Zbigniew Ziobro złożył właśnie wniosek o uchylenie postanowienia o niedopuszczalności ekstradycji Romana Polańskiego.

Prokurator generalny i minister sprawiedliwości w jednej osobie chce, by Sąd Najwyższy uchylił postanowienie o niedopuszczalności ekstradycji i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi Okręgowemu w Krakowie. Kiedy zapadnie decyzja?

– O tym zdecyduje SN – mówi prokurator Arkadiusz Jaraszek z Prokuratury Krajowej.

Bez zaskoczenia

– Sprawa jest bardzo obszerna, dotyka różnic systemowych pomiędzy państwami. Sądzę, że chwilę to potrwa – ocenia dla „Rz" adwokat Jan Olszewski, jeden z obrońców Polańskiego.

Co może zrobić SN?

– Albo uchylić postanowienie i sprawa trafi znów do Sądu Okręgowego w Krakowie, albo kasację oddalić – tłumaczy prokurator Jaraszek. Jeśli zdecyduje się na to drugie rozwiązanie, ponowne zaskarżenie stanie się już niemożliwe.

Zbigniew Ziobro już w październiku 2015 r., tuż po decyzji krakowskiego sądu, który odmówił ekstradycji reżysera, oceniał decyzję jako błędną. Nic więc dziwnego, że teraz wnosi kasację.

– Nie jesteśmy bynajmniej zaskoczeni decyzją ministra – mówi adwokat Jan Olszewski. Dodaje, że takiej decyzji spodziewał się także sam Polański.

Zdaniem Ziobry krakowski sąd, który odmówił wydania Polańskiego, w rażący sposób naruszył umowę o ekstradycji zawartą pomiędzy Polską a USA. Błędnie bowiem przyjął, że wydanie oskarżonego uniemożliwia to, że zarzucane mu przestępstwa uległy przedawnieniu w Polsce. Nie doszło bowiem do przedawnienia karalności tych czynów w USA. Dlatego też, zgodnie z umową ekstradycyjną, oskarżony powinien zostać przekazany Stanom Zjednoczonym.

Kto szuka reżysera?

Polańskiego poszukuje Prokuratura Okręgowa Okręgu Los Angeles w USA. Jest oskarżony o pięć przestępstw o charakterze seksualnym dokonanych w 1977 r. na 13-letniej dziewczynce. Na tym nie koniec. Reżyser jest również oskarżony o przestępstwo przeciwko zdrowiu nieletniej. Reżyser miał jej podać środek odurzający i alkohol.

Co pisze Ziobro w uzasadnieniu wniosku?

Po pierwsze, że sąd jednostronnie i wybiórczo ocenił zgromadzony materiał dowodowy. Po drugie, że zaniechał wyjaśnienia wszystkich okoliczności sprawy.

– Sąd błędnie przyjął, że Polański poniósł konsekwencje ewentualnej kary. Spędził bowiem w 1977 r. 42 dni w więzieniu w USA i był aresztowany w Szwajcarii – czytamy we wniosku podpisanym przez Roberta Hernanda, zastępcę prokuratora krajowego.

Po trzecie, SO w Krakowie niesłusznie uznał, że w USA może dojść do nieludzkiego i poniżającego traktowania oskarżonego. Wskazał na fatalne warunki w amerykańskich aresztach śledczych i niewystarczającą opiekę medyczną.

Kalendarium

- 1977 r. Sąd w Los Angeles uznał reżysera za winnego uprawiania seksu z nieletnią. Przed ogłoszeniem wyroku opuścił USA, obawiając się, że sędzia nie dotrzyma warunków zawartej z nim wtedy ugody.

- 2009 r. Reżyser został zatrzymany na lotnisku w Zurychu na podstawie amerykańskiego nakazu aresztowania. Po trzymiesięcznym pobycie w areszcie i siedmiomiesięcznym areszcie domowym został uwolniony. Władze Szwajcarii zdecydowały, że nie wydadzą go USA, ponieważ „nie można wykluczyć z całkowitą pewnością błędu we wniosku ekstradycyjnym USA".

- 2014 r., październik. Władze USA wystąpiły o aresztowanie Polańskiego do czasu złożenia formalnego wniosku o ekstradycję.

- Początek 2015 r. Do Polski trafił wniosek USA o ekstradycję Polańskiego.

- 14 stycznia 2015 r. W prokuraturze odbyło się przesłuchanie Polańskiego.

- 20 stycznia 2015 r. Prokuratura skierowała do sądu formalny wniosek o stwierdzenie dopuszczalności ekstradycji.

- 9 kwietnia 2015 r. Polski sąd zwrócił się do USA o dokumenty dotyczące postępowania przeciw reżyserowi w USA, jego pobytu w zakładzie karnym i wniosku ekstradycyjnego do Szwajcarii.

- 22 września 2015 r. Sąd zaliczył w poczet materiału dowodowego prawie wszystkie wnioski zgłoszone przez obrońców oraz dokumenty nadesłane z USA i Szwajcarii. Wnioski te poparła prokuratura, wskazując, iż zachodzi konieczność wyjaśnienia wszystkich wątpliwości w sprawie.

- 30 października 2015 r. Krakowski Sąd Okręgowy wydał postanowienie o niedopuszczalności ekstradycji Polańskiego do USA. Uznał, że przed sądem w USA została zawarta ugoda z Romanem Polańskim, a kara, która mu groziła, została wykonana z nawiązką.