Z tego artykułu dowiesz się:
- W jaki sposób zmiany polityczne w państwach UE wpływają na międzynarodową pozycję Izraela?
- Jakie potencjalne konsekwencje gospodarcze mogą wyniknąć z rewizji europejsko-izraelskich relacji handlowych?
- Jakie reakcje wywołała propozycja Hiszpanii ws. zawieszeniu układu stowarzyszeniowego z Izraelem?
Szef rządu królestwa Hiszpanii nie przez przypadek ogłosił swoją inicjatywę w trakcie kampanii przed wyborami regionalnymi w Andaluzji 19 maja. Jego socjalistyczne ugrupowanie PSOE stara się po latach odzyskać władzę w tej największej wspólnocie autonomicznej kraju. I choć nie wydaje się to w tej chwili realne, to jednak krytyka amerykańsko-izraelskiej kampanii na Bliskim Wschodzie wyraźnie zjednuje wyborców umiarkowanej lewicy. Sukces PSOE w Andaluzji mógłby ożywić nadzieje, że przejęcie po przyszłorocznych wyborach parlamentarnych władzy przez prawicową koalicję konserwatywnej Partii Ludowej (PP) i skrajnego Vox nie jest jeszcze przesądzone.
– Ta wojna powoduje setki ofiar śmiertelnych, miliony uchodźców i miliardy strat. Jesteśmy przyjaciółmi narodu izraelskiego, ale nie polityki Benjamina Netanjahu. Apeluję do wszystkich krajów Unii, aby powstrzymały go przed dalszym prowadzeniem wojny – oświadczył Sánchez.
Unia Europejska może wstrzymać współpracę gospodarczą z Izraelem
We wtorek na posiedzeniu ministrów spraw zagranicznych UE w Luksemburgu Hiszpania formalnie wystąpiła o zawieszenie zawartego przed ćwierć wiekiem układu stowarzyszeniowego. Ten ruch nie ma szans na powodzenie: wymagałby jednomyślnego poparcia wszystkich krajów członkowskich. Tymczasem tylko Irlandia i Słowenia otwarcie wspierają w tym względzie Hiszpanów. Bardziej prawdopodobne jest jednak wycofanie niektórych zapisów dokumentu, w szczególności odnoszących się do współpracy gospodarczej. W tym przypadku dla podjęcia decyzji wystarczy bowiem kwalifikowana większość przynajmniej 14 państw UE zamieszkałych przez co najmniej 65 proc. ludności Wspólnoty. Do tej pory i taką możliwość wydawała się odległa, bo dwa duże kraje Unii, Niemcy i Włochy, stawiały stanowczy opór.
Teraz jednak i to zaczyna się zmieniać. W szczególności krytyczna wobec Izraela stała się premier Włoch Giorgia Meloni, która nie przedłużyła z umowy o współpracy wojskowej z Tel Awiwem. Przeciw niedopuszczalnej pacyfikacji ludności cywilnej tak w Strefie Gazy, jak i w Libanie wystąpił również szef francuskiej dyplomacji Jean-Noël Barrot.
Czytaj więcej
Królestwo Hiszpanii idzie pod prąd. Cała Europa zaostrza politykę migracyjną, ale Madryt szeroko otworzył drzwi dla przyjezdnych. Pytanie, na jak d...
Dla Netanjahu potężnym ciosem był także upadek Viktora Orbána 12 kwietnia. Sojusz to był, co prawda, kuriozalny: węgierski premier z sentymentem odnosił się do międzywojennego reżimu Miklósa Horthyego, który ponosił znaczną część odpowiedzialności za deportację w 1944 r. setek tysięcy węgierskich Żydów do Auschwitz. Z drugiej jednak strony Netanjahu mógł przyjechać do Budapesztu bez obaw, że zostanie zatrzymany i odesłany do Międzynarodowego Trybunału Sprawiedliwości w Hadze. Teraz następca Orbána, Péter Magyar, ostrzegł, że jeśli izraelski premier pojawi się nad Dunajem, zostanie zatrzymany.
Zawieszenie samej handlowej części układu stowarzyszeniowego jest i tak instrumentem nacisku na Izrael. Zjednoczona Europa jest największym partnerem handlowym państwa żydowskiego: obroty zbliżają się do 50 mld euro rocznie.
Czytaj więcej
Czy nabycie samochodu może być tak proste, jak zamówienie sprzętu online? O tym, jak wygląda transformacja tego sektora oraz jak należy odpowiedzie...
Po wiekach rozkwitu żydowskiej kultury w Hiszpanii pozostały trzy synagogi
Już teraz inicjatywa Sáncheza spotkała się z ostrą reakcją Tel-Awiwu. Szef izraelskiej dyplomacji Gideon Sa'ar zarzucił hiszpańskiemu premierowi „hipokryzję”. Miał na myśli bliskie relacje, jakie Madryt utrzymywał z autorytarnymi rządami na Kubie czy w Wenezueli. Hiszpania ma tam faktycznie bardzo duże interesy gospodarcze i przez palce patrzy na łamanie praw człowieka. Podobnie, jak w Maroku. Ale szef MSZ Hiszpanii José Manuel Albares zwrócił uwagę na inny, jego zdaniem, przykład hipokryzji. – Nie możemy w imieniu praw człowieka wspierać Ukrainy, a jednocześnie nie stosować tej samej miary w stosunku do Izraela – oświadczył.
Czytaj więcej
Premier Hiszpanii organizuje w piątek w Barcelonie szczyt postępowych przywódców świata, którzy sprzeciwiają się wojnie na Bliskim Wschodzie. Dzięk...
Ataki na głównego sojusznika Izraela, Amerykę, znajdują na hiszpańskiej lewicy podatny grunt po części z powodu wsparcia, jakiego brutalnej frankistowskiej dyktaturze udzielały Stany Zjednoczone. Hiszpańska prawica przyjęła inną linię. Konserwatywny premier Mariano Rajoy przeprowadził ustawę, która przyznawała hiszpańskie obywatelstwo potomkom Żydów sefardyjskich wygnanych w 1492 r. z królestwa przez Ferdynanda i Izabelę Katolicką. Do 2019 r. z tej możliwości skorzystało ok. 150 tys. osób. Żydowska kultura kwitła przez wieki rządów muzułmańskich na Półwyspie Iberyjskim. Do dziś przetrwały jednak po tym okresie tylko trzy synagogi, z czego dwie w Toledo (jako muzea). Ogromny udział w rozwoju antysemityzmu miał Kościół Katolicki, Inkwizycja.
Niezależnie od inicjatywy Sáncheza, w Parlamencie Europejskim ugrupowania radykalnej lewicy, w tym hiszpański Podemos, wystąpiły z petycją do Komisji Europejskiej w sprawie zawieszenia układu stowarzyszeniowego. Stoi za nim także otwarcie antysemickie ugrupowanie Jean-Luca Mélenchona, Francja Niepokorna Do tej pory zebrano pod petycją przeszło milion podpisów w kilkunastu krajach UE. To obliguje unijną centralę do formalnej odpowiedzi na inicjatywę. Przewodnicząca Komisji Europejskiej Ursula von der Leyen zapowiedziała, że przedstawi w tej sprawie oficjalne stanowisko.
