Anita Błaszczak

Pozornie wydaje się to łatwe – wystarczy wybrać jakiś ważki społecznie cel (najlepiej jakiś rodzaj pomocy dla dzieci) i skrzyknąć pracowników. Co jednak zrobić, by nie było to tylko jednorazowe przedsięwzięcie, ale w miarę regularne, a najlepiej systematyczne działanie?

Marta Walkowska-Lipko, koordynator programu Wolontariat Pracowniczy w Stowarzyszeniu Centrum Wolontariatu, i Katarzyna Lorecka, kierownik ds. odpowiedzialności społecznej w Microsoft Polska oraz autorka książki  „Wolontariat pracowniczy w praktyce", zwracają uwagę na zasady, które mogą ułatwić wdrożenia oraz rozwój firmowych programów pomocowych. Poniżej kilka rad na podstawie ich opinii:

Diagnoza chęci i oczekiwań pracowników

Wprowadzenie programu wolontariatu pracowniczego w Microsoft Polska poprzedziło kompleksowe badanie opinii i oczekiwań pracowników. Zdaniem Katarzyny Loreckiej takie badanie pomaga sprawdzić, czy ludzie chcą się angażować w akcje pomocowe oraz kogo i jak są gotowi wspierać. – Na tej podstawie można przygotować program najlepiej dostosowany do potrzeb lokalnego środowiska i zainteresowań pracowników – wyjaśnia Katarzyna Lorecka. Jak podkreśla, to ludzie współtworzą program, dlatego stale trzeba słuchać ich opinii zachęcając też do zgłaszania pomysłów.

Możliwość wyboru dla wolontariusza

Eksperci są tu zgodni – firmowy program wolontariatu powinien być tak zróżnicowany, by każdy pracownik chcący się zaangażować społecznie, znalazł dla siebie odpowiednią ofertę. – Trzeba umożliwiać ludziom działania realizowane z uwzględnieniem ich wiedzy, doświadczeń i pasji – podkreśla Marta Walkowska-Lipko. Część firm oddaje  tu inicjatywę pracownikom, którzy (np. w konkursie) mogą zgłaszać własne projekty pomocowe realizowane przy wsparciu grantu z  firmy. Z kolei przed wprowadzenie programu wolontariatu pracowniczego warto  dać pracownikom okazję  do spróbowania, na czym on polega. Jeśli jednak pilotaż ma zachęcić pracowników do wolontariatu, musi być bardzo starannie przygotowany. Począwszy od wyboru beneficjenta, któremu będą pomagać.

Wolontariat wpisany w strategię firmy

Cenione programy wolontariatu pracowniczego są elementem strategii firmy (zwykle jako część długofalowej strategii CSR) związanym  z jej misją i wartościami. Jak podkreśla Marta Walkowska -Lipko, jeśli wolontariat ma być integralnym elementem firmy, trzeba  w  przemyślany sposób sformułować jego strategiczne  cele,  jak np.  rozwój i integrację pracowników, employer branding czy  budowanie relacji z kluczowymi interesariuszami. Dodatkowym atutem – również wizerunkowym – będzie  dopasowanie programu do profilu jej działalności.

Tylko bez przymusu

Warto pamiętać, że wolontariat (także ten pracowniczy) to pomoc dobrowolna.  Nawet najbardziej szlachetny cel nie tłumaczy wywierania presji na tych, którzy nie chcą się  włączyć w działania dobroczynne. Dlatego też większość firm nie bierze pod uwagę zaangażowania wolontariuszy przy ich  ocenie rocznej – nie chcą tu  pośrednio wywierać presji na pracowników.

Zaangażowanie szefów

Bez wsparcia szefów niewiele się będzie w firmie działo – a już na pewno nie uda się organizować w miarę regularnych działań. Pracownicy często oczekują, że  menedżerowie  (w tym zarząd) osobiście będą się  angażować w działania  pomocowe. Jednak jeszcze bardziej chcą, by  szefowie rozumieli i doceniali rolę wolontariatu.   Magdalena Warzybok, dyrektor praktyki Talent w firmie doradczej Aon Hewitt, podkreśla, że to szef firmy powinien być „właścicielem" projektu wolontariatu – zapewniając wsparcie firmy w jego realizacji albo sam podejmując inicjatywę.

Dobra komunikacja i edukacja

Odpowiednia edukacja i komunikacja na wszystkich etapach wdrożenia i realizacji programu jest jednym z podstawowych czynników sukcesu wolontariatu pracowniczego – podkreśla Marta Walkowska-Lipko. Jak podkreśla Katarzyna Lorecka, w komunikacji bardzo pomaga  specjalna strona  w firmowym Intranecie na temat programu – z bazą wiedzy,  systemem porad i rejestracji wolontariuszy. Dobrze sprawdza się też promowanie wolontariatu na comiesięcznych  spotkaniach z zarządem, które są  okazją do prezentacji  i promocji akcji pomocowych.

Stabilny system wsparcia wolontariuszy

W wolontariacie liczy się nie tylko docenienie uczestników, ale i konkretne wsparcie. W wielu firmach pracownicy  dostają dodatkowe dni płatnego urlopu na działania społeczne. Ważne jest też, by mogli liczyć na pomoc firmy w przygotowaniu akcji. Jeśli program ma sprawnie działać potrzebne jest stworzenie struktury organizacyjnej, w którą włączeni będą koordynatorzy, najważniejsze działy w firmie, pracownicy i partnerzy społeczni.

Portret firmowego Wolontariusza

To najczęściej (w 84 proc.) kobieta, zwykle w wieku 30–45 lat. Wolontariusz jest często (54 proc.) pracownikiem średniego szczebla. Co piąty jest menedżerem – wynika z  II Ogólnopolskiego Badania Wolontariatu. Dla 62 proc. pracowników zaangażowanych w  firmowy program to pierwsze doświadczenie  w wolontariacie.