Reklama

Wanda Kruszewska nie żyje

W wieku 92 lat zmarła Wanda Kruszewska aktorka związana z Narodowym Starym Teatrem w Krakowie.

Aktualizacja: 02.01.2014 15:35 Publikacja: 02.01.2014 15:27

Wanda Kruszewska w Domu otwartym; 1973; W. Plewiński

Wanda Kruszewska w Domu otwartym; 1973; W. Plewiński

Foto: Narodowy Stary Teatr

Wanda Kruszewska (ur. 5 października1921 r.) była w zespole Starego Teatru jedyną artystką, która związała się z tą sceną od jej pierwszego powojennego sezonu 1945/46.

Aktorka uczyła się zawodu podczas okupacji, uczęszczając do działającego tajnie Państwowego Instytutu Sztuki Teatralnej w Warszawie. Po wojnie zdała egzamin kwalifikacyjny przed komisją ZASP. Debiutowała – rolą Księżniczki Olany w sztuce Jerzego Zawieyskiego Masław w reżyserii Janusza Warneckiego – 19 grudnia 1945 roku. Młodej artystce partnerował znakomity aktor Tadeusz Białoszczyński, a także rozpoczynający, podobnie jak ona, karierę sceniczną – Tadeusz Łomnicki i Władysław Sheybal.

Wśród mistrzów, dzięki którym Wanda Kruszewska rozwinęła oraz ukształtowała swój talent i pod okiem których szlifowała rzemiosło, byli najwybitniejsi twórcy polskiego teatru: Władysław Woźnik, Edmunt Wierciński, Roman Zawistowski, Władysław Krzemiński, Halina Gallowa, Bronisław Dąbrowski, Henryk Szletyński. Kostiumy projektowali dla niej legendarni scenografowie: Andrzej Pronaszko, Karol Frycz, Andrzej Stopka.

Oryginalna uroda brunetki o wyrazistych rysach i pięknych zielonych oczach, mocny, sugestywny głos, naturalna ekspresja predestynowały artystkę do ról amantek w repertuarze dramatycznym m.in.: Aglae w Orfeuszu Świrszczyńskiej (reż. Władysław Woźnik), Desdemona w Otellu Szekspira (reż. Jerzy Karbowski), Tania w Płodach edukacji Tołstoja i Helena w Śnie nocy letniej Szekspira (reż. Bronisław Dąbrowski - scena Teatru im. J. Słowackiego). Reżyserzy wykorzystywali też talent wokalny aktorki obsadzając ją w komediach muzycznych, by wspomnieć brawurowe role Hrabiny Andaluzji w Jajku Kolumba Flukowskiego, Cyganki Huguette w Królu włóczęgów Hookera i Posta.

Lata 60. to okres pełnej dojrzałości artystycznej, poszerzenia emploi, czas współpracy z nowym pokoleniem reżyserów, obfitującym w wybitne indywidualności. Role Marty Boll w Fizykach Dürrenmatta i Lucyny Beer w Matce Witkacego, zagrane w słynnych przedstawieniach Jerzego Jarockiego, wydobyły cechy charakterystyczne aktorstwa Kruszewskiej. Artystka odważnie wkroczyła w nową estetykę poszukiwań teatralnych, wnosząc wytrawne rzemiosło: kulturę i precyzję słowa, połączoną z nienaganną emisją głosu, temperament sceniczny, wyrazistość gestu. Wszechstronne możliwości aktorskie pozwoliły jej zrealizować się w zróżnicowanym repertuarze u najwybitniejszych reżyserów Starego Teatru: Jerzego Jarockiego (udział w dziewięciu inscenizacjach), Konrada Swinarskiego (Nieboska komedia; Woyzeck; Wszystko dobre, co się dobrze kończy; Dziady) Andrzeja Wajdy (znakomita Marysia w Weselu z 1963; Biesy; rola Demeter przejęta po Zofii Jaroszewskiej w Nocy listopadowej), Józefa Szajny (Łaźnia, Oni, Nowe wyzwolenie), Jerzego Kreczmara (m.in.: Kornelia w Irydionie; Port Royal), Jerzego Grzegorzewskiego (Klimina w Weselu) po udział w przedstawieniu Krystiana Lupy debiutującego na scenie Starego Teatru Iwoną, księżniczką Burgunda Gombrowicza w 1978 (rola Ciotki Iwony).

Reklama
Reklama

Wanda Kruszewska od 1970 roku była pedagogiem krakowskiej PWST. Prowadziła zajęcia z zakresu wymowy scenicznej. Dzięki jej ofiarności i doświadczeniu kolejne pokolenia absolwentów szkoły im. Ludwika Solskiego wyróżnia znakomita dykcja oraz szacunek do słowa padającego ze sceny.

Elżbieta Bińczycka

Wydarzenia
Nowy START podpisany
Materiał Promocyjny
AI to test dojrzałości operacyjnej firm
Wydarzenia
USA idą na rękę Rosji
Wydarzenia
Szpiegu, szpiegu, chodź na tortury!
Wydarzenia
Poznaliśmy nazwiska laureatów konkursu T-Mobile Voice Impact Award!
Materiał Promocyjny
Ikona miejskiego stylu życia w centrum Gdańska
Reklama
Reklama
REKLAMA: automatycznie wyświetlimy artykuł za 15 sekund.
Reklama
Reklama