Zgodnie z art. 10 ust. 1 pkt 1–3 ustawy o przeciwdziałaniu nadmiernym opóźnieniom w transakcjach handlowych rekompensata stanowi równowartość 40 euro – gdy wartość świadczenia (długu) pieniężnego nie przekracza 5000 zł; 70 euro – gdy jest w przedziale od 5000 do 50 000 zł; i 100 euro – gdy jest równa lub wyższa od 50 000 zł. To narzędzie ma dyscyplinować dłużników, by nie zwlekali z zapłatą należności, i pojawia się niemal w każdej sprawie, gdzie dochodzi do opóźnienia w zapłacie długu.
W tej sprawie chodziło akurat o niewielką kwotę, ale może mieć ona wpływ na wynagrodzenie adwokata.
Chodziło o zaległości w zapłacie czynszu
Spółka z o.o. pozwała inną sp. z o.o. o zapłatę 1380 zł z odsetkami za opóźnienie w zapłacie czynszu najmu oraz 171 zł jako równowartość 40 euro stanowiącą zryczałtowane koszty odzyskiwania tej należności. Ponadto spółka domagająca się zapłaty domagała się zwrotu kosztów procesu, co często odpowiada wynagrodzeniu pełnomocnika. Wartość przedmiotu sporu spółka określiła na 1552 zł.
Sędzia przewodniczący wydziału SR we wpisie sprawy do repertorium zakwalifikował sprawę o zapłatę 1380 zł plus 171 zł. Następnie pełnomocnik powódki cofnął pozew ze zrzeczeniem się należności głównej 1380 zł, którą pozwana spółka uiściła, ale podtrzymał żądanie zasądzenia jej rekompensaty za opóźnienie na podstawie przepisów o transakcjach handlowych.
Nakazem zapłaty referendarz sądowy nakazał, aby pozwana spółka zapłaciła powódce 171 zł tytułem równowartości 40 euro zryczałtowanych kosztów odzyskiwania należności.
Pytanie prawne do Sądu Najwyższego
Pełnomocnik powódki wniósł skargę na postanowienie referendarza. Rozpatrując ją, sędzia Grzegorz Oklejak z Sądu Rejonowego w Piotrkowie Trybunalskim powziął wątpliwości, które skierował w pytaniu prawnym do SN: – Czy wartość zryczałtowanej rekompensaty za koszty odzyskiwania należności, o której mowa w art. 10 ust. 1 pkt 1–3 ustawy o przeciwdziałaniu nadmiernym opóźnieniom w transakcjach handlowych, dochodzona obok roszczenia głównego, podlega zaliczeniu do wartości przedmiotu sporu, czy też stanowi żądanie obok roszczenia głównego, o którym mowa w art. 20 k.p.c.? Zgodnie z tym przepisem do wartości sporu nie wlicza się odsetek i kosztów żądanych obok roszczenia głównego.
Sędzia, autor pytania, wskazał w jego uzasadnieniu, że bliższe jest mu stanowisko, iż wartość tej zryczałtowanej rekompensaty nie podlega zaliczeniu do wartości przedmiotu sporu. Z drugiej strony wskazał, że może ona mieć wpływ na to, jaki sąd będzie dany spór rozpatrywał i w jakim trybie, czy możliwa będzie skarga kasacyjna, wreszcie, czy może mieć to znaczenie przy zasądzaniu zwracanych wygrywającemu kosztów procesu.
Czytaj więcej:
Do Krajowego Rejestru Długów wpisanych jest już dziś ponad 181 tys. osób. Nie zapłaciły one orzeczonych przez sądy grzywien, kosztów sądowych, świa...
Pro
Trzeba należność doliczyć do wartości przedmiotu sporu
W swojej uchwale SN (sędziowie: Adam Doliwa, Agnieszka Jurkowska-Chocyk i Krzysztof Wesołowski) stwierdził, że wartość zryczałtowanej rekompensaty za koszty odzyskiwania należności, o której mowa w art. 10 ust. 1 pkt 1–3 ustawy z 8 marca 2013 r. o przeciwdziałaniu nadmiernym opóźnieniom w transakcjach handlowych (tekst jedn. Dz.U. z 2023 r., poz. 1790), dochodzonej obok roszczenia głównego wynikającego z transakcji handlowej, podlega zaliczeniu do wartości przedmiotu sporu.
Uzasadnienie uchwały będzie na piśmie w terminie późniejszym.
Sygnatura akt: III CZP 6/26
