Decyzję o odwołaniu dr Michała Sopińskiego z funkcji rektora–komendanta Akademii Wymiaru Sprawiedliwości minister argumentuje „rażącym i uporczywym naruszaniem przepisów prawa”. Z opublikowanego komunikatu wynika, że dotyczyło ono trzech obszarów działalności uczelni: nieprawidłowości przy doktoratach, demonstracyjnej aktywności politycznej oraz zagrożenia dla aplikacji kuratorskiej.
Jak wyjaśniono, każdy z tych obszarów miał istotne znaczenie, jednak rozstrzygające było ich łączne znaczenie. Według MS sprawa nie dotyczyła odosobnionych błędów, lecz powtarzalnego sposobu działania naruszającego standardy legalności, apolityczności i odpowiedzialności. – Uczelnia służb państwowych musi być miejscem kształcenia, służby i odpowiedzialności. Nie może stać się przestrzenią, w której autonomia akademicka jest traktowana jako osłona przed ustawowym nadzorem, a funkcja publiczna jako narzędzie aktywności politycznej – podkreślił resort.
Czytaj więcej
Minister sprawiedliwości Waldemar Żurek uruchomił procedurę odwołania dr. Michała Sopińskiego ze stanowiska rektora-komendanta Akademii Wymiaru Spr...
Co zarzuca resort sprawiedliwości
Ministerstwo Sprawiedliwości podało, że decyzja zapadła po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego wszczętego z urzędu oraz po zasięgnięciu wymaganych prawem opinii. Resort już w 2024 r., a więc w czasie gdy był kierowany przez Adama Bodnara, zarzucał Sopińskiemu m.in. naruszenie zasady apolityczności. Według MS rektor miał publicznie angażować się w politykę, wspierać Suwerenną Polskę – wcześniej Solidarną Polskę, a także wykorzystywać swoją funkcję do działań autopromocyjnych o charakterze politycznym.
Ministerstwo zarzucało mu również „atakowanie naukowców za ich badania”, wskazując m.in. na wpis dotyczący prof. Jana Grabowskiego i prof. Barbary Engelking, badaczy Holocaustu z Centrum Badań nad Zagładą Żydów PAN. – W treści wpisu pojawiły się sformułowania wzywające do „golenia głów”, co stanowi formę przemocy symbolicznej i fizycznej. Apelował o stosowanie innych form represji, takich jak pozbawienie obywatelstwa i tytułów naukowych – zwróciło uwagę MS.
Romanowski powołał rektora w trybie ustawy epizodycznej
Wiceministra sprawiedliwości Maria Ejchart, która w resorcie odpowiada za więziennictwo, przekazała „Rzeczpospolitej”, że Sopińskiego w 2023 r. powołał ówczesny wiceszef MS Marcin Romanowski (obecnie z prokuratorskimi zarzutami nadużyć przy Funduszu Sprawiedliwości), w szczególnym, jednorazowym trybie przewidzianym w ustawie epizodycznej, dotyczącej m.in. zmiany nazwy uczelni służb państwowych nadzorowanej przez ministra sprawiedliwości.
– Zarówno w przypadku uczelni wojskowych, nadzorowanych przez Ministra Obrony Narodowej, jak i uczelni służb państwowych nadzorowanych przez Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji, rektora uczelni powołuje i odwołuje właściwy minister nadzorujący daną uczelnię. W przypadku uczelni Służby Więziennej, z nieznanych przyczyn, wprowadzono mechanizm, zgodnie z którym kompetencję do odwołania rektora powierzono senatowi uczelni – tłumaczyła Ejchart.
Czytaj więcej
Czy wiceminister sprawiedliwości rządów PiS Marcin Romanowski miał upoważnienie do powołania komendanta rektora nowej Akademii Wymiaru Sprawiedliwo...
Jednocześnie – jak zaznaczyła – minister sprawiedliwości zachował nadzór nad uczelnią, a jednym z jego narzędzi była możliwość odwołania rektora w razie rażącego lub uporczywego naruszania prawa, ale po zasięgnięciu opinii Rady Głównej Szkolnictwa Wyższego i Nauki oraz Konferencji Rektorów Akademickich Szkół Polskich. I to dopiero te dwie pozytywne opinie umożliwiły szefowi MS odwołanie Sopińskiego.
Sopiński kwestionuje decyzję ministra
Do sprawy Sopiński odniósł się w piątek na platformie X, gdzie poinformował, że żadna decyzja nie została mu doręczona zgodnie z kodeksem postępowania administracyjnego. Dodał też, że szef MS nie mógł go odwołać ze względu na zabezpieczenie udzielone przez Trybunał Konstytucyjny. Jak dodał, minister miał zostać o tym powiadomiony zarówno przez TK, jak i przez niego jako stronę.
– Normalnie wykonuję więc dalsze obowiązki rektora – zaznaczył Sopiński.
Dlaczego Akademia Wymiaru Sprawiedliwości nazywana jest uczelnią Zbigniewa Ziobry
Akademia Wymiaru Sprawiedliwości to uczelnia zawodowa służb państwowych utworzona w 2019 r. przez ministra sprawiedliwości Zbigniewa Ziobrę (do września 2023 r. działająca jako Szkoła Wyższa Wymiaru Sprawiedliwości) z przekształcenia Centralnego Ośrodka Szkolenia Służby Więziennej w Kaliszu. Działa jako jednostka organizacyjna Służby Więziennej. Jej statutowym celem jest kształcenie i wychowywanie funkcjonariuszy Służby Więziennej, funkcjonariuszy innych służb oraz osób cywilnych.
Od marca 2023 r. funkcję rektora uczelni pełnił dr Michał Sopiński. Wcześniej był działaczem Solidarnej Polski i urzędnikiem w resorcie Zbigniewa Ziobry. Jego kadencja na stanowisko komendanta–rektora AWS upływała w 2028 r.
Nieudana próba likwidacji AWS
Resort sprawiedliwości jeszcze pod kierownictwem poprzedniego ministra Adama Bodnara przygotował projekt ustawy, której celem było powołanie nowej szkoły, która miała kształcić funkcjonariuszy Służby Więziennej w stopniu oficerskim. Projekt miał zmienić nie tylko nazwę więziennej uczelni, ale też jej podległość. MS chciał, by powstała w miejsce dziś istniejącej szkoły Akademia Służby Więziennej podlegała dyrektorowi generalnemu Służby Więziennej, a nie, jak w obecnej formie, Ministerstwu Sprawiedliwości.
Ustawa likwidująca AWS została uchwalona przez Sejm, ale w sierpniu ub.r. zawetował ją prezydent Andrzej Duda. Była to jedna z jego ostatnich decyzji w roli głowy państwa.
