - wciąż wysokiej inflacji i drożyzny, które wpływają na konieczność łatania domowego budżetu za pomocą szybkiego finansowania. Potwierdzeniem tego jest bardzo dynamiczny wzrost pożyczek niskokwotowych, takich do 500 zł, które zdominowały sprzedaż w pierwszym półroczu 2023 r. Udzielono ich o ponad 60 proc. więcej i na wartość wyższą o 84 proc. niż w pierwszym półroczu 2022 r. Dla porównania - pożyczek wysokokwotowych, czyli powyżej 5 tys. zł, udzielono o ok. 22 proc. więcej i na wartość o ok. 19 proc. proc. wyższą.

- Ten rynek nie jest tak jednorodny jak kiedyś, w ofercie są nie tylko tzw. chwilówki – zaznacza jeden z analityków . – Rośnie udział pożyczek na dłuższy okres, np. zakupy przez internet, których spłata jest rozkładana na kilka miesięcy – wyjaśnia. A im dłuższe pożyczenie, tym koszty mniejsze.

- RRSO jest miarą, która przybiera wyższe wartości, gdy pożyczane są środki na okres krótszy niż rok, ze względu na konstrukcję tego parametru – zaznacza Marcin Czugan, prezes Związku Przedsiębiorstw Finansowych. - Aby konsument miał możliwość oceny, czy stać go na dany produkt finansowy, polecam sprawdzać wskaźnik zwany „całkowitą kwotą do zapłaty”. Pokazuje on, ile łącznie należy zwrócić pożyczonego kapitału i wszystkich kosztów, w tym odsetek. Ważna jest oczywiście także wysokość miesięcznej raty, która powinna dać możliwość oceny, czy domowy budżet udźwignie spłatę pożyczki – podkreśla Czugan.

Bez efektu wypychania?

Ciekawe, że według danych ZPF, obecnie podaż pożyczek koncentruje się wokół mniejszej liczby podmiotów, bo część firm zrezygnowała z udzielania finansowania, po zmianach ustawowych (w tym w szczególności obniżeniu maksymalnych kosztów pozaodsetkowych) w ostatnich latach.

Z analiz BIK wynika, że na koniec czerwca liczba klientów firm pożyczkowych wzrosła ogółem do 1 mln. Ale wbrew stereotypom, nie są to osoby wypchnięte z rynku bankowego np. przez odmowę udzielania kredytu. Odwrotnie, aż 73 proc, z nich spłaca kredyty i pożyczki w bankach. Łączne ich zadłużanie wyniosło na koniec czerwca ok. 53 mld zł złotych, z czego 43 mld zł to dług w bankach, a 6,8 mld zł – w instytucjach pozabankowych.

Rynek pożyczek pozabankowych raportowany przez Biuro Informacji Kredytowej bije prawdziwe rekordy. W czerwcu ich wartość sięgnęła 1,2 mld zł, co oznacza wzrost rok do roku o 46 proc., a liczba umów sięgnęła niemal 760 tys., co oznacza wzrost rok do roku aż o 133 proc. Dla porównania warto podać, że w czerwcu 2020 r. tylko 136 tys. Polaków zadłużyło się w parabankach na 0,3 mld zł.

Ile kosztuje pożyczka

Pozostało 89% artykułu
2 / 3
artykułów
Czytaj dalej. Subskrybuj
Finanse
Babciowe jeszcze w tym roku. Ministerstwo zapewnia, że ma środki
Materiał Promocyjny
Wykup samochodu z leasingu – co warto wiedzieć?
Finanse
Wschodzące gwiazdy audytu według "Rzeczpospolitej"
Finanse
Szanse i wyzwania na horyzoncie
Finanse
Badania w czasach niepewności
Finanse
Audyt ma wiele twarzy