fbTrack
REKLAMA
REKLAMA

Administracja

Rada gminy może nałożyć obowiązki, ale w granicach prawa

123RF
W regulaminie utrzymania czystości i porządku na terenie gminy ustala się m. in. wymagania dotyczące uprzątania błota, śniegu i lodu z części nieruchomości służących do użytku publicznego. Właściciele nieruchomości muszą uprzątać chodniki położone wzdłuż ich posesji.

Problem

Rada gminy zamierza zobowiązać właścicieli nieruchomości do tego, aby po uprzątnięciu chodników z lodu i śniegu posypywali je dodatkowo piaskiem. Rada chce także przyjąć, że właściciele nieruchomości mają obowiązek usuwać nawisy lodowe z dachów i gzymsów swoich budynków położonych od ulicy. Czy takie wymagania są zgodne z przepisami?

Co mówią przepisy

Zgodnie z art. 3 ust. 1 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (dalej u.c.p.) utrzymanie czystości i porządku należy do obowiązkowych zadań własnych gminy. W myśl art. 4 u.c.p. rada gminy, po zasięgnięciu opinii państwowego powiatowego inspektora sanitarnego, uchwala regulamin utrzymania czystości i porządku na terenie gminy, będący aktem prawa miejscowego. W takim regulaminie określa się m.in. zasady dotyczące uprzątania błota, śniegu, lodu i innych zanieczyszczeń z części nieruchomości służących do użytku publicznego (art. 4 ust. 2 pkt 1 lit. b) u.c.p.).

W art. 5 ust. 1 pkt 4 u.c.p. przewidziano, że właściciele nieruchomości zapewniają utrzymanie czystości i porządku m.in. przez uprzątnięcie błota, śniegu, lodu i innych zanieczyszczeń z chodników położonych wzdłuż nieruchomości, przy czym za taki chodnik uznaje się wydzieloną część drogi publicznej służącą dla ruchu pieszego położoną bezpośrednio przy granicy danej posesji. Właściciel nieruchomości nie ma obowiązku uprzątania chodnika, na którym jest dopuszczony płatny postój lub parkowanie pojazdów samochodowych. Zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 4 u.c.p. przez właścicieli nieruchomości należy rozumieć także współwłaścicieli, użytkowników wieczystych oraz jednostki organizacyjne i osoby posiadające nieruchomości w zarządzie lub użytkowaniu, a także inne podmioty władające nieruchomością.

podstawa prawna: art. 2 ust. 1 pkt 4 oraz ust. 2a-3, art. 3 ust. 1, art. 4 ust. 1-2, art. 5 ust. 1 pkt 4 ustawy z 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (t.j. Dz.U. z 2016 r. poz. 250 ze zm.)

Prawnik wyjaśnia

Anna Puszkarska, radca prawny

W regulaminie utrzymania czystości i porządku na terenie gminy rada określa zasady uprzątania tych części nieruchomości, które służą do użytku publicznego. Tego wymogu nie spełniają dachy i gzymsy, w związku z czym rada nie może zobowiązać właścicieli nieruchomości do usuwania lodu z dachów i gzymsów ich budynków, nawet jeżeli znajdują się nad chodnikiem. Właściciele nieruchomości mają obowiązek uprzątać chodniki, wzdłuż ich posesji, z błota, lodu, śniegu i innych zanieczyszczeń. Nie można jednak dodatkowo nakazać im np. posypywania tych chodników piaskiem.

Kompetencje rady

W orzecznictwie podkreśla się, że rada gminy musi dochować szczególnej staranności w celu należytego wypełnienia udzielonej jej delegacji ustawowej. W przypadku upoważnienia o charakterze obligatoryjnym, rada powinna wypełnić to upoważnienie w całości (określić wszystkie kwestie przekazane do jej kompetencji). Nie może jednak wykraczać poza udzieloną jej delegację. W regulaminie utrzymania czystości i porządku w gminie nie wolno zamieszczać regulacji wykraczających poza zagadnienia określone w art. 4 ust. 2 u.c.p. (por. np. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z 9 stycznia 2015 r., sygn. II SA/Gl 1151/14, Wspólnota 2015/3/53). Niedopuszczalne jest powtarzanie w regulaminie przepisów zamieszczonych w różnych ustawach, czy aktach wykonawczych bądź dostosowywanie ich w celu objaśnienia ułatwiającego stosowanie regulaminu (wyrok WSA z w Gdańsku z 11 maja 2011 r., sygn. II SA/Gd 244/11, LEX nr 795646). Zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 4 u.c.p. za właściciela uznaje się podmiot, który włada nieruchomością, czyli wyodrębnionym gruntem i związanym z nim trwale budynkiem, na podstawie prawa własności, współwłasności, wieczystego użytkowania, zarządu lub użytkowania, czy też ewentualnie na podstawie stosunku obligacyjnego (wyrok WSA w Gliwicach z 14 czerwca 2016 r., sygn. I SA/Gl 269/16, LEX nr 2077633). W rozstrzygnięciu nadzorczym Wojewody Mazowieckiego z 29 stycznia 2013 r. (znak LEX-R.4131.63.2012.MN, Dz.Urz. woj. mazow. z 2013 r. poz. 2823) zwrócono uwagę, że pojęcie chodnika, którego dotyczy obowiązek usuwania zanieczyszczeń przez właścicieli nieruchomości, zostało zdefiniowane w art. 5 ust. 1 pkt 4 u.c.p. i w definicji tej nie mieszczą się podwórza, przejścia, czy bramy. W przypadku placu przeznaczonego wyłącznie do ruchu pieszego, obowiązek uprzątania całego placu spoczywa na wszystkich właścicielach nieruchomości położonych przy placu: każdego w zakresie pasa gruntu takiej samej szerokości, przylegającego do jego nieruchomości (wyrok Sądu Najwyższego z 19 lutego 2010 r., sygn. IV CSK 369/09, LEX nr 678017).

Bez podstawy prawnej

Niezgodne z prawem byłoby np. ustalenie przez radę, że właściciele nieruchomości powinni uprzątnąć błoto, śnieg i lód niezwłocznie, gdyż w art. 4 ust. 2 pkt 1 lit. b) u.c.p. nie przewidziano określenia częstotliwości wykonywania tych obowiązków (wyrok WSA w Poznaniu z 9 października 2013 r., sygn. IV SA/Po 741/13, LEX nr 1382988). Rada nie może także wprowadzić zakazu zgarniania śniegu, lodu, błota, czy innych zanieczyszczeń z chodnika na jezdnię i do wpustów kanalizacyjnych (rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody Warmińsko-Mazurskiego z 1 lutego 2013 r., znak PN.4131.105.2013, Dz.Urz. woj. warmi. z 2013 r. poz. 647).

Na podstawie art. 4 ust. 2 pkt 1 lit. b) u.c.p. nie można nakazać właścicielom nieruchomości usuwania bądź ograniczania śliskości chodników (wyrok WSA w Gliwicach z 9 stycznia 2015 r., sygn. II SA/Gl 1151/14, Wspólnota 2015/3/53). Rada nie jest uprawniona do nałożenia na nich obowiązku posypywania chodnika piaskiem, czy innym środkiem zmniejszającym ryzyko pośliźnięcia się i upadku (wyrok WSA w Poznaniu z 10 grudnia 2014 r., sygn. IV SA/Po 746/14, Dz.Urz. woj. wielk. z 2015 poz. 1497).

W ramach omawianej delegacji nie mieści się także uprawnienie rady do nałożenia na właścicieli nieruchomości obowiązku usuwania nawisów śnieżnych i sopli z dachów i gzymsów. Regulamin utrzymania czystości i porządku na terenie gminy nie może wprowadzać obowiązku uprzątania przez właściciela nieruchomości śniegu, lodu i innych zanieczyszczeń z części nieruchomości nie służących do użytku publicznego. Za taką strefę nie można uznać dachów i gzymsów - nawet jeśli miałyby wystawać nad powszechnie dostępnymi ciągami komunikacyjnymi (wyrok WSA w Łodzi z 13 sierpnia 2015 r., sygn. II SA/Łd 515/15, LEX nr 1793725). Nałożenie na właścicieli nieruchomości obowiązku usuwania z połaci dachowych warstw zalegającego śniegu i lodu, jak również usuwania nawisów z okapów, rynien i innych części nieruchomości niezwłocznie po opadach i w miarę potrzeb jest niezgodne z prawem (rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody Świętokrzyskiego z 4 grudnia 2012 r., znak PNK.I.4130.110.2012, Dz.Urz. woj. święt. z 2012 r. poz. 3665).

Nie oznacza to, że właściciel nie ma obowiązku usuwania sopli i nawisów śnieżnych z dachów i gzymsów budynków znajdujących się na jego nieruchomości. Ponosi on odpowiedzialność prawną za szkodę wyrządzoną przez upadek sopli lub nawisów. Rada nie może jednak unormować tych kwestii w regulaminie (por. np. wyrok WSA w Gliwicach z 14 sierpnia 2014 r., sygn. II SA/Gl 482/14, LEX nr 1513325).

Źródło: Rzeczpospolita
REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA
NAJNOWSZE Z RP.PL
REKLAMA
REKLAMA