Obowiązek zapinania pasów wynika z art. 39 ust. 1 ustawy – Prawo o ruchu drogowym: "Kierujący pojazdem samochodowym oraz osoba przewożona takim pojazdem wyposażonym w pasy bezpieczeństwa są obowiązani korzystać z tych pasów podczas jazdy." Są jednak wyjątki, przewidziane w art. 39 ust. 2 ustawy. Zgodnie z tym przepisem obowiązek korzystania z pasów bezpieczeństwa nie dotyczy m.in. osoby mającej orzeczenie lekarskie o przeciwwskazaniu do używania pasów czy też kobiety o widocznej ciąży.
Petycję do Ministerstwa Infrastruktury w kwestii drugiego z tych wyjątków złożył instruktor nauki jazdy, Andrzej Łapa. Wskazał w niej, że choć przedmiotowa regulacja została wprowadzona prawdopodobnie w przekonaniu o ochronie zdrowia ciężarnych, to w świetle aktualnej wiedzy medycznej i badań naukowych stanowi rozwiązanie sprzeczne z zasadami bezpieczeństwa ruchu drogowego oraz stwarza realne zagrożenie dla życia i zdrowia zarówno matek, jak i nienarodzonego potomstwa.
Czytaj więcej
Dziecko, które ma co najmniej 150 cm wzrostu, może jechać na przednim siedzeniu auta w pasach bezpieczeństwa.
Obalenie mitu o szkodliwości pasów bezpieczeństwa dla ciężarnych
Autor petycji zwrócił uwagę, że urazy powstałe w wypadkach komunikacyjnych stanowią wiodącą przyczynę niepołożniczych zgonów płodów oraz ciężkich urazów matek w krajach rozwiniętych. Powołał się przy tym na badania naukowe opisane w styczniu 2025 r. w renomowanym czasopiśmie Injury Epidemiology, które przeprowadzono na reprezentatywnej próbie odpowiadającej 387 343 wypadkom z udziałem ciężarnych w Stanach Zjednoczonych. Wynika z nich, że zapięcie pasów bezpieczeństwa redukuje ryzyko odniesienia średnich i ciężkich obrażeń o 65 proc., ryzyko śmierci matki o 61 proc., a ryzyko ciężkich urazów wielonarządowych o 64 proc..
W petycji instruktor nauki jazdy podkreślił, że kluczowym ustaleniem badania jest definitywne obalenie mitu o szkodliwości pasów bezpieczeństwa dla ciężarnych. Badacze nie wykazali, aby prawidłowo zapięte pasy zwiększały ryzyko jakichkolwiek obrażeń u kobiet w ciąży.
Czytaj więcej
Obowiązkowe wyposażenie samochodu reguluje Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 roku w sprawie warunków technicznych pojaz...
Zamiast ogólnego zwolnienia możliwość przedstawienia dokumentu od lekarza
W odpowiedzi na petycję Anna Kowalczyk, zastępca dyrektora Departamentu Transportu Drogowego w Ministerstwie Infrastruktury, poinformowała, że resort podjął decyzję o rozpoczęciu pogłębionej analizy przedmiotowego zagadnienia oraz przeglądu obowiązujących przepisów.
„Na wstępie należy wskazać, że Ministerstwo Infrastruktury popiera wszelkie działania i inicjatywy, które służą poprawie bezpieczeństwa na drogach. Podkreślić należy również, że prawidłowe stosowanie pasów bezpieczeństwa jest najskuteczniejszą metodą ochrony życia i zdrowia zarówno matki jak i dziecka. Mając na uwadze argumentację zawartą w petycji, opartą na badaniach naukowych, Ministerstwo uznaje za zasadne ponowne i szczegółowe zbadanie obecnych regulacji w kontekście standardów europejskich” – napisała Anna Kowalczyk.
Przekazała, iż w ramach prowadzonych analiz resort infrastruktury bierze pod uwagę fakt, że w większości państw Unii Europejskiej (m.in. Szwecji, Włoszech, Niemiec, Francji) stosowanie pasów bezpieczeństwa przez kobiety w ciąży jest obowiązkowe, a ewentualne zwolnienia mają charakter wyłącznie medyczny i wymagają posiadania stosownego zaświadczenia lekarskiego.
Kowalczyk przyznała, iż obecnie w Ministerstwie Infrastruktury analizowana jest możliwość wprowadzenia analogicznego rozwiązania, polegającego na zastąpieniu ogólnego zwolnienia z mocy prawa koniecznością przedstawienia specjalistycznego zwolnienia lekarskiego. „Takie rozwiązanie pozwoliłoby na zachowanie niezbędnej ochrony rzadkich przypadków klinicznych, przy jednoczesnym upowszechnianiu standardu zapinania pasów wśród ogółu kobiet w ciąży” – wyjaśniła, zaznaczając jednocześnie, że ostateczne decyzje dotyczące zmian w ustawie zostaną podjęte po przeprowadzeniu pełnej analizy.
Co mówi przepis
Kto jest zwolniony z używania pasów bezpieczeństwa
Obowiązek korzystania z pasów bezpieczeństwa nie dotyczy:
1) osoby mającej orzeczenie lekarskie o przeciwwskazaniu do używania pasów;
2) kobiety o widocznej ciąży;
3) kierującego taksówką osobową, ale tylko podczas przewożenia pasażera (ale pasażera taksówki - jak najbardziej dotyczy obowiązek zapięcia pasów!);
4) instruktora lub egzaminatora podczas szkolenia lub egzaminowania, gdy za kierownicą siedzi kursant;
5) policjanta, funkcjonariusza Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Inspektora Kontroli Skarbowej, funkcjonariusza celnego i Służby Więziennej, żołnierza Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej - podczas przewożenia osoby (osób) zatrzymanej;
6) funkcjonariusza Biura Ochrony Rządu podczas wykonywania czynności służbowych;
7) zespołu medycznego w czasie udzielania pomocy medycznej;
8) konwojenta podczas przewożenia wartości pieniężnych;
9) osoby chorej lub niepełnosprawnej przewożonej na noszach lub w wózku inwalidzkim;
10) dziecka w wieku poniżej 3 lat przewożonego pojazdem kategorii M2 i M3;
11) dziecka przewożonego na zasadach przewidzianych w w art. 2 ust. 2 ustawy z dnia 20 czerwca 1992 r. o uprawnieniach do ulgowych przejazdów środkami publicznego transportu zbiorowego (Dz. U. z 2012 r. poz. 1138, z późn. zm.6).
