KE: budżet nad Wisłą nadmiernie rozbuchany

Polska powinna zmniejszyć wydatki budżetowe, podwyższyć wiek emerytalny i zwiększyć innowacyjność gospodarki – zaleca Komisja Europejska.

Aktualizacja: 05.06.2019 21:12 Publikacja: 05.06.2019 21:00

KE: budżet nad Wisłą nadmiernie rozbuchany

Foto: Adobe Stock

W środę w Brukseli opublikowano wiosenny semestr europejski, czyli kompleksową ocenę gospodarki 28 państw UE z zaleceniami makroekonomicznymi i budżetowymi. Polsce Komisja Europejska przedstawiła trzy główne zalecenia.

Państwo wydaje coraz więcej na obywateli

Finanse pod presją

Po pierwsze, rząd powinien zmniejszyć wydatki budżetowe. Jak zauważa Komisja Europejska, w ostatnich latach rośnie relacja wydatków publicznych w stosunku do produktu krajowego brutto. Teraz rząd powinien zapewnić, aby nominalna stopa wzrostu publicznych wydatków pierwotnych netto (czyli głównie bez płatności odsetkowych) nie przekroczyła 4,4 proc. w 2020 r., co odpowiadałoby rocznej korekcie strukturalnej wynoszącej 0,6 proc. PKB.

Pojawiło się? kilka nowych kategorii wydatków, które mają? sztywny charakter, a więc ich zmiana w najbliższej przyszłości może się okazać trudna. W przyszłości finanse publiczne Polski będą ponadto narażone na presję ze względu na starzenie się społeczeństwa. Tym bardziej zatem potrzebne jest zwiększenie efektywności wydatków publicznych, w tym przez reformę? procesu budżetowego. I powołanie niezależnej rady fiskalnej. Polska jest jedynym krajem Unii, w którym nie funkcjonuje taki organ.

Trudny rynek pracy

Drugie zalecenie mówi o konieczności zapewnienia adekwatnej wysokości przyszłych świadczeń? emerytalnych i stabilności systemu emerytalnego przez podwyższanie rzeczywistego wieku przejścia na emeryturę i przez reformę preferencyjnych systemów emerytalno-rentowych. Rynek pracy jest już bardzo wydrenowany, potrzebne jest więc zwiększenie uczestnictwa w rynku pracy, w tym przez poprawę? dostępu do opieki nad dziećmi i do opieki długoterminowej. Wskaźnik uczestnictwa dzieci do lat trzech w opiece instytucjonalnej pozostaje jednym z najniższych w Unii. Ponadto opiekę długoterminową zapewniają najczęściej członkowie rodzin, którzy nie mają niemal żadnego wsparcia instytucjonalnego, co uniemożliwia im pracę? zawodową.

Obniżenie ustawowego wieku emerytalnego zachęciło część? starszych pracowników do opuszczenia rynku pracy. Migracja z państw spoza UE na razie pomaga, ale utrzymanie stałego napływu pracowników z zagranicy może być trudne. KE zaleca też zmniejszenie umów czasowych, których wskaźnik w Polsce jest jednym z najwyższych we Wspólnocie, i przechodzenie na umowy na czas nieokreślony. Konieczne jest też bardziej aktywne kształcenie dorosłych.

Bariery i regulacje

Wreszcie trzecia rekomendacja dotyczy innowacyjności gospodarki. Temu ma służyć wspieranie instytucji badawczych i ich ściślejszej współpracy z przedsiębiorstwami. Inwestycje powinny wspierać innowacje, transport, w szczególności jego zrównoważony charakter, infrastrukturę? energetyczną i cyfrową, opiekę zdrowotną oraz czystszą? energię, z uwzględnieniem różnic regionalnych.

Trzeba też poprawić jakość regulacji, w szczególności poprzez zwiększenie roli konsultacji społecznych i konsultacji publicznych w procesie legislacyjnym. W dalszym ciągu do głównych barier w innowacyjności zalicza się skomplikowane procedury administracyjne i ograniczone umiejętności pracowników naukowych w zakresie zarządzania publiczno-prywatnymi projektami badawczymi.

Ze zdrowiem słabo

Poza trzema głównymi rekomendacjami KE oceniła też inne aspekty polskiej sytuacji społeczno-gospodarczej. Krytycznie wypowiedziała się o opiece zdrowotnej. W 2017 r. wydatki publiczne na ochronę? zdrowia w Polsce wyniosły ogółem 4,7 proc. PKB, czyli były znacznie niższe od unijnej średniej wynoszącej 7 proc. PKB. Bruksela zauważa, że rząd planuje stopniowe zwiększanie tych wydatków w nadchodzących latach, ale cel ten może się okazać trudny do osiągnięcia, ponieważ zapowiedziane niedawno plany zwiększenia transferów socjalnych na rzecz gospodarstw domowych o średnich i wysokich dochodach ograniczą przyszłą przestrzeń fiskalną.

Hiszpania w górę, Włochy w dół

Komisja Europejska oceniła programy stabilności i konwergencji na 2019 rok i zaleciła uchylenie procedury nadmiernego deficytu w przypadku Hiszpanii. Oznacza to zamknięcie pewnego etapu, bo Hiszpania była ostatnim z 24 krajów, na które nałożono procedury nadmiernego deficytu w wyniku kryzysu finansowego. Bilans byłby czysty, gdyby nie to, że jednocześnie Bruksela zaleciła wszczęcie takiej procedury wobec Włoch. Tyle że nie w sprawie zbyt wysokiego deficytu, ale w kwestii zbyt wysokiego długu publicznego. Po raz pierwszy w historii Unii Europejskiej podstawą procedury staje się to kryterium. Bruksela zaleca Włochom ścięcie planowanych wydatków budżetowych o 3–4 mld euro.

W środę w Brukseli opublikowano wiosenny semestr europejski, czyli kompleksową ocenę gospodarki 28 państw UE z zaleceniami makroekonomicznymi i budżetowymi. Polsce Komisja Europejska przedstawiła trzy główne zalecenia.

Państwo wydaje coraz więcej na obywateli

Pozostało 95% artykułu
2 / 3
artykułów
Czytaj dalej. Subskrybuj
Budżet i podatki
Rząd musi zacząć zaciskać pasa. Czego możemy się spodziewać?
Budżet i podatki
Zaciskanie pasa nas nie ominie. Co z 800+ oraz 13. i 14. emeryturą?
Budżet i podatki
KE: Powrót dyscypliny budżetowej i napomnienia
Budżet i podatki
Rekomendacje KE dopiero jesienią? Co czeka polskie finanse
Akcje Specjalne
Firmy chcą działać w sposób zrównoważony
Budżet i podatki
Polska zostanie objęta procedurą nadmiernego deficytu. Jest decyzja KE
Materiał Promocyjny
Sztuczna inteligencja może być wykorzystywana w każdej branży