fbTrack
REKLAMA
REKLAMA

Ubezpieczenia i odszkodowania

Będzie można składać pozwy zbiorowe

Fotorzepa, Seweryn Sołtys
Grupy poszkodowanych w katastrofach czy przez wadliwe produkty będą mogły wspólnie występować o odszkodowania od sprawców. Będzie taniej i skuteczniej
Komisja Kodyfikacyjna Prawa Cywilnego ogłosiła w piątek, że finalizuje prace nad projektem ustawy, który wprowadzi do polskiego prawa tę popularną w Stanach Zjednoczonych i Europie Zachodniej instytucję. Ma ona ułatwić poszkodowanym walkę o swoje prawa.
Obecnie choćby były ich setki w podobnej sytuacji, muszą składać pozwy oddzielnie. Taką drogę przechodzą np. poszkodowani i bliscy ofiar tragicznej katastrofy hali MTK w Katowicach. – Niektórzy w ogóle pozwu nie złożyli, czekając na wynik pilotażowych spraw – powiedział „Rz” mec. Rafał Kolano, który prowadzi sprawy trzech rodzin.
Oddzielne pozwy często są zupełnie nieopłacalne – trudno np. domagać się zwrotu kilku złotych opłaty za przejazd autostradą, która jest w remoncie. Zawsze natomiast wymagają sporego zachodu i wydatków. Pozwy zbiorowe mają to zmienić. W tym wypadku jednak powodowie będą musieli wybrać swojego przedstawiciela, zaangażować adwokata oraz zdecydować się na jednakową dla każdego kwotę odszkodowania. Zyskają za to na czasie, niższe będą koszty, w tym opłaty sądowe, które wyniosą 2 proc. wartości sporu (normalnie 5 proc.).
Ojczyzną pozwów zbiorowych są Stany Zjednoczone (ang. class-action). Postępowanie takie polega na tym, że grupa osób wytacza jeden pozew (zwykle o odszkodowanie), gdy stan faktyczny sporu bądź podstawa prawna żądania oraz podstawowe fakty są takie same dla każdej z nich. W USA każdy, kto odpowiada kryterium danego pozwu zbiorowego, uważany jest za poszkodowanego i nie musi nawet zgłaszać się do sądu, a wyrok ma skutek także wobec niego.
W ostatnich latach instytucja ta zagościła w krajach europejskich, ale przyjmują one dość wycinkowe rozwiązania, np. w sprawach konsumenckich bądź – jak w Holandii – nastawiając je na mediację. W europejskim modelu uczestnikami procesu stają się tylko ci, którzy zgłoszą do niego akces. To rozwiązanie przyjmuje Polska.
W planowanym postępowaniu można wyróżnić cztery etapy:
> badanie dopuszczalności złożenia pozwu zbiorowego w danej sprawie,
> ustalenie kręgu uczestników, ogłaszanie w prasie o złożeniu pozwu zbiorowego i zasadach dołączania do list powodów (pozwany może wtedy żądać weryfikowania legitymacji powodów),
> postępowanie dowodowe – jak w zwykłym procesie,
> wykonanie wyroku i potrącenie kosztów.
W zakresie kosztów jest nowość: otóż adwokat będzie mógł się umówić na procent od wygranej.
Zapewne niewiele będzie takich spraw. – Jeśli nawet będzie ich kilka, to sądom ubędzie kilkaset, a może i więcej zwykłych spraw – powiedział Robert Obrębski, sędzia warszawskiego Sądu Okręgowego.
– Pozwy zbiorowe to jedno z narzędzi, które mogą usprawnić polskie sądownictwo – powiedział Wojciech Jaworski, adwokat z Allen & Overy, otwierając w piątek zorganizowaną przez kancelarię prawną Allen & Overy konferencję „Postępowanie w sprawach gospodarczych”, podczas której przedstawione zostały nowe możliwości wspólnego dochodzenia odszkodowań. „Rzeczpospolita” objęła nad nią patronat medialny.
Tadeusz Ereciński, prezes Izby Cywilnej Sądu Najwyższego
Dlaczego jestem za wprowadzeniem pozwów zbiorowych, choć byłem dość sceptyczny wobec tego pomysłu? Dlatego, że udało się nam (zespołowi Komisji Kodyfikacyjnej) przygotować dobry projekt, mimo że to trudna tematyka. Jeśli go wprowadzimy, będziemy liderami w Europie w tym względzie. Nasza ustawa reguluje bowiem generalnie (i dość zwięźle) wnoszenie pozwów zbiorowych. Wydaje się, że takie sprawy o odszkodowania (zadośćuczynienie) jak bliskich ofiar katastrofy hali MTK w Katowicach, ale też np. akcjonariuszy czy spółdzielców pozywających spółkę bądź spółdzielnię, mogą być rozstrzygnięte w tej formie. Coraz bardziej zbiorowe stosunki gospodarcze wymuszają nowe narzędzia prawne. Takim narzędziem jest pozew zbiorowy.
masz pytanie, wyślij e-mail do autora
Źródło: Rzeczpospolita
REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA
NAJNOWSZE Z RP.PL
REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA: automatycznie wyświetlimy artykuł za 15 sekund.
REKLAMA
REKLAMA