Iran prowokuje, Rosja się waha

W drugim dniu ćwiczeń obliczonych na wywarcie jak największego wrażenia na wrogach Iranu Gwardia Rewolucyjna wystrzeliła pocisk Szahab-3, w którego zasięgu są nie tylko wszystkie kraje Bliskiego Wschodu, lecz także południowo-wschodnia część Europy.

– Siły zbrojne Republiki Islamskiej są teraz silniejsze niż kiedykolwiek i w pełni przygotowane do odparcia zagrożeń z zewnątrz – oświadczył generał Jahia Rahim Safawi, doradca wojskowy ajatollaha Alego Chamenei.

Dzień wcześniej Iran testował rakiety krótkiego i średniego zasięgu. W ubiegłym tygodniu Teheran przyznał, że ma drugi, dotąd tajny zakład wzbogacania uranu, wywołując falę krytyki i groźby nowych sankcji ze strony Zachodu.

Wszystkie te wydarzenia mają niewątpliwy związek z zaplanowanymi na czwartek rozmowami o irańskim programie nuklearnym z udziałem pięciu członków Rady Bezpieczeństwa ONZ i Niemiec oraz Iranu.

Londyn, Paryż i Bruksela zareagowały na próbę „zaniepokojeniem”. „Apelujemy do Iranu, by przyjął drogę współpracy, a nie konfrontacji, i natychmiast zaprzestał tych destabilizujących działań” – ogłosił w specjalnym oświadczeniu francuski MSZ.

Rozwój wydarzeń w Iranie w ostatnich dniach jest bacznie obserwowany w Moskwie, której współpraca ma kluczowe znaczenie dla powodzenia ewentualnych nowych sankcji wobec tego kraju. Zdaniem części analityków możliwy jest zwrot w stosunkachw rosyjsko-irańskich. W ubiegłym tygodniu Dmitrij Miedwiediew sugerował, że Moskwa może zmienić stanowisko w sprawie sankcji. Sceptycyzm rosyjskich ekspertów co do możliwości rezygnacji przez Moskwę z dotychczasowej polityki lojalności wobec Teheranu stopniowo topnieje.

Podczas szczytu G20 Miedwiediew zaznaczył, że Rosja, „podobnie jak jej partnerzy”, uważa, że Międzynarodowa Agencja Energii Atomowej powinna niezwłocznie zbadać sytuację. Dodał, że liczy, iż 1 października – podczas rozmów z grupą „5 plus 1” – Iran przedstawi mocarstwom dowody, że wzbogaca uran wyłącznie w celach pokojowych.

– Rosja i Chiny z rezerwą odnoszą się do skuteczności sankcji, które szkodzą głównie obywatelom, a nie władzom państw, wobec których są uchwalane – mówił szef Komisji Spraw Zagranicznych rosyjskiej Rady Federacji Michaił Margiełow, cytowany przez ITAR-TASS. Tłumaczył, że słowa Miedwiediewa o sankcjach należy interpretować jako „sygnał dla irańskich władz”.

– Jeśli wybierać między wojną a zaostrzeniem sankcji, to dajemy pierwszeństwo sankcjom – powiedział. Zaprzeczył popularnej wśród zachodnich ekspertów tezie o wymianie przysług między Moskwą i Waszyngtonem: poparciu sankcji przez Rosję w zamian za rezygnację z budowy w Europie Środkowej stałej bazy tarczy antyrakietowej.

– To zbyt poważna sprawa, by się targować – przekonywał.

Moskwa nie zareagowała oficjalnie na irańskie próby, ale anonimowy sygnał z MSZ jednak pojawił się w mediach. – Nie dajmy się ponieść emocjom – apelowały kręgi dyplomatyczne za pośrednictwem agencji Interfax, wzywając do powściągliwej reakcji na irańskie rakiety.