fbTrack
REKLAMA
REKLAMA

Komercyjne

Powolny powrót do normalności

materiały prasowe
Nie wszystkie branże mogą sobie pozwolić na pracę zdalną. Za rok, dwa lata, przy rozwoju medycyny, wrócimy do świata biznesowego, jaki znaliśmy jeszcze w lutym 2020 r. – mówi Piotr Kaszyński, partner zarządzający w firmie doradczej Cresa Polska.

Cresa tym się różni od innych dużych firm doradczych, że reprezentuje tylko jedną stronę rynku – tych, którzy od kogoś wynajmują powierzchnie. Za nami rok od wybuchu pandemii, która mocno wpłynęła na rynek nieruchomości. Zacznijmy od biur – mamy wymuszony home office, firmy zastanawiają się, jak będzie wyglądać praca w postcovidowej rzeczywistości. Jaka jest teraz sytuacja na rynku biurowym?

Obserwujemy ożywienie. Coraz więcej pracowników powoli pojawia się w biurach – z różnych powodów, głównie biznesowych: jest potrzeba kontaktu, komunikacji, konsultacji, innowacyjności. Stacjonarne biura stwarzają inne warunki do pracy i skutecznego działania niż przestrzeń domowa, która powinna być oazą odpoczynku.

Miejmy nadzieję, że tempo powrotu do biur będzie coraz większe, na razie wciąż mamy do czynienia z ograniczeniami i obostrzeniami utrudniającymi normalne funkcjonowanie w biznesie.

Jaki będzie nowy model funkcjonowania? Home office w większym stopniu niż przed pandemią zagości na stałe?

Wsłuchując się w przekaz najemców czy pracowników, uważam, że nowa normalność będzie zbliżona do starej. Oczywiście, niektóre sektory – jak IT – mogą zdalnie pracować i pozostać w takim trybie. Ale za rok, dwa lata, przy rozwoju i dostępności medycyny, wrócimy do świata biznesowego, jaki znaliśmy jeszcze w lutym 2020 r.

Na rynku biurowym dominują umowy długoterminowe ze stałymi czynszami – czy one mogą stać się elastyczniejsze?

Obserwujemy dość dużą presję kosztową. Czynsze są składową koszyka funkcjonowania każdego biznesu. Indywidualne rozmowy z właścicielami są szeroko zakrojone. To, co my dostrzegamy, to pojawiające się nowe zapisy w umowach, jak możliwość zawieszenia płacenia czynszu w jakiejś proporcji, w sytuacji gdy są wprowadzane obostrzenia, nakazy administracyjne. Większość najemców szuka pewnego rodzaju zabezpieczeń – z różną skutecznością. W dużej mierze obie strony dochodzą do jakiegoś kompromisu.

W ostatnim czasie modne jest słowo nerashoring, czyli przenoszenie operacji z dalekich zakątków gdzieś bliżej. To dotyczy głównie rynku magazynowego, ale i w przypadku biur wskazuje się, że praca zdalna w Azji czy Indiach nie zdała egzaminu. Czy mogą na tym skorzystać nasze rynki– te regionalne są wyspecjalizowane w BPO/SSO (usługi wspólne, outsourcing)?

Jeśli chodzi o rynek logistyczo-przemysłowy, on w pewnym sensie jest beneficjentem napięć między USA a Chinami, na co nałożyły się pandemia i kwestia utrzymania łańcuchów dostaw. Wielu europejskich producentów podjęło decyzję, by przenieść bliżej produkcję. Europa Centralna jest idealna: zmotywowane społeczeństwo i relatywnie niskie koszty funkcjonowania biznesu, rozwijający się e-commerce, coraz lepsza infrastruktura drogowa.

Jeśli chodzi o rynek biurowy, jesteśmy rynkiem pracy dobrze wykształconych ludzi, ambitnych, cechujących się innowacyjnością. Jesteśmy atrakcyjnym miejscem do działania dla dużych międzynarodowych korporacji, które u nas czują się bardzo dobrze. Odzwierciedleniem tego jest skala inwestycji biurowych, jaką widzieliśmy do tej pory oraz planowane projekty.

W 2020 r. widzieliśmy spadek wartości inwestycji w nieruchomości komercyjne w Polsce o jedną trzecią wobec rekordowego 2019 r. Jak może wyglądać sytuacja w tym roku?

Będziemy mieć kontynuację, bo nadal mamy trudności w przemieszczaniu się i inwestorzy nie mogą oglądać nieruchomości. Uważam, ze wciąż rynek logistyczno-przemysłowy będzie liderem, bo mamy naturalny popyt na powierzchnie, rynek nie jest przegrzany.

Na rynku biurowym jest oczywiście moment zastanowienia, czy czynsze są do utrzymania i jak będą wyglądać pustostany i opłaty eksploatacyjne, które niestety rosną. Ważna jest tutaj kwestia możliwości indeksacji stawek czynszów.

Generalnie uważam, że Polska jest rynkiem bardzo dobrym i stabilnym.

Źródło: Rzeczpospolita
REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA
NAJNOWSZE Z RP.PL
REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA: automatycznie wyświetlimy artykuł za 15 sekund.
REKLAMA
REKLAMA