Zmiana czasu 2026: Tej nocy śpimy krócej. Sprawdź, kiedy przestawić zegarki

Podczas zmiany czasu z zimowego na letni przestawiamy zegarki w nocy z soboty na niedzielę z godz. 2 na godz. 3. Oznacza to, że będziemy spać o godzinę krócej. Czas letni wprowadzany jest zawsze w ostatnią niedzielę marca. W tym roku jest to noc z 28 na 29 marca. To przeciwieństwo zmiany, do której dochodzi jesienią. Przy przejściu z czasu letniego na zimowy zyskujemy godzinę snu. W jednym i drugim przypadku dla naszych organizmów to gwałtowna, wymuszona zmiana. Potrzebują trochę czasu, by się do niej dostosować. W tym okresie możemy odczuwać senność, zmęczenie, gorszą koncentrację, osłabienie oraz inne symptomy podobne do jet-lagu. W zależności od indywidualnych predyspozycji mogą być to nawet dwa tygodnie. Istnieją też badania potwierdzające wzrost liczby ataków serca i udarów w okresie tuż po przejściu na czas letni. Negatywny wpływ zmian czasu na nasze zdrowie to jeden z głównych argumentów przeciwników tego rozwiązania.

Za osobę, która jako pierwsza zauważyła, że zmienianie czasu mogłoby przyczynić się do lepszego wykorzystywania światła dziennego i tym samym do zmniejszenia wydatków na oświetlenie, uznaje się Benjamina Franklina. Do takich wniosków doszedł on już pod koniec XVIII w.

Czytaj więcej

Nauka

Kontrowersje wokół zmiany czasu. Co mówią badania naukowe?

W ostatnią niedzielę października zmieniamy czas na zimowy. Cofnięcie zegarków o godzinę powoduje, że jesienne dni stają się jeszcze krótsze. Badan...

Pomysł ten został wdrożony w życie w 1916 r. przez Niemcy, które podczas I wojny światowej zmagały się z problemami w dostawach prądu. Po raz drugi na większą skalę w różnych krajach Europy powrócono do niego w czasie II wojny światowej. W Polsce okresowe zmiany czasu wprowadzano również po wojnie – na okres 1945-1949 oraz 1957-1964.

Skąd wzięła się zmiana czasu?

Na przełomie lat 60. i 70. XX w. poszczególne kraje europejskie zaczęły wprowadzać zmiany czasu na stałe. Trend zapoczątkowały Włochy, gdzie system ten funkcjonuje od 1966 r. Od 1971 r. zmiany obowiązują w Grecji. Zjednoczone Królestwo i Irlandia najpierw zniosły w 1968 r. obowiązujące u nich rozwiązanie (czyli czas letni i zimowy), ale już po kilku latach przywróciły je na nowo. Inne przykłady to Hiszpania (przyjęła czas letni w 1974 r.) i Francja (1976 r.). W latach 1976-1981 dziesięć państw członkowskich ówczesnej wspólnoty europejskiej wprowadziło ustalenia dotyczące czasu letniego, głównie w celu harmonizacji z krajami sąsiadującymi. W Polsce zmiany czasu wprowadzono w 1977 r.

Rozwiązanie to obowiązuje u nas do dziś, aktualnie reguluje je Rozporządzenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 4 marca 2022 roku w sprawie wprowadzenia i odwołania czasu letniego środkowoeuropejskiego w latach 2022-2026. Zarówno w Polsce, jak i w UE cały czas trwają jednak dyskusje nad celowością zmian czasu.

Dlaczego wciąż zmieniamy czas? Decyzje UE

W skali całej UE kwestia zmian czasu uregulowana jest dyrektywą 2000/84/WE2 nakładającą na wszystkie państwa członkowskie obowiązek przejścia na czas letni w ostatnią niedzielę marca i powrotu do czasu standardowego („czasu zimowego”) w ostatnią niedzielę października. Niezależnie od tych ustaleń terytoria państw członkowskich na kontynencie europejskim dzielą się na trzy różne strefy czasowe lub czasy standardowe. Decyzje w sprawie przynależności do stref/czasu standardowego leżą w gestii poszczególnych państw UE.

Większość obywateli UE za zniesieniem zmian

W 2018 r. Komisja Europejska (KE) przeprowadziła konsultacje publiczne w celu zebrania opinii obywateli Unii, zainteresowanych stron i państw członkowskich na temat istniejących rozwiązań dotyczących czasu letniego oraz wszelkich potencjalnych zmian. „Mimo że okres konsultacji był krótszy niż standardowy okres dwunastotygodniowy, otrzymano około 4,6 mln odpowiedzi, z których ponad 99 proc. pochodziło od obywateli. Odpowiedzi wpłynęły ze wszystkich państw członkowskich, choć udział głosów różnił się w poszczególnych państwach: najwyższe wskaźniki odpowiedzi odnotowano w Niemczech, Austrii i Luksemburgu, a w dalszej kolejności w Finlandii, Estonii i na Cyprze” – czytamy w projekcie dyrektywy znoszącej sezonową zmianę czasu.

Z konsultacji wynika, że aż 84 proc. wszystkich respondentów chce zniesienia obowiązku zmiany czasu co pół roku, a 16 proc. jest za utrzymaniem tego systemu.

Okazuje się również, że zniesienie zmian czasu zyskało większość w niemal wszystkich krajach UE. Wyjątkiem jest Grecja i Cypr, gdzie niewielka większość respondentów opowiedziała się za utrzymaniem obecnych ustaleń. Na Malcie rozkład opinii był bliski 50:50. „Spośród organów publicznych większość również wybrała zniesienie copółrocznych zmian czasu. Respondenci, którzy chcieliby zniesienia obecnego systemu, jako główny powód wskazują kwestie zdrowotne, a w dalszej kolejności brak oszczędności energii” – czytamy.

Mimo że konsultacje przyniosły jednoznaczną odpowiedź, a Komisja Europejska przygotowała nawet gotowy projekt dyrektywy znoszącej zmiany czasu, tuż przed pandemią prace nad tym dokumentem utknęły w martwym punkcie.

Polacy nie chcą zmiany czasu. Wyniki są jednoznaczne

Czytaj więcej

Polityka

Polacy nie chcą już zmieniać czasu. Tak wynika z konsultacji w Sejmie

Aż 96 proc. osób biorących udział w konsultacjach społecznych, dotyczących projektu PSL o zaprzestaniu przestawiania zegarków, twierdzi, że ustawa...

Z sondażu przeprowadzonego w październiku 2023 r. przez IBRIS na zlecenie „Rzeczpospolitej” wynika, że większość Polaków jest przeciwna zmianom czasu. Ankietowani odpowiadali na pytanie „Czy pana/pani zdaniem zmiana czasu na zimowy bądź letni powinna zostać zniesiona?”. „Zdecydowanie tak” odpowiedziało 57,5 proc., a „raczej tak” – 11 proc. To w sumie dwie trzecie ankietowanych. Odpowiedź „raczej nie” wskazało 15,9 proc., a „zdecydowanie nie” – zaledwie 4,7 proc. Komentatorzy wskazują, że zniesienie zmian czasu tylko pozornie wygląda prosto. Tłumaczą, że jednym z głównych problemów może być brak zgody co do tego, na który czas (zimowy czy letni) się zdecydować.