Światowy układ sił coraz wyraźniej się zmienia, a Europa musi na nowo określić swoje miejsce między Stanami Zjednoczonymi, Chinami i Rosją. Geopolityka coraz mocniej wpływa przy tym na gospodarkę – bezpieczeństwo, inwestycje, handel i konkurencyjność europejskich firm.
Te zależności znajdą się w centrum 15., jubileuszowej edycji Europejskiego Forum Nowych Idei, organizowanego przez Konfederację Lewiatan. Wydarzenie odbędzie się 14–16 października w Sopocie. Dyskusje w ramach ścieżek „Nasz Nowy Świat” i „Nasza Nowa Europa” będą dotyczyły najważniejszych wyzwań geopolitycznych i strategicznych stojących przed Unią Europejską.
Pod presją konkurencyjności
Jednym z głównych pytań będzie to, jaką strategię powinna przyjąć UE, aby wzmacniać swoją pozycję, bezpieczeństwo i odporność gospodarczą, a jednocześnie skuteczniej radzić sobie z rosnącymi ryzykami geopolitycznymi.
– Europejska gospodarka stoi dziś przed wyzwaniami, które wymagają wspólnej odpowiedzi. Chcemy spojrzeć na nie z perspektywy różnych państw UE, wymienić doświadczenia i skonfrontować różne podejścia. Wspólnie z przedstawicielami organizacji pracodawców wskażemy obszary, w których współpraca jest szczególnie potrzebna. Europa musi wzmacniać swoją konkurencyjność, bezpieczeństwo i odporność, aby skutecznie rywalizować w zmieniającej się światowej gospodarce – podkreśla Marek Górski, prezydent Konfederacji Lewiatan.
O konkurencyjności europejskiej gospodarki uczestnicy będą rozmawiać m.in. podczas debaty „Europa oczami pracodawców. Jak odzyskać konkurencyjność w nowej rzeczywistości?”. Poprowadzi ją Maciej Witucki, były prezydent Konfederacji Lewiatan, a obecnie prezydent BusinessEurope, największej organizacji reprezentującej europejski biznes.
Chiny, Indie i globalne Południe zmieniają układ sił
Istotną częścią dyskusji będzie rosnąca pozycja Chin i Indii oraz ich wpływ na światową gospodarkę i politykę. Oba państwa odgrywają coraz większą rolę w kształtowaniu nowego porządku międzynarodowego, choć reprezentują odmienne modele rozwoju i mają różne ambicje geopolityczne.
Uczestnicy EFNI będą także rozmawiać o roli tzw. globalnej większości. Jednym z pytań będzie to, jak państwa globalnego Południa postrzegają dziś Europę oraz jak w zmieniającym się układzie sił może wyglądać przyszłość współpracy międzynarodowej.
– EFNI to wydarzenie europejskie, ale patrzymy na Europę z perspektywy globalnej. Świat zmienia się na naszych oczach, powstaje nowy układ sił, rośnie znaczenie Chin, Indii i globalnego Południa. Europa musi znaleźć swoje miejsce w tej nowej rzeczywistości. Nie możemy jednak reagować paniką na zachodzące zmiany – musimy szukać konkretnych rozwiązań, odpowiedzi i sposobów działania – mówi dr Henryka Bochniarz, przewodnicząca Rady Programowej EFNI.
Wojny zmieniają gospodarkę
Osobny blok rozmów zostanie poświęcony sytuacji na Bliskim Wschodzie. Uczestnicy będą dyskutować o konsekwencjach konfliktu dla bezpieczeństwa, gospodarki i światowego handlu, a także o możliwych scenariuszach zakończenia wojny i roli Europy w stabilizacji regionu.
Jednym z kluczowych tematów będzie również przyszłość Ukrainy. Dyskusja obejmie plany odbudowy kraju, finansowanie inwestycji oraz rolę europejskiego biznesu. Rozmowy nie mają ograniczać się do odtworzenia zniszczonej infrastruktury. Chodzi również o możliwości budowy nowoczesnej, zielonej i cyfrowej gospodarki Ukrainy, silnie zintegrowanej z europejskim rynkiem.
Międzynarodowi goście w Sopocie
Wśród zagranicznych uczestników tegorocznego EFNI znajdą się m.in. amerykański politolog prof. Yascha Mounk, była premier Nowej Zelandii Helen Clark, prezes Jeju Peace Institute Kang Jeong-sik, były premier Włoch Enrico Letta, przedsiębiorca Joydeep Roy, były wicepremier i minister edukacji Słowenii Jernej Pikalo, ukraiński filozof i szef PEN Ukraine Volodymyr Yermolenko oraz Maha Al Kuwari, CEO Doha Forum.
Forum zakończy wystąpienie premiera Donalda Tuska. Wśród potwierdzonych uczestników wydarzenia są również przedstawiciele biznesu, nauki, administracji publicznej, sportu i kultury.
„Rzeczpospolita” i rp.pl są głównymi partnerami medialnymi EFNI 2026