PKB rośnie. Popyt konsumpcyjny już wyraźnie odżył

W trzecim kwartale aktywność w polskiej gospodarce zwiększyła się o 1,5 proc. w stosunku do poprzedniego kwartału, najbardziej od I kwartału 2022 r. Przyczynił się do tego skok popytu konsumpcyjnego o 2,3 proc.

Publikacja: 30.11.2023 12:00

Jak podał GUS, produkt krajowy brutto Polski w trzecim kwartale wzrósł

Jak podał GUS, produkt krajowy brutto Polski w trzecim kwartale wzrósł

Foto: Bloomberg

Jak podał w czwartek GUS, produkt krajowy brutto (PKB) Polski w III kwartale wzrósł realnie (w cenach stałych) o 0,5 proc. po zniżkach o 0,6 proc. w II kwartale i o 0,3 proc. w I kwartale. To wynik minimalnie powyżej wstępnego szacunku, który GUS opublikował w połowie listopada, a także przeciętnych szacunków ekonomistów ankietowanych przez „Rzeczpospolita”.

Do powrotu PKB na ścieżkę wzrostu przyczyniło się odbicie wydatków konsumpcyjnych gospodarstw domowych. Pomimo wysokiej bazy odniesienia sprzed roku, związanej z napływem uchodźców z Ukrainy, wydatki te wzrosły realnie o 0,8 proc. rok do roku po dwóch kwartałach zniżek. Ekonomiści przeciętnie szacowali, że konsumpcja zmalała o 0,5 proc. rok do roku po tąpnięciu o 2,8 proc. w II kwartale.

Czytaj więcej

W budżecie zabraknie 10–15 mld zł. CIT i VAT kuleją

Aż o 3,3 proc. rok do roku, najbardziej od II kwartału 2022 r., wzrosło realne spożycie w sektorze publicznym (to m.in. wydatki na usługi, które państwo świadczy na rzecz ludności, w tym na edukację, służbę zdrowia i kulturę, ale też wydatki na wojsko). Podniosło to roczną dynamikę PKB 0,6 pkt proc.

Inwestycje, drugie istotne źródło popytu w gospodarce, wzrosły w cenach stałych o 7,2 proc. rok do roku po zwyżce o 10,5 proc. w II kwartale. Ankietowani przez „Rzeczpospolita” ekonomiści przeciętnie oczekiwali zwyżki o 7,6 proc., ale o dużym rozczarowaniu trudno tu mówić.

Inwestycje i popyt pomogły PKB

Hamulcem wzrostu gospodarczego były przede wszystkim zmiany zapasów w firmach. W II połowie 2021 r. i w 2022 r. przedsiębiorstwa masowo zapełniały magazyny w reakcji na pandemiczne zaburzenia w łańcuchach dostaw, w tym roku magazyny odchudzają, co obniża bieżący poziom produkcji. Spadek zapasów odjął od rocznej dynamiki PKB aż 7,7 pkt proc. po 3 pkt proc. w II kwartale. To nie oznacza, że gdyby nie to wahnięcie zapasów, zwyżka PKB sięgnęłaby 8,2 proc. Skutkiem ubocznym odchudzania magazynów było załamanie importu: realnie o 20,3 proc. rok do roku, najbardziej od co najmniej 20 lat. Eksport towarów i usług z Polski również zmalał, ale w mniejszym stopniu, o 5,2 proc. rok do roku. W rezultacie wyniki wymiany handlowej miały pozytywny wpływ na dynamikę PKB: dodały do niej 5,9 pkt proc.

O bieżących tendencjach w polskiej gospodarce wiele mówią dane oczyszczone z wpływu czynników sezonowych. Tak liczony PKB wzrósł w III kwartale o 1,5 proc. kwartał do kwartału, najbardziej od I kwartału 2022 r., zamiast o 1,4 proc., jak wstępnie oceniał GUS. W poprzednim kwartale PKB oczyszczony z wpływu czynników sezonowych był o 0,3 proc. wyższy niż w I kwartale, gdy z kolei wzrósł o 1,1 proc. To sugeruje, że od początku roku aktywność w polskiej gospodarce rośnie, a stagnacja PKB rok do roku to skutek wysokiej bazy odniesienia z 2022 r., związanej z napływem uchodźców i kumulacją zapasów.

W szczególności, pomimo wysokiej inflacji, która erodowała siłę nabywczą dochodów, wydatki konsumpcyjne gospodarstw domowych wzrosły w samym III kwartale (po odsezonowaniu) o 2,3 proc., po zwyżce o 1 proc. w II kwartale i niewielkiej zniżce (o 0,1 proc.) w I kwartale. Wzrost inwestycji wyhamował do 1 proc. kwartał do kwartału z 2,2 proc. w II kwartale.

Odbicie popytu konsumpcyjnego dopiero się zaczyna

Ekonomiści nie mają wątpliwości co do tego, że odbicie popytu konsumpcyjnego dopiero się zaczyna. Wzrost płac utrzymuje się powyżej 10 proc. rok do roku, podczas gdy inflacja wyraźnie opadła. W rezultacie skokowo rośnie siła nabywcza wynagrodzeń. Do tego z początkiem 2024 r. budżety części gospodarstw domowych zasilą zwiększone świadczenia wychowawcze (800 zł na dziecko).

Czytaj więcej

Michał Dybuła: Ożywienie w 2024 r. może być silniejsze, niż się wydaje

W 2024 r. wydatki konsumpcyjne gospodarstw domowych, jak oceniają przeciętnie ekonomiści, wzrosną o ponad 3 proc., ale niewykluczone są zwyżki o ponad 4 proc. Tak czy inaczej, będzie to koło zamachowe wzrostu PKB, który powinien sięgnąć około 3 proc. po minimalnej zwyżce w br. Hamulcem dla gospodarki staną się prawdopodobnie inwestycje.

- O ile perspektywy konsumpcji przedstawiają się w różowych barwach, o tyle oczekiwania dla inwestycji w 2024 r. są pesymistyczne. Po pierwsze, dopiero wdrażane są programy inwestycji współfinansowanych z nowych wieloletnich ram finansowych UE, a napływ środków w ramach Krajowego Planu Odbudowy opóźnia się. Po drugie, wydaje się, że popyt inwestycyjny firm, który nadrabiał zaległości z postpandemicznego ożywienia, został w dużym stopniu zaspokojony – ocenia Andrzej Kamiński, ekonomista z Banku Millennium.

Jak podał w czwartek GUS, produkt krajowy brutto (PKB) Polski w III kwartale wzrósł realnie (w cenach stałych) o 0,5 proc. po zniżkach o 0,6 proc. w II kwartale i o 0,3 proc. w I kwartale. To wynik minimalnie powyżej wstępnego szacunku, który GUS opublikował w połowie listopada, a także przeciętnych szacunków ekonomistów ankietowanych przez „Rzeczpospolita”.

Do powrotu PKB na ścieżkę wzrostu przyczyniło się odbicie wydatków konsumpcyjnych gospodarstw domowych. Pomimo wysokiej bazy odniesienia sprzed roku, związanej z napływem uchodźców z Ukrainy, wydatki te wzrosły realnie o 0,8 proc. rok do roku po dwóch kwartałach zniżek. Ekonomiści przeciętnie szacowali, że konsumpcja zmalała o 0,5 proc. rok do roku po tąpnięciu o 2,8 proc. w II kwartale.

Pozostało 84% artykułu
2 / 3
artykułów
Czytaj dalej. Kup teraz
Dane gospodarcze
GUS podał dane o bezrobociu. Zadyszka na rynku pracy
Dane gospodarcze
GUS podał dane o styczniowej sprzedaży detalicznej. Wyniki zaskoczyły
Dane gospodarcze
Słabe dane z przemysłu strefy euro. Lepiej jest w usługach
Dane gospodarcze
Rząd w Berlinie potwierdza: gospodarka Niemiec zwalnia
Materiał Promocyjny
PR&Media Days 2024 - trendy i wyzwania
Dane gospodarcze
Źródło wszystkich boomów bije coraz mocniej
Dane gospodarcze
Bundesbank przyznaje: Niemcy w recesji