Podpisaniu porozumienia miałoby towarzyszyć ustalenie ram szczegółowych negocjacji ws. irańskiego programu nuklearnego – podaje Axios, powołując się na dwa źródła w administracji USA i dwa inne źródła.
- Zamkniemy to bardzo szybko. Jesteśmy bardzo blisko – mówi pakistańskie źródło cytowane przez agencję Reutera.
Nieoficjalnie: USA i Iran najbliższe porozumienia ws. zakończenia wojny od momentu jej wybuchu
Stany Zjednoczone mają obecnie oczekiwać na odpowiedź Iranu w kilku kluczowych punktach porozumienia, która ma nadejść w ciągu najbliższych 48 godzin. Na razie nie osiągnięto porozumienia, ale źródła serwisu Axios twierdzą, że jesteśmy najbliżej podpisania takiej umowy od momentu wybuchu wojny USA i Izraela z Iranem 28 lutego.
Czytaj więcej
Marco Rubio przekazał, że operacja Epicka Furia się zakończyła. Jej miejsce zajął „Projekt Wolność”, który – jak stwierdził sekretarz stanu USA – j...
Porozumienie ma zawierać zobowiązanie Iranu do wprowadzenia moratorium na wzbogacanie uranu, w zamian za co USA zgodzą się na zniesienie sankcji i uwolnienie wartych miliardów dolarów zamrożonych aktywów USA. Obie strony mają też znieść blokadę cieśniny Ormuz.
Realizacja wielu zapisów porozumienia ramowego miałaby być uzależniona od zawarcia ostatecznego porozumienia, co z kolei oznacza, że nawet podpisanie dokumentu nie oznaczałoby, iż całkowicie zniknęłaby groźba ponownego wybuchu wojny lub dalszego trwania w impasie, gdy – mimo braku działań wojennych, żaden z punktów spornych nie zostałby rozwiązany.
Cena ropy w dół
Po tym jak Donald Trump zawieszając operację „Projekt wolność” zasugerował, że USA i Iran mogą być bliskie porozumienia, cena baryłki ropy Brent spadła o 6,1 proc., do poziomu 103,17 dolara za baryłkę, a cena baryłki ropy WTI o 6,6 proc., do poziomu 95,5 dolarów. To najniższy poziom cen ropy od niemal dwóch tygodni.
Z informacji Axios wynika, że Biały Dom jest przekonany, iż obecne kierownictwo Iranu jest podzielone i różnym frakcjom je tworzącym będzie trudno wypracować konsensus w sprawie ostatecznego porozumienia z USA. Niektórzy w Waszyngtonie uważają, że niemożliwe będzie nawet doprowadzenie do ramowego porozumienia.
Jednak dwa źródła w administracji, które twierdzą, że porozumienie jest blisko, przekonują że to właśnie dlatego USA nie chciały doprowadzić do zerwania zawieszenia broni, mimo ataków irańskich na statki w rejonie cieśniny Ormuz czy ataków na terytorium ZEA, o których informowały Emiraty.
Doniesienia Axios pojawiły się po tym, jak w nocy z 5 na 6 maja (czasu polskiego) Donald Trump poinformował o zawieszeniu operacji „Projekt wolność” realizowanej w cieśninie Ormuz, powołując się m.in. na postępy w negocjacjach z Iranem, co – jak twierdzą informatorzy serwisu, również ma być konsekwencją możliwości zawarcia porozumienia ramowego.Wcześniej sekretarz stanu USA Marco Rubio poinformował, że operacja „Epicka furia”, czyli ofensywne działania militarne przeciw Iranowi rozpoczęte 28 lutego, zakończyła się.
Irańskie ataki w cieśninie Ormuz od 3 maja
USA i Iran negocjują ws. 14-punktowego porozumienia. Co może znaleźć się w dokumencie?
Jednostronicowe porozumienie ramowe, zawierające 14 punktów, ma być przedmiotem negocjacji między przedstawicielami administracji Trumpa – specjalnym wysłannikiem ds. Bliskiego Wschodu Stevem Witkoffem oraz zięciem prezydenta USA Jaredem Kushnerem a przedstawicielami władz Iranu. Rozmowy toczą się zarówno bezpośrednio, jak i przez mediatorów (w mediacjach między USA a Iranem kluczową rolę odgrywa Pakistan).
W obecnej formie porozumienie zawiera deklarację o zakończeniu wojny i rozpoczęciu 30-dniowego okresu negocjowania szczegółowego porozumienia ws. otwarcia cieśniny Ormuz, ograniczenia irańskiego programu nuklearnego i zawieszenia amerykańskich sankcji nałożonych na Iran. Negocjacje, o których mowa, mogłyby się toczyć w Islamabadzie lub w Genewie – podają źródła serwisu Axios.
Czytaj więcej
Prezydent USA Donald Trump po raz kolejny skomentował wojnę z Iranem. - Zniszczyliśmy ich, teraz zostali zredukowani do małych łodzi z karabinami m...
Z ustaleń serwisu wynika, że blokada cieśniny Ormuz, utrzymywana obecnie zarówno przez Iran, jak i USA, byłaby stopniowo znoszona w toku 30-dniowych negocjacji. Gdyby negocjacje się załamały, wówczas USA miałyby natychmiast przywrócić blokadę i wznowić działania militarne – twierdzi jeden z przedstawicieli administracji.
Co ma znaleźć się w ramowym porozumieniu między USA a Iranem, które ma zakończyć wojnę?
Najważniejsze punkty, o których pisze Axios:
- USA i Iran zniosą blokadę cieśniny Ormuz
- USA stopniowo zaczną znosić sankcje nałożone na Iran
- USA stopniowo zaczną uwalniać zamrożone irańskie aktywa
- Iran zgodzi się zaprzestać wzbogacania uranu na 12-15 lat (po tym, jak okres ten upłynie, będzie mógł wzbogacać uran tylko do poziomu 3,67 proc.)
- Iran zobowiąże się, że nigdy nie będzie dążył do posiadania broni atomowej
USA i Iran negocjują obecnie m.in. długość moratorium na wzbogacanie uranu przez Iran. Trzy źródła twierdzą, że ma to być co najmniej 12 lat, jedno wskazuje na 15 lat. Iran proponował 5-letni okres moratorium na wzbogacanie uranu przez Teheran, USA oczekiwały 20-letniego moratorium. USA chcą, by w porozumieniu znalazła się klauzula przedłużająca moratorium w przypadku złamania postanowień dotyczących wzbogacania uranu. Po wygaśnięciu moratorium Iran mógłby wzbogacać uran jedynie do poziomu 3,67 proc. (to o wiele za mało, by móc wykorzystać taki uran do budowy broni atomowej).
Iran miałby zobowiązać się w porozumieniu, że nigdy nie będzie dążył do pozyskania broni atomowej (oficjalnie Teheran cały czas stoi na stanowisku, że nie dąży do posiadania broni atomowej, a jego program nuklearny ma charakter cywilny). Jedno ze źródeł w administracji USA twierdzi, że strony negocjują klauzulę, w której Iran zobowiązałby się, by nie prowadzić prac w podziemnych ośrodkach nuklearnych. Teheran miałby się też zgodzić na rozszerzony mechanizm kontroli pozwalający na nagłe inspekcje prowadzone przez inspektorów ONZ.
USA w ramach porozumienia zgodziłyby się na stopniowe znoszenie sankcji nałożonych na Iran i stopniowe odmrażanie wartych miliardy dolarów aktywów irańskich zamrożonych na całym świecie.
Według dwóch źródeł Iran miałby też zgodzić się na wywiezienie ze swojego terytorium posiadanych już zasobów wzbogaconego uranu (ok. 400 kg). Dotychczas Teheran nie zgadzał się na ten warunek, a Waszyngton uzależniał od niego porozumienie. Jedno źródło twierdzi, że uran miałby zostać wywieziony do USA.
CNBC podało, powołując się na irański MSZ, że Teheran „ocenia” 14-punktową, jednostronicową propozycję porozumienia pokojowego.
