Temat odżył za sprawą 10- letniego Ibrahima będącego z matką w Gdyni, zabranego przez ojca do Belgii, gdzie mieszka.
Podobne sprawy regularnie bulwersują opinię publiczną, zwłaszcza uprowadzenia za granicę.
Takim ekscesom zapobiegać ma konwencja haska z 1980 r. dotycząca cywilnych aspektów uprowadzenia dziecka za granicę. Ustanawia ona zasadę, że w razie bezprawnego uprowadzenia dziecka sąd miejsca jego pobytu ma automatycznie orzec o jego przekazaniu do miejsca, skąd zostało uprowadzone.
Całkiem niedawno, bo w sierpniu 2018 r., weszła w życie ustawa o wykonywaniu niektórych czynności w sprawach rodzinnych z zakresu obrotu prawnego na podstawie prawa UE i umów międzynarodowych, w tym owej konwencji.
Czytaj także: Porwanie Ibrahima: reakcja władz zbyt sensacyjna
Ustanowiła ona 11 sądów okręgowych (w Białymstoku, Gdańsku, Katowicach, Krakowie, Lublinie, Łodzi, Poznaniu, Rzeszowie, Szczecinie, Wrocławiu) do rozpatrywania sporów na tym tle, a w drugiej instancji tylko Sąd Apelacyjny w Warszawie. Ponadto nakazała im rozpatrywać sprawy w ciągu sześciu tygodni.
– Nowa ustawa przyśpieszyła rozpoznawanie spraw o uprowadzenie rodzicielskie, m.in. przez specjalizację sądów i sędziów, dla których MS organizuje szkolenia. Podobne szkolenia prowadzone są dla adwokatów – mówi „Rzeczpospolitej" Marcin Wójcik, wiceminister sprawiedliwości. – Dzięki temu usprawnia się współpraca Ministerstwa Sprawiedliwości, które w tej procedurze ma status tzw. organu centralnego (coś pomiędzy urzędem a sądem), a sądami i prokuraturą.
– Z moich obserwacji wynika, iż zmiana ta okazała się korzystna, przede wszystkim dlatego, że sprawami zajmują się sędziowie z większym doświadczeniem i już w drugiej instancji poddane są kontroli jednego sądu – ocenia adwokat Rafał Wąworek.
Adwokat Marcin Muśnicki z większą rezerwą ocenia te zmiany:
– Uprowadzenia za granicę przyśpieszyły, bo żyją nimi media i orzeczenia zapadają szybko. W sporach krajowych nie zauważyłem poprawy. Rozwiązaniem moim zdaniem jest wprowadzenie karnego ściągania za nierespektowanie orzeczenia sądu rodzinnego dotyczącego kontaktów rodzica z dzieckiem.
Zasady obowiązujące w Polsce, które dotyczą postępowania przy uprowadzeniu dzieci za granicę, są różne w różnych krajach, nawet w samej Unii. Rodzic z Polski może jednak oczekiwać pomocy od MS i Ministerstwa Spraw Zagranicznych oraz miejscowego konsula.