Za inicjatorkę utworzenia organizacji pomagającej prześladowanej ludności żydowskiej uchodzi katolicka pisarka Zofia Kossak-Szczucka. W grudniu 1942 r. na bazie Tymczasowego Komitetu utworzono Radę Pomocy Żydom – konspiracyjną instytucję polskiego rządu, również określaną jako „Żegota” lub Rada „Żegoty”. Jej prezesem był Julian Grobelny „Trojan”. W skład „Żegoty” wchodziły referaty:
– mieszkaniowy, zajmujący się wyszukiwaniem odpowiednich lokali dla ukrywających się po aryjskiej stronie,
– dziecięcy, którego głównym zadaniem było ratowanie dzieci poprzez wyprowadzanie ich z getta i umieszczanie w sierocińcach, domach zakonnych lub u indywidualnych opiekunów,
– propagandowy, wydający materiały, głównie ulotki nakłaniające Polaków do udzielania pomocy Żydom,
– lekarski, organizujący siatkę zaufanych lekarzy gotowych nielegalnie leczyć żydowskich pacjentów oraz dostarczający lekarstwa i szczepionki do gett,
