– Z niepokojem obserwuję to, co się dzieje wokół paktu pomocy dla Grecji. To przedsmak negocjacji w 2011 r., gdy będziemy decydować o perspektywie finansowej na lata 2014 – 2020 – mówi „Rz” Janusz Lewandowski, unijny komisarz ds. budżetu.

Polska jest największym beneficjentem unijnych funduszy pomocowych w budżecie 2007 – 2013. Jednak kryzys gospodarczy i konieczność wyłożenia miliardów euro na ratowanie przed bankructwem Grecji – a być może także innych krajów strefy euro – znacznie utrudni negocjowanie budżetu na lata 2014 – 2020.

Według Lewandowskiego obcinanie funduszy strukturalnych byłoby bezcelowe, bo działają one antykryzysowo, czego najlepszym przykładem jest właśnie Polska. Ale taka logika może nie przemówić do wyborców w Niemczech, Holandii, Wielkiej Brytanii czy Szwecji. – Oby nie doszło do reakcji łańcuchowej, której apogeum przypadłoby właśnie na 2011 r. – podkreśla Lewandowski.

Ale eksperci nie mają wątpliwości: grecki kryzys wpłynie negatywnie na przyszły budżet UE. – Jeśli ktoś miał złudzenia, że można mówić o zwiększaniu wydatków w Unii, teraz może o tym definitywnie zapomnieć – mówi „Rz” Fabian Zulleg, ekspert European Police Centre w Brukseli.

Według Zullega trudno będzie dokonać znaczących cięć, bo niektóre projekty są wieloletnie. Niemcy, które wpłacają najwięcej do unijnej kasy, mogą jednak stawiać warunki i domagać się np. reformy polityki spójności lub poluzowania zasad pomocy państwa dla firm. Dzięki temu będą mogły z własnego budżetu dotować swoje przedsiębiorstwa, które – jak twierdzą – są coraz mniej konkurencyjne z powodu zasilania biedniejszych państw unijnymi funduszami.

To, jak problemy Grecji przekładają się na sytuację w Polsce, widać było w ostatnich dniach. Jeśli ktoś we wtorek czy środę spłacał ratę kredytu w euro czy frankach, musiał przeznaczyć na nią więcej złotych. Zapowiedź zwiększenia pomocy dla Grecji przyniosła jednak efekty – w czwartek złoty odrobił straty, a wskaźnik największych spółek WIG20 zyskał blisko 2 proc.

Przedstawiciele polskich banków uspokajają, że klienci są bezpieczni, a polskie instytucje nie inwestowały w greckie obligacje. Także władze Polbanku, oddziału greckiego EFG Eurobanku, zapewniają, że kłopoty Grecji nie zagrażają depozytom klientów, które gwarantuje grecki odpowiednik Bankowego Funduszu Gwarancyjnego.

Według nieoficjalnych informacji, które pojawiły się w czwartek wieczorem, Europejski Bank Centralny i Międzynarodowy Fundusz Walutowy wskazały rządowi w Atenach, by dokonał większych od planowanych cięć w budżecie. Sugerują też zamrożenie płac i rezygnację z 13. i 14. pensji w sektorze publicznym.

[i]Anna Słojewska z Brukseli[/i]