Wyniki badania zaprezentowano w Warszawie podczas konferencji „Women in Law 2026: past, present, future”. Tematem spotkania były m.in. przemiany branży prawniczej, w tym wpływ nowych technologii na świadczenie usług prawnych.

– W raporcie podkreślamy, że samo wdrożenie technologii nie wystarczy, aby usprawnić pracę kancelarii czy działu prawnego, ponieważ możemy wdrażać rozwiązania, ale musimy też wiedzieć, jak się nimi posługiwać. Technologia ze złego prawnika nie zrobi dobrego prawnika – mówi „Rzeczpospolitej” prawniczka i współautorka raportu Małgorzata Naumczuk, wyjaśniając rolę legal engineera. – Ktoś musi umieć wykorzystać tę technologię, ale musi też być tłumaczem, na przykład między prawnikiem a programistą. W badanych ofertach pracy szczególny nacisk położono właśnie na komunikację – dodaje.

Czytaj więcej

Kongres Legaltech & Cyber 2026: Jak technologia AI zmienia pracę prawników

Przemiany branży prawniczej. Od obiegu umów do kontroli AI

Legal engineer przekłada potrzeby prawników na rozwiązania organizacyjne i technologiczne, przy czym najpierw ustala, jak w praktyce przebiega praca oraz skąd biorą się opóźnienia lub błędy, a następnie pomaga zaprojektować zmiany, skonfigurować narzędzia i sprawdzić ich działanie w rzeczywistych warunkach. W kancelarii może na przykład uporządkować obieg umów, przygotować automatyczne tworzenie dokumentów według zatwierdzonych wzorów albo współtworzyć system wyszukiwania informacji i kontroli odpowiedzi generowanych przez AI.

– Nie trzeba być prawnikiem, ale należy mieć obeznanie w tym, jak prawnicy pracują, czego potrzebują i jakiego rodzaju technologie mogą mieć zastosowanie z uwagi na kwestie bezpieczeństwa – wyjaśnia dla „Rz” współautorka raportu adw. Karolina Wilamowska z kancelarii Wilamowscy Adwokaci. Dodaje też, że w Polsce legal engineeringiem częściej zajmują się prawnicy rozwijający kompetencje technologiczne niż specjaliści IT wchodzący do branży prawniczej.

– Prawnicy testują narzędzia i szukają usprawnień, zdobywając potrzebne kompetencje, nawet jeśli wykonywanej pracy nie nazywają jeszcze odrębnym zawodem – mówi Wilamowska. Podkreśla przy tym znaczenie wiedzy merytorycznej przy kontroli odpowiedzi AI. – Jako prawniczka nie powierzam sztucznej inteligencji zadań, których wyników nie jestem w stanie samodzielnie zweryfikować. Wiedza merytoryczna pozwala mi nie tylko ocenić poprawność odpowiedzi, ale również zrobić to znacznie szybciej. Musimy uczulać prawników na to, że technologia ta nie jest niezawodna, a odpowiedzialność za ostateczny rezultat naszej pracy pozostaje po naszej stronie – podkreśla.

Przewiduje jednak, że czas potrzebny na sprawdzanie wyników będzie się zmieniał. – Im sztuczna inteligencja staje się bardziej niezawodna, im jest lepiej przystosowana do pracy w konkretnej kancelarii, w konkretnym rodzaju spraw, tym czas, który musimy poświęcić, jest mniejszy. To, co widzimy teraz, a to, co było trzy lata temu, to przeskok technologiczny – ocenia współtwórczyni raportu.

Czytaj więcej

Anna Augustyn: Usunięcie nazwiska klienta radcy nie wystarczy, by korzystać z AI

Miara wartości pracy legal engineera

Raport powstał m.in. na podstawie analizy ogłoszeń rekrutacyjnych z przełomu sierpnia i września 2026 r., a większość analizowanych ofert pochodziła z USA i Wielkiej Brytanii z platformy LinkedIn. Twórcy raportu zwracają uwagę, że choć badanie nie jest reprezentatywne dla całego rynku usług prawnych, to jego wyniki dobrze pokazują wymagania pracodawców. „W naszej analizie 100 ofert pracy dotyczących legal engineeringu i ról pokrewnych projektowanie lub usprawnianie procesów wskazano jako obowiązek w 62 proc. ogłoszeń. Wśród kompetencji analiza lub mapowanie procesów pojawiały się w 44 proc., analiza biznesowa lub zbieranie wymagań w 31 proc., a komunikacja z interesariuszami w 94 proc.” – czytamy w raporcie.

Ogłoszenia rekrutacyjne dobierano nie tylko z uwzględnieniem stanowiska „legal engineera”, ale także innych stanowisk, których opis wskazywał na łączenie pracy prawniczej z technologią, analizą danych lub projektowaniem procesów. Interesujące jest też to, że w analizowanych ofertach wykształcenia prawniczego wymagano w 27 ze 100 ofert dotyczących legal engineeringu i ról pokrewnych, a uprawnień zawodowych tylko w siedmiu.

Czytaj więcej

Asystenta AI można oszukać. Niewidoczny napis zagrożeniem dla prawników

Miarą wartości pracy legal engineera – jak głosi raport – jest poprawa sposobu wykonywania pracy prawnej, czyli krótszy czas realizacji, mniej błędów, większa spójność, łatwiejszy dostęp do wiedzy czy lepsza kontrola ryzyka. Jednocześnie badacze zwrócili uwagę, że szybsze wykonanie jednego zadania z pomocą AI nie musi oznaczać równie dużej oszczędności czasu dla całego zespołu. Chodzi o to, że w ocenie wdrożenia należy wziąć pod uwagę czas sprawdzania rezultatów, poprawiania błędów i obsługi spraw, które są nietypowe.

– Legal engineering to nie tylko technologia, ale przede wszystkim zrozumienie, jak naprawdę pracuje prawnik i czego potrzebuje. Dużą część mojej pracy stanowią rozmowy z klientami. Kompetencje miękkie, takie jak aktywne słuchanie, zadawanie właściwych pytań i budowanie zaufania, pozwalają mi pozyskiwać od nich informacje, które bezpośrednio przekładają się na rozwój narzędzia. Dzięki temu często wcześniej dostrzegam rzeczywiste potrzeby użytkowników, również te, których sami nie formułują wprost – podkreśla w raporcie Marta Matuszewska, kierująca zespołem legal engineering w Librze (Wolters Kluwer).

Fundacja Women in Law działa na rzecz rozwoju zawodowego prawniczek i równości szans w branży. Misja fundacji polega m.in. na integrowaniu środowiska, wspieraniu karier kobiet oraz nagłaśnianiu barier, z którymi spotykają się w pracy. Wspólnie z redakcją „Forbes Women” tworzy także listę „25 prawniczek w biznesie”, wyróżniającą osiągnięcia zawodowe i zaangażowanie społeczne kobiet.