O przeliczenie emerytury lub renty z tytułu niezdolności do pracy można wnioskować w kilku sytuacjach, m.in. gdy pojawią się nowe informacje o zarobkach lub gdy emeryt będzie w stanie udokumentować dodatkowe okresy składkowe. Co istotne, przeliczenie emerytury lub renty może jedynie podwyższyć świadczenie lub utrzymać je na tym samym poziomie. ZUS nie może natomiast zmniejszyć kwoty.
Czytaj więcej
Nie w każdej sprawie spadkowej pojawia się obowiązek spłaty pozostałych spadkobierców. Może on zostać wyłączony w ugodzie zawartej przez zaintereso...
Odnalezione dokumenty i dalsza praca mogą podwyższyć świadczenie
Jak informuje ZUS na swojej stronie, wniosek o przeliczenie emerytury lub renty można złożyć w następujących sytuacjach:
- gdy podczas ustalania wysokości świadczenia osoba nie dysponowała wszystkimi dokumentami za okresy ubezpieczenia, które ZUS mógłby uwzględnić w trakcie obliczania emerytury lub renty,
- gdy emeryt lub rencista jest w stanie udokumentować zarobki za lata sprzed roku przejścia na emeryturę lub rentę, lub zarobki uzyskiwane po przyznaniu świadczenia,
- gdy po przyznaniu świadczenia osoba nadal pracowała lub opłacała składki na ubezpieczenie społeczne.
Przeliczenie odbywa się wyłącznie na wniosek zainteresowanego, począwszy od miesiąca, w którym złożył dokument. Jeśli wyliczona kwota okaże się niższa, ZUS nadal będzie wypłacał świadczenie w dotychczasowej wysokości.
Jak złożyć wniosek o przeliczenie emerytury lub renty?
Osoby zainteresowane sprawą muszą złożyć wniosek o ponowne obliczenie świadczenia emerytalno-rentowego (ERPO). Osoby pobierające emeryturę ustaloną według starych zasad lub rentę mogą przedstawić dokumenty potwierdzające nieuwzględnione wcześniej okresy składkowe. Za każdy dodatkowy miesiąc takiego okresu ZUS dolicza 1,3 proc. podstawy wymiaru świadczenia. Wniosek można złożyć w dowolnym momencie, na przykład po odnalezieniu świadectwa pracy lub uzyskaniu dokumentacji z archiwum zlikwidowanego zakładu. Należy przy tym zaznaczyć, że jeśli dokumenty będą potwierdzać wyłącznie okres zatrudnienia na umowę o pracę, ZUS przyjmie za ten okres wynagrodzenie minimalne, proporcjonalnie do czasu zatrudnienia i wymiaru etatu.
Czytaj więcej
Jeżeli środki zgromadzone na rachunku PPK uczestnika były objęte małżeńską wspólnością majątkową, to po śmierci uczestnika jego małżonek otrzyma po...
Emeryci i renciści, którzy po przyznaniu świadczenia nadal pracują, mogą wystąpić o doliczenie kolejnych okresów składkowych. Taki wniosek można złożyć po zakończeniu kwartału kalendarzowego, ale nie częściej niż raz w roku. W przypadku emerytur przyznanych według nowych zasad, osoby, które pracowały lub podlegały ubezpieczeniu z innego tytułu, mogą złożyć wniosek o ponowne obliczenie świadczenia z uwzględnieniem składek zapisanych na jego koncie po przyznaniu emerytury. Osoba, która nadal jest zatrudniona, może składać taki wniosek po zakończeniu roku kalendarzowego, natomiast po zakończeniu pracy – bezpośrednio po ustaniu zatrudnienia.
W 2026 roku wniosek ERPO jest już dostępny w eZUS
Od 13 marca 2026 r. wniosek ERPO można wypełnić i przesłać elektronicznie przez portal eZUS. Wcześniej był dostępny wyłącznie w formie papierowej. Formularz elektroniczny eliminuje konieczność drukowania dokumentów, wysyłania ich pocztą lub wizyty w placówce. Do wniosku należy dołączyć dokumenty, które potwierdzają okresy składkowe oraz osiągane wynagrodzenie.
Po złożeniu wniosku (lub po wyjaśnieniu ostatniej okoliczności) ZUS ma 30 dni na wydanie decyzji. Emeryt lub rencista ma prawo odwołania do sądu okręgowego – sądu pracy i ubezpieczeń społecznych w terminie miesiąca od dnia doręczenia decyzji. Należy wnieść je pisemnie lub ustnie do protokołu, za pośrednictwem jednostki organizacyjnej ZUS, która wydała decyzję.
Czytaj więcej
O blisko 30 proc. w stosunku do marca 2025 r. wzrosła liczba osób pobierających emerytury przekraczające 7 tys. zł. Z tak wysokich świadczeń najcz...
