Oto przegląd najważniejszych wydarzeń, które miały miejsce w nocy z 28 na 29 września:
Wielka Brytania oferuje atomowy parasol sojusznikom
Tworzące Połączone Siły Ekspedycyjne (JEF) państwa północnej Europy zostaną objęte brytyjskim parasolem atomowym – podała fińska agencja informacyjna STT. Do grupy, oprócz Wielkiej Brytanii, należą: Dania, Finlandia, Islandia, Norwegia, Szwecja; kraje bałtyckie: Litwa, Łotwa, Estonia i Holandia.
Czytaj więcej
Państwa tworzące inicjatywę pod nazwą Połączone Siły Ekspedycyjne (JEF) miałyby zostać objęte brytyjską ochroną militarną przy wykorzystaniu broni...
W systemie odstraszania stworzonego w ramach JEF i obejmującego brytyjską broń atomową kluczową rolę mają odegrać brytyjskie okręty podwodne, zdolne do przenoszenia rakiet uzbrojonych w głowice atomowe (chodzi o pociski balistyczne Trident). Państwa należące do JEF – jak podaje STT – mają w listopadzie podpisać porozumienie dotyczące utworzenia nowego rodzaju sił bojowych.
Dowódca brytyjskiej marynarki wojennej admirał Gwyn Jenkins podkreślił, że dzięki nowej inicjatywie „Finlandia znajdzie się pod parasolem atomowym”, co zagwarantują brytyjskie okręty podwodne na Atlantyku. Adm. Jenkins udzielił wywiadu dziennikowi „Iltalehti”, w którym mówił, że tworzona w ramach JEF grupa bojowa ma dysponować planem obrony na wypadek wojny i będzie gotowa do natychmiastowych działań w sytuacji, w której Rosja zagrozi jednemu z państw tworzących inicjatywę.
Węgry: Zatrzymano byłego ministra rządu Viktora Orbána. Nowe informacje o Péterze Szijjártó
Były minister rozwoju w rządzie Orbána, Miklós Seszták, został zatrzymany w siedzibie węgierskiej Centralnej Prokuratury Śledczej pod zarzutem korupcji. O zatrzymaniu poinformował adwokat Sesztáka.
Wcześniej parlament uchylił immunitet politykowi Fideszu. Przed zatrzymaniem polityk powiedział portalowi 24.hu, że „nie potrafi zrozumieć stawianych mu zarzutów” i podkreślił, że sam przyszedł do prokuratury, by złożyć zeznania.
Czytaj więcej
Węgierski parlament ma wkrótce zagłosować nad uchyleniem immunitetów dwóch byłych ministrów w rządzie Viktora Orbána. Premier Péter Magyar zapowied...
Przeciwko ministrowi rozwoju Węgier w latach 2014–2018 – toczy się postępowanie w sprawie przyjmowania łapówek oraz innych przestępstw. Z ustaleń śledztwa wynika, że były minister oraz prezes węgierskiej spółki zarządzającej majątkiem państwowym (MNV) otrzymali – za pośrednictwem pośrednika – ponad 11 mld forintów (ok. 130 milionów złotych). Przedstawiciel grupy inwestycyjno-budowlanej – w zamian za spodziewane zamówienia publiczne – miał zaproponować ministrowi, że za pośrednictwem osób trzecich będzie mu wypłacał [[10 procent||10 proc.||skrót||Zgodnie z konwencją redakcyjną, zamiast słowa „procent” stosuje się skrót „proc.”.] wynagrodzenia wykonawcy określonego w każdej umowie po realizacji danej inwestycji.
Portal 24.hu podał też, że w poprzedniej kadencji parlamentu MSZ kierowany wówczas przez Pétera Szijjártó wydał 286,9 mln forintów (ponad 3,4 mln zł) na prywatne samoloty, z których szef dyplomacji nawet nie skorzystał.
Np. we wrześniu 2024 roku minister miał się na przykład udać do Kairu najdroższym z prywatnych odrzutowców. Zamiast tego poleciał maszyną wojskową, ale mimo to za wynajęty na tę podróż prywatny samolot zapłacono 89 mln forintów.
Portugalia: Samolot Delta Airlines lądował awaryjnie po raz drugi w ciągu dwóch dni
Samolot amerykańskich linii pasażerskich zmierzający do Nowego Jorku lądował awaryjnie na lotnisku w stolicy Portugalii. To drugi taki przypadek w ciągu zaledwie jednej doby.
Z informacji przekazanych przez ekipę ratowników z Lizbony wynika, że samolot powrócił znad Atlantyku na stołeczne lotnisko im. Humberto Delgado krótko po starcie. „Powrót samolotu miał związek z wydanym alertem dotyczącym pojawienia się problemu w maszynie” – informują ratownicy z Lizbony. Zarządzająca stołecznym lotniskiem spółka ANA przekazała, że „awaryjne lądowanie, które zakończyło się bezpiecznie, wynikało z przyczyn technicznych”.
Dzień wcześniej co najmniej 14 pasażerów samolotu linii Delta Airlines do Bostonu potrzebowało pomocy medycznej po awaryjnym lądowaniu w Porto, na północnym zachodzie Portugalii. Maszyna, na której pokładzie pojawił się dym, leciała z Barcelony.
Donald Trump zaprzecza, jakoby zaoferował coś Iranowi
W nocnym wpisie Donald Trump zdementował doniesienia portalu Axios, z których wynikało, że zaoferował Iranowi złagodzenie presji gospodarczej w zamian za ustępstwa w kwestii programu nukelarnego.
W odpowiedzi na publikację serwisu Axios Trump stwierdził, że informacje, które przekazał serwis, są fałszywe. „To nieprawda. Nie zaoferowałem im NICZEGO! Artykuł Axios, podobnie jak większość innych, jest MISTYFIKACJĄ, wykorzystywaną wyłącznie w celu zaspokojenia ich syndromu obsesji na punkcie Trumpa (ang. Trump Derangement Syndrome – co sugeruje, że jest to jednostka chorobowa – red.). Powinni NATYCHMIAST wycofać tę fałszywą historię!” – napisał prezydent USA.
Łotwa wybiera parlament
28 września na Łotwie rozpoczęło się głosowanie w wyborach parlamentarnych, podczas których władze kraju stosują wzmożone środki bezpieczeństwa, aby nie tylko zapobiec dezinformacji i prowokacjom ze strony Rosji i Białorusi, ale także w ramach ochrony przed obcymi dronami wojskowymi. Jak podała po północy Centralna Komisja Wyborcza, pierwszego dnia przedterminowego głosowania w wyborach wzięło udział blisko 26 tys. osób (1,67 proc.)., spośród ponad 1,5 mln uprawnionych, najwięcej w Rydze, a najmniej w przygranicznych regionach wschodnich.
Główny dzień głosowania w wyborach do parlamentu 15. kadencji zaplanowano na 3 października. Do tego czasu w trakcie przedterminowego głosowania, mieszkańcy mogą oddać głos w dowolnym lokalu wyborczym na terenie kraju.
W przedwyborczych sondażach na czele jest ugrupowanie Zjednoczona Lista (AS) premiera Andrisa Kulbergsa, który objął urząd pod koniec maja, cztery miesiące przed wyborami, po tym, jak po incydencie z ukraińskimi dronami (uderzyły w magazyn paliwa na wschodzie kraju) upadł poprzedni rząd. Na liberalne ugrupowanie premiera głos, jak wynika z sondaży, może oddać ok. 14,5 proc. ankietowanych. Łącznie na przekroczenie progu wyborczego (5 proc.). ma szanse siedem partii.
Rakieta nośna Starship wodowała na Pacyfiku po tym, jak po raz pierwszy wyszła na orbitę
Rakieta Starship firmy SpaceX po raz pierwszy osiągnęła 28 września orbitę i rozmieściła na niej 26 satelitów Starlink. Z powodu problemów z jednym z silników lot skrócono. Po powrocie do atmosfery rakieta pomyślnie wodowała na Pacyfiku.
Starship wystartował z ośrodka Starbase w Teksasie. Podczas wznoszenia przedwcześnie wyłączył się jeden z sześciu silników Raptor przystosowany do pracy w próżni. Pozostałe pięć pracowało dłużej, dzięki czemu Starship zdołał osiągnąć zaplanowaną orbitę. Pierwotnie misja miała trwać około 10 godzin, jednak po awarii silnika kontrolerzy zdecydowali o skróceniu jej do około trzech.
Statek przetrwał ekstremalnie gorący powrót przez ziemską atmosferę i wykonał manewr hamowania przed wodowaniem w północnej części Oceanu Spokojnego. Jak relacjonowała CNN, wodowanie było mniej łagodne niż podczas poprzedniego testu w lipcu, towarzyszyła mu potężna kula ognia nad powierzchnią wody.
