Rzecznik praw obywatelskich Irena Lipowicz już po raz drugi wystąpiła do minister pracy i polityki społecznej Jolanty Fedak w sprawie sposobu ustalania prawa do świadczeń z pomocy społecznej.
Zgodnie z ustawą ośrodek pomocy społecznej obligatoryjnie przeprowadza wywiad środowiskowy bądź aktualizuje go, gdy zainteresowany ubiega się o przyznanie wsparcia po raz kolejny. Specyfika postępowania w sprawie świadczeń z pomocy społecznej wymaga aktywności wnioskodawców. Obowiązani są oni do współdziałania w rozwiązywaniu ich trudnej sytuacji życiowej.
Rzecznik praw obywatelskich zwróciła uwagę, że gdy wnioskodawca nie współpracuje z pracownikami OPS przy przeprowadzeniu wywiadu środowiskowego, traci szanse na pomoc. Nie ma przy tym znaczenia, czy spełnia przesłanki przyznania świadczenia. Nieważny jest również powód, który uniemożliwia przeprowadzenie wywiadu.
Zdaniem RPO sytuacja taka pozostaje w sprzeczności z art. 7 i art. 77 § 1 kodeksu postępowania administracyjnego. Organ administracji ma bowiem obowiązek starannego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego. Dopiero gdy te dowody nie pozwalają stwierdzić, czy istnieją przesłanki dla przyznania świadczenia, możliwa staje się odmowa (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 16 października 2007 r., sygn. akt I OSK 59/07).
Postępowanie dowodowe nie może zostać zakończone, dopóki organ nie ustali, czy wystąpił stan faktyczny przewidziany przez obowiązujące przepisy.
