W 2025 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych przyznał 40 076 rent z tytułu niezdolności do pracy (ponad 27 tys. z tytułu częściowej niezdolności do pracy i ponad 13 tys. z tytułu całkowitej niezdolności do pracy). Jak podaje ZUS, liczba świadczeń wyraźnie rośnie wraz z wiekiem – najwięcej decyzji dotyczyło osób po 50. roku życia. Niemal dwie trzecie nowych rencistów stanowią mężczyźni.
Kwoty świadczeń rentowych w 2026 r. i prognozy na 2027 r.
Wysokość renty zależy od stopnia niezdolności do pracy oraz wypracowanego stażu. Renta z tytułu częściowej niezdolności wynosi standardowo 75 proc. kwoty przeznaczonej dla osób całkowicie niezdolnych do pracy. Od marca 2026 r. obowiązują następujące stawki minimalne:
- Całkowita niezdolność do pracy: 1 978,49 zł brutto
- Częściowa niezdolność do pracy: 1 483,87 zł brutto
- Związana z wypadkiem lub chorobą zawodową (całkowita): 2 374,19 zł brutto
- Związana z wypadkiem lub chorobą zawodową (częściowa): 1 780,64 zł brutto
W marcu 2027 r. nastąpi kolejna waloryzacja rent i emerytur. Według założeń rządu świadczenia wzrosną o co najmniej 3,48 proc. Minimalna renta z tytułu całkowitej niezdolności do pracy, podobnie jak emerytura, wyniosłaby w takim przypadku co najmniej 2047,34 zł. Według najnowszych prognoz ministerstwa finansów, do których dotarł „Fakt”, waloryzacja może być nieco wyższa i wynieść 3,96 proc., co oznaczałoby podwyżkę najniższych świadczeń do 2056,84 zł brutto.
Przy jakich schorzeniach ZUS przyznaje rentę?
O niezdolności do pracy decydują lekarze orzecznicy ZUS na podstawie dokumentacji medycznej i stopnia zaawansowania choroby. Na tej podstawie przyznawane jest świadczenie. Jak podaje portal Rynek Zdrowia, do najczęstszych podstaw medycznych uprawniających do renty należą:
- Choroby układu krążenia, układu nerwowego i układu oddechowego,
- Zaburzenia psychiczne i zachowania m.in. schizofrenia czy depresja,
- Choroby oka,
- Choroby nowotworowe,
- Choroby skóry,
- Przewlekłe choroby układu ruchu, układu kostno-stawowego oraz mięśniowego i tkanki łącznej,
- Choroby zakaźne i pasożytnicze.
Wśród chorób zawodowych, uprawniających do renty, najczęściej diagnozuje się: pylicę płuc, choroby zakaźne, ubytek słuchu, uszkodzenie głosu, choroby obwodowego układu nerwowego, przewlekłe choroby układu ruchu, choroby skóry oraz nowotwory złośliwe.
Czytaj więcej
Widok ankietera statystyki publicznej u progu drzwi dla niektórych może być zaskoczeniem, zwłaszcza, że wiąże się ona z pytaniami o domowe wydatki...
Wymagany staż ubezpieczeniowy (staż pracy)
Stan zdrowia to nie wszystko – aby otrzymać świadczenie, ubiegający się musi wykazać również odpowiedni staż okresów składkowych i nieskładkowych. Wymóg ten zależy od wieku, w którym powstała niezdolność:
- 1 rok – jeśli niezdolność powstała przed ukończeniem 20 lat.
- 2 lata – dla wieku 20–22 lata.
- 3 lata – dla wieku 22–25 lat.
- 4 lata – dla wieku 25–30 lat.
- 5 lat – dla osób, które stały się niezdolne do pracy po ukończeniu 30. roku życia (ten okres musi przypadać w ciągu ostatnich 10 lat przed zgłoszeniem wniosku lub powstaniem niezdolności).
Warunek 5 lat w ostatniej dekadzie nie jest wymagany, jeśli ubezpieczony jest całkowicie niezdolny do pracy i udowodnił bardzo długi staż składkowy: co najmniej 25 lat dla kobiet lub 30 lat dla mężczyzn.
Czytaj więcej
Choroby będące skutkiem wieloletniego nadużywania alkoholu mogą uniemożliwiać wykonywanie pracy. Osoby dotknięte takimi schorzeniami mogą ubiegać s...
