– Rozwój sztucznej inteligencji sprawił, że polskie prawodawstwo nie nadąża za rzeczami, które dzieją się w internecie. Umieszczenie zmodyfikowanego zdjęcia albo filmu w sieci jest realną krzywdą. Krzywdą, za którą sprawca zbyt rzadko ponosi konsekwencje, jeśli w ogóle je ponosi – mówiła posłanka KO Monika Rosa, prezentując przed miesiącem projekt kryminalizujący intymne deepfaki.

Chodzi o projekt nowelizacji kodeksu karnego, którego głównym założeniem jest wprowadzenie odpowiedzialności karnej za tworzenie i rozpowszechnianie tzw. seksualizowanych deepfake'ów, czyli zyskującego popularność w internecie „rozbierania zdjęć”.

Czytaj więcej

Ktoś przerobił twoje zdjęcie. Jak można się chronić przed tym procederem?

Pięć lat więzienia za rozbierane deepfake'i. Seksualizowane przeróbki AI trafią do kodeksu karnego

Zgodnie z projektem KO kara od trzech miesięcy do pięciu lat więzienia grozić będzie za rozpowszechnianie bez zgody wizerunku osoby nagiej lub osoby w trakcie czynności seksualnej, wytworzonego lub przetworzonego przy użyciu technik cyfrowych, w szczególności sztucznej inteligencji.

– Przepis obejmuje zarówno wytworzony, jak i przetworzony wizerunek nagiej osoby. Obejmuje to sytuację, w której wizerunek realnej osoby zostaje w całości wytworzony jako deepfake lub też zostaje przetworzony, to znaczy po części połączony z ciałem ludzkim w ogóle nieistniejącej osoby – uzasadniają autorzy przepisów.

Projektem tym ma zająć się Sejm na najbliższym posiedzeniu. Istotne uwagi do przepisów formułuje jednak prokurator krajowy Dariusz Korneluk. Jego zdaniem zasadniczo projekt zasługuje na aprobatę, jednak sformułowanie przepisów może przynieść niezamierzone, negatywne konsekwencje.

Korneluk zauważa, że zgodnie z intencją autorów karalność obejmuje sytuację, w której wizerunek realnej osoby zostaje w całości wytworzony jako deepfake lub też przetworzony, co oznacza, że został po części połączony z ciałem ludzkim nieistniejącej osoby.

Nowela kodeksu karnego do poprawy. Do więzienia za deepfake nieistniejących osób i karykatury

Jego zdaniem proponowany przepis spowoduje także karanie rozpowszechniania wizerunku nieistniejącej nagiej osoby lub nieistniejącej osoby w trakcie czynności seksualnych. – Użyte w przepisie sformułowanie „wizerunek osoby” można bowiem i należy rozumieć jako wizerunek człowieka, niezależnie od tego, czy taki człowiek istnieje. Karalne będzie zatem nie tylko rozpowszechnianie deepfake'u o treści seksualnej, prezentującego prawdziwą osobę w sytuacji, która nie miała miejsca, lecz również rozpowszechnianie wizerunku postaci nieprawdziwej – czytamy w opinii.

Według Korneluka taki zakres karalności wykraczałby poza zamiar autorów projektu, którym nie jest karanie za treści dotyczące dorosłych nieistniejących osób albo tych, które wyraziły zgodę. – Celowe jest więc doprecyzowanie znamion projektowanego art. 191a §1a k.k., np. poprzez poprzedzenie użytego dwukrotnie w przepisie słowa „osoby” określeniem „istniejącej”, co zapobiegnie przyszłym trudnościom w wykładni proponowanego przepisu.

Czytaj więcej

Deepfake zachwieje państwami. Sztuczna inteligencja mnoży fałszywe treści

Zastrzeżenia do propozycji KO ma jednak nie tylko prokurator krajowy, ale także Sąd Najwyższy. W przekazanej do Sejmu opinii wskazano, że przepis wprowadzający kary za seksualizowane deepfake'i nie zawiera żadnego znamienia odnoszącego się do pozoru autentyczności materiału. – Literalnie odczytany obejmie zatem każde cyfrowe wytworzenie lub przetworzenie wizerunku osoby nagiej, także jawnie nierealistyczne, karykaturalne i satyryczne (np. prymitywny fotomontaż o czytelnie prześmiewczym charakterze dotyczący osoby publicznej) – twierdzi SN.

Taki szeroki zakres kryminalizacji – zdaniem SN – może uderzać w konstytucyjną wolność wypowiedzi. W rezultacie zaproponowano uzupełnienie przepisu o znamię pozoru autentyczności. – Rozwiązanie takie nie osłabi ochrony w sprawach, które projektodawca słusznie stawia w centrum uwagi (realistyczne „rozbierane” przeróbki), wyeliminuje natomiast ryzyko instrumentalnego wykorzystywania przepisu przeciwko wypowiedziom krytycznym i satyrycznym – wskazuje SN.

Etap legislacyjny: przed pierwszym czytaniem w Sejmie