Wystawa w Zachęcie to pierwsza tak obszerna prezentacja twórczości Zbigniewa Warpechowskiego — prekursora sztuki performance w Polsce i jednego z pierwszych jej twórców na świecie — prezentująca dokumentację kilkudziesięciu akcji zrealizowanych przez artystę w ciągu ostatnich 50 lat.
Autorzy zdają sobie sprawę z paradoksu, jakim jest prezentacja w galerii niemożliwej do odtworzenia, efemerycznej sztuki polegającej na unikalnym doświadczeniu artysty i widzów. Dokumentacja jest tylko nośnikiem pozwalającym performance'owi istnieć dalej w czasie i przestrzeni, nie jest jednak celem działania artysty, o czym świadczy często niska jakość techniczna realizowanych podczas akcji nagrań wideo. Dlatego na wystawie prezentowane są przede wszystkim te z nich, które pozwalają uchwycić dążenie artysty do autentycznych przeżyć i odczucia metafizycznego charakteru rzeczywistości oraz pragnienie włączenia w ten proces innych. Oprócz fotografii i filmów wideo dokumentujących akcje performance, na wystawie pokazywane są towarzyszące im teksty artysty i szkice przygotowawcze, wreszcie odgrywające istotną rolę w jego działaniach rekwizyty i kostiumy. W kilku miejscach wystawy zaaranżowane zostały przestrzenie, w których potencjalnie mogą zostać powtórzone dawne performance Warpechowskiego.
Ekspozycja jest pomyślana tak, aby przejście przez nią odnosiło się do poszczególnych etapów zdarzenia performance'u: przygotowania (wyciszenia), realizacji (ekspresyjnej lub implozyjnej akcji) i rozładowania napięcia (kontemplacja zdarzenia z perspektywy czasu).
Przekrojowa prezentacja twórczości Warpechowskiego ujawnia jej zaskakującą różnorodność i wielowątkowość: od poezji wizualnej i prac konceptualnych, inspirowanych filozofią Wschodu dzieł odnoszących się do pojęcia „Nic", po realizacje wykorzystujące ekspresję poddanego niekiedy ekstremalnym próbom ciała, agresję lub autoagresję, zaangażowane politycznie.
Akcje performance — a także nie mniej istotne dla samego artysty obrazy, rzeźby oraz poezja — ukazane są w kontekście związków Warpechowskiego ze środowiskiem krakowskiej kontrkultury, polskiej neoawangardy oraz jego bliskich relacji z takimi artystami jak Tadeusz Kantor, Jerzy Bereś czy Andrzej Partum. Wyraźnie zaznaczone jest również uczestnictwo Warpechowskiego w światowym nurcie sztuki akcji.
Zbigniew Warpechowski (ur. 1938) — prekursor sztuki performance w Polsce i jeden z pierwszych jej twórców na świecie. Zajmuje się malarstwem, poezją, teorią sztuki, filozofią, a także scenografią filmową. Od 1985 członek II Grupy Krakowskiej oraz międzynarodowej grupy Black Market (od 1986). Jest autorem książek: Podręcznik (1990), Zasobnik (1998), Podnośnik (2001), Statecznik (2004), Podręcznik bis (2006), Konserwatyzm awangardowy (2014). Debiutował w Krakowie poetycko-muzyczną akcją Improwizacje (1967) z udziałem Tomasza Stańki. Do najsłynniejszych jego akcji należą Dialog z rybą (1974), Dialog ze śmiercią (1976) oraz Champion of Golgotha (1978).
Wystawie towarzyszy wydawnictwo audiowizualne Warpechowski. Droga performera zawierające dokumentację filmową i fotograficzną ponad 20 najważniejszych akcji artysty. O swojej twórczości mówi sam Zbigniew Warpechowski, a także artyści i krytycy sztuki: Adina Bar-on, Oskar Dawicki, Zuzanna Janin, Elisabeth Jappe, Grzegorz Królikiewicz, Alistair MacLennan, Boris Nieslony, Józef Robakowski, Tomasz Stańko, Ewa Zarzycka.
kuratorzy: Joanna Kordjak-Piotrowska, Dominik Kuryłek współpraca: Katarzyna Kołodziej, Zuzanna Sękowska
Wystawa czynna od 20.09 do 11.11.2014.
Program towarzyszący wystawie:
19 września (piątek), godz. 19 wernisaż wystawy oraz towarzyszące mu performance'y Adiny Bar-on i Oskara Dawickiego
21 września (Niedziela), godz. 12.15 oprowadzanie kuratorskie Joanny Kordjak-Piotrowskiej i Dominika Kuryłka
26 września (piątek), godz. 21.30 performance Zbigniewa Warpechowskiego w przestrzeni wystawy odnoszący się do akcji Mandala (Kolonia, 1984) wydarzenie w ramach Warsaw Gallery Weekend
8 listopada (sobota), godz. 16 spotkanie ze Zbigniewem Warpechowskim oraz performance'y Ewy Zarzyckiej i Janusza Bałdygi
