W komunikacie Komisji Weneckiej czytamy że przedmiotem analiz będą między innymi artykuły 179 i 194 Konstytucji RP. Ten pierwszy stanowi: „Sędziowie są powoływani przez Prezydenta Rzeczypospolitej, na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa, na czas nieoznaczony”. Artykuł 194 dotyczy składu Trybunału Konstytucyjnego; powołania jego prezesa i wiceprezesa. Zapisano w nim: „Trybunał Konstytucyjny składa się z 15 sędziów, wybieranych indywidualnie przez Sejm na 9 lat spośród osób wyróżniających się wiedzą prawniczą. Ponowny wybór do składu Trybunału jest niedopuszczalny”. W drugim punkcie tego przepisu mowa jest o tym, że „Prezesa i Wiceprezesa Trybunału Konstytucyjnego powołuje Prezydent Rzeczypospolitej spośród kandydatów przedstawionych przez Zgromadzenie Ogólne Sędziów Trybunału Konstytucyjnego”.
Zapowiedź przyjęcia opinii na sesji plenarnej w Wenecji w dniach 9-10 października opublikowana została na stronie internetowej komisji. W komunikacie wskazano, że o wydanie opinii wnioskował Komitet Monitorujący PACE, czyli Komitet ds. Dotrzymywania Zobowiązań przez Państwa Członkowskie Rady Europy. Jest to jeden z najważniejszych stałych komitetów Zgromadzenia Parlamentarnego Rady Europy. Jego głównym zadaniem jest sprawdzanie, czy państwa członkowskie przestrzegają fundamentalnych zasad organizacji: demokracji, praworządności i praw człowieka.
Komisja Wenecka, czyli Europejska Komisja na rzecz Demokracji przez Prawo jest organem doradczym Rady Europy do spraw prawa konstytucyjnego, powołanym w 1990 r. Zajmuje się oceną zgodności rozwiązań prawnych z zasadami demokracji, praworządności i praw człowieka. Jej opinie nie są wiążące, ale często wpływają na działania instytucji europejskich.
Czytaj więcej
Do dopuszczenia do orzekania sędziów Trybunału Konstytucyjnego, przestrzegania polskiego i europejskiego orzecznictwa oraz wypracowania metod napra...
Komisja Wenecka rozwiąże spór wokół Berka i czwórki sędziów
Zapowiedź Komisji Weneckiej ma związek ze sporem politycznym wokół kompetencji prezydenta RP. Karol Nawrocki nie odebrał ślubowania od czwórki sędziów TK, wybranych przez Sejm w marcu. Jak twierdzi prezydent, przy ich wyborze doszło do błędów. Teraz głowa państwa zwleka z zaprzysiężeniem kolejnego sędziego TK – Macieja Berka. Ten były minister ds. nadzoru nad wdrażaniem polityki rządu, został wybrany do TK 4 września br. Jego kandydaturę zgłosili posłowie klubu KO. Posłowie opozycji oraz kancelaria prezydenta wskazywali – jeszcze przed wyborem Sejmu – na wątpliwości co do spełnienia przez Berka wymogu formalnego w postaci dziesięcioletniej pracy w zawodzie prawniczym.
Prezydencki rzecznik Rafał Leśkiewicz przekazał, że prezydent Nawrocki odbierze ślubowanie od Berka, gdy ten „przedstawi dokumenty potwierdzające, że spełnia wymogi formalne”. Dodał, że osoba, która zostaje sędzią TK, „musi być krystalicznie czysta”. Koalicja rządząca i znaczna część prawników uważa, że prezydent nie ma prawa kwestionować prawidłowości wyboru przez Sejm sędziego TK, bo „nie ma to oparcia w jakichkolwiek przepisach”. Marszałek Sejmu Włodzimierz Czarzasty oświadczył, że Kancelaria Sejmu zakończyła korespondencję w sprawie Berka z prezydentem i jego kancelarią. Szef KPRP Zbigniew Bogucki poinformował we wtorek, że decyzja ws. ślubowania Macieja Berka na razie nie zapadła „z powodów, nieleżących po stronie prezydenta Nawrockiego, tylko leżących po stronie marszałka Czarzastego i Sejmu”.
Czytaj więcej
- Decyzja w sprawie ew. ślubowania Macieja Berka na sędziego Trybunału Konstytucyjnego należy do prezydenta i na razie nie zapadła „z oczywistych p...
Berek jest ósmą osobą wybraną przez Sejm obecnej kadencji na sędziego TK. Spośród siedmiu wybranych wcześniej, prezydent Nawrocki odebrał ślubowanie jedynie od trojga. Czworo sędziów złożyło podczas uroczystości w Sejmie ślubowanie z formułą, że robią to „wobec prezydenta”, lecz KPRP nie uznaje tego za ślubowanie, a prezes TK Bogdan Święczkowski nie dopuścił tych sędziów do orzekania.
Czwórka pominiętych przez prezydenta złożyła skargę do Europejskiego Trybunału Praw Człowieka. Natomiast Prokuratura Krajowa prowadzi śledztwo w sprawie dotyczącej ułatwienia prezydentowi nieodebrania ślubowania od czworga sędziów TK i niedopuszczenia ich do orzekania w TK.
