Od niedawna obserwujemy znaczne ożywienie na rynku sztuki współczesnej. Być może zawirowania na giełdzie sprawiły, że niektórzy inwestorzy postanowili część oszczędności przeznaczyć na zakup dzieł. Rynek sztuki rządzi się podobnymi prawami jak każdy inny. Jest co prawda mało przewidywalny, ale również tu obowiązuje zasada: im większe ryzyko, tym większy zarobek.

W przypadku sztuki ryzyko dotyczy przede wszystkim zakupu prac najmłodszych twórców. Trudno przewidzieć, jak ich kariera będzie przebiegać w przyszłości i czy kiedykolwiek odniosą tak spektakularny sukces jak Wilhelm Sasnal. Jego prace w zachodnich galeriach kosztują po kilkadziesiąt tysięcy euro, u nas są właściwie niedostępne.

Także dokonania innych artystów z czołówki Kompasu Sztuki: Magdaleny Abakanowicz, Romana Opałki, Mirosława Bałki oraz Aliny Szapocznikow, są w Polsce nie do kupienia. W prestiżowych światowych galeriach za abakany płaci się co najmniej 100 tys. euro, za obrazy Opałki od 300 tys. euro, natomiast za rzeźby Bałki od kilkudziesięciu tysięcy euro w górę.

Prace Jerzego Nowosielskiego, artysty, który cieszy się u nas największym wzięciem, można kupić w Galerii Starmach. Od lat zajmuje się ona promocją tego klasyka współczesności. Słynne akty Nowosielskiego kosztują powyżej 100 tys. zł. Na aukcji w Polswiss Art w 2007 r. „Akt leżący” został wylicytowany za 205 tys. zł.

Zeszłoroczny rekord aukcyjny malarstwa współczesnego należy bez wątpienia do Tadeusza Kantora. „Człowiek z parasolkami” zmienił właściciela za 220 tys. zł.

Kolejni artyści z czołówki Kompasu Sztuki: Jan Tarasin, Leon Tarasewicz, Stefan Gierowski, Wojciech Fangor i Jan Lebenstein, są obecni zarówno w prestiżowych galeriach sztuki współczesnej, jak i na aukcjach. Na przykład w ubiegłym roku „Figura osiowa nr 77” Lebensteina została kupiona na aukcji w Desie Unicum za 220 tys. zł. Niepowtarzalny świat Tarasina można obejrzeć w ArtNewMedia, Galerii Grafiki i Plakatu, wirujące koła Fangora m.in. w Galerii Stefana Szydłowskiego, natomiast wysmakowane kolorystycznie prace Gierowskiego m.in. w Galerii Zapiecek. Pejzaże Tarasewicza oferuje Galeria Ego.

Twórczość tych wybitnych malarzy cieszy się od dawna uznaniem i krytyków, i miłośników sztuki. Nic dziwnego, że ceny ich obrazów wynoszą od kilkudziesięciu do ponad 100 tysięcy złotych. W ostatnich latach prace te znacznie zdrożały. Pięć, sześć lat temu można było je kupić nawet o połowę taniej. Nikt nie jest jednak w stanie powiedzieć, czy ceny dalej będą rosły i w jakim tempie. Ale wiadomo, że na dziełach uznanych twórców raczej nikt nie stracił, a niektórzy sporo zarobili, nawet kilkaset procent.

- Jest to ranking najlepszych polskich artystów współczesnych (przyjęliśmy, że byli obecni w życiu artystycznym po 1945 r.).

- Po raz pierwszy w Polsce został opublikowany na łamach „Moich Pieniędzy” 13 marca 2008 r.

- Powstał przy współpracy prawie 80 galerii, zarówno komercyjnych, jak i zajmujących się promocją sztuki (m. in. CSW Zamek Ujazdowski, BWA Zielona Góra, BWA Arsenał, Galeria Biała, Atlas Sztuki, Starmach Galeria, Zderzak, Program, Lokal_30, Galeria Wizytująca, Galeria Klimy Bocheńskiej).

- Właściciele i szefowie galerii wskazywali dziesięciu najważniejszych ich zdaniem twórców uprawiających różne dyscypliny sztuki. Artysta, który w takim minirankingu zajął pierwsze miejsce, otrzymywał 10 pkt, każdy następny o jeden mniej. W ten sposób została stworzona obiektywna lista 256 najbardziej liczących się twórców.

Pierwsza piętnastka punkty

1. Tadeusz Kantor 253

2. Jerzy Nowosielski 217

3. Magdalena Abakanowicz 162

4. Henryk Stażewski 157

5. Roman Opałka 139

6. Andrzej Wróblewski 113

7. Mirosław Bałka 105

8. Alina Szapocznikow 104

9. Edward Krasiński 99

10. Tadeusz Brzozowski 89

11. Jan Tarasin 88

12. Wilhelm Sasnal 83

12. Leon Tarasewicz 83

13. Stefan Gierowski 81

14. Jan Lebenstein 79