W III kwartale inwestycje w całej gospodarce spadły realnie aż o 7,7 proc. – podał w środę Główny Urząd Statystyczny. To pokazuje, że inwestycyjny dołek jest coraz głębszy, bo spadek w I kw. wyniósł 2,2 proc., a w II kwartale – 5 proc.
GUS nie podaje szczegółowych danych o strukturze inwestycji, można jednak podejrzewać, że zapaść dotyka wszystkich. I inwestorów publicznych, i biznesu, i gospodarstw domowych. Przykładowo samorządy w samym III kwartale przeznaczyły na różnego rodzaju prace budowlane 5,8 mld zł, czyli aż o 35 proc. mniej niż w III kwartale zeszłego roku (w okresie styczeń–wrzesień to 11,4 mld zł, czyli o 44 proc. mniej). Podobnie dołują wydatki inwestycyjne finansowane z budżetu państwa – sięgnęły 2,6 mld zł, czyli o 45 proc. mniej niż rok wcześniej.
Nieco, ale tylko nieco lepiej jest w sektorze przedsiębiorstw. Jak wynika z danych zbieranych przez Pontinfo, średnie i duże firmy (zatrudniające więcej niż 50 osób) przeznaczyły na rozwój w samym tylko III kwartale prawie 33 mld zł. Ale to o 7,8 proc. mniej niż w III kwartale 2015 r. Największe spadki widać w przedsiębiorstwach publicznych – aż o 36 proc. w porównaniu z III kw. zeszłego roku. Do tej grupy zaliczają się przede wszystkim spółki energetyczne, surowcowe, gospodarki wodno-kanalizacyjnej czy gospodarki odpadami.
Ale coraz mniej inwestują też firmy z sektora prywatnego, w tym – pierwszy raz od II kw. 2014 r. – firmy zagraniczne. Choć trzeba zauważyć, że w tej ostatniej grupie spadek nie był duży, wyniósł 0,6 proc. rok do roku. A jeśli spojrzymy na ich inwestycje od początku roku, to są one o ok. 7,3 proc. wyższe niż w okresie styczeń–wrzesień 2015 r.
– Dane Pontinfo pokazują, że spadek inwestycji w III kwartale miał szeroki zakres i dotyczy już właściwie wszystkich przedsiębiorstw – podkreśla Grzegorz Maliszewski, główny ekonomista Banku Millennium. – Ograniczenie aktywności inwestycyjnej widoczne jest już nie tylko w sektorze publicznym, ale też w prywatnym, w tym także wśród firm zagranicznych. Może to być efektem obaw prywatnego biznesu o gospodarkę światową, konsekwencje Brexitu czy zawirowań w Chinach. Źródła spowolnienia widać też w gospodarce krajowej: opóźnienia w uruchomieniu funduszy UE przekładają się również na firmy, które z tych funduszy nie korzystają, rośnie niepewność otoczenia instytucjonalnego czy zmian w systemie podatkowym – wylicza Maliszewski.
