Zasady związane z urlopem wypoczynkowym reguluje Kodeks pracy. Zgodnie z nim urlopy powinny być udzielane według planu urlopów ustalonego przez pracodawcę. Ten jednak powinien brać pod uwagę wnioski pracowników oraz konieczność zapewnienia normalnego toku pracy. W pewnych sytuacjach pracodawca nie musi tworzyć planu urlopów. Wówczas terminy urlopów ustala w porozumieniu z pracownikami.
Czytaj więcej:
Choć pracownik porzucił pracę, na pracodawcy wciąż ciążą obowiązki związane z jego zatrudnieniem.
Pro
Pracodawca nie może zmusić pracownika do urlopu
Ustalenie terminu urlopu wypoczynkowego to, jak pisaliśmy w „Rzeczpospolitej”, efekt kompromisu między potrzebami i planami pracownika a sytuacją mającą miejsce w firmie. W tej kwestii pracodawca nie musi bezwarunkowo spełniać próśb pracownika, jednocześnie nie może też ich zupełnie ignorować.
Tym samym zmuszenie pracownika do urlopu jest niezgodne z prawem. Pracodawca nie może wysłać pracownika na urlop nawet wtedy, gdy ten jest chwilowo niepotrzebny w firmie, np. w okresie przestoju czy mniejszej liczby zleceń.
Czytaj więcej
Zwolnienie chorobowe zawiera szereg informacji na temat pracownika. Mogą znaleźć się w nim m.in. specjalne kody literowe informujące o powodzie nie...
Kiedy pracodawca ma prawo zmusić pracownika do urlopu? Wyjątki
Od zasady, zgodnie z którą pracodawca nie ma prawa zmusić pracownika do urlopu, istnieją trzy wyjątki. Jak pisaliśmy w „Rzeczpospolitej”, są to następujące sytuacje:
- zaległy urlop – zgodnie z art. 168 Kodeksu pracy pracodawca ma obowiązek udzielić pracownikowi zaległego urlopu najpóźniej do 30 września następnego roku; zdaniem Sądu Najwyższego w przypadku gdy pracownik nie złoży wniosku o ten urlop, pracodawca może sam wyznaczyć jego termin;
- okres wypowiedzenia – pracodawca może zobowiązać pracownika będącego w okresie wypowiedzenia umowy o pracę do wykorzystania przysługującego mu urlopu;
- szczególne potrzeby pracodawcy – zgodnie z art. 164 §2 Kodeksu pracy termin urlopu może zostać przesunięty, jeżeli nieobecność pracownika doprowadziłaby do poważnych zakłóceń w pracy firmy; zasady tej nie można jednak porównywać do typowego przymusowego wysłania pracownika na urlop, ponieważ dotyczy ona jedynie przesunięcia ustalonego już terminu.
Czytaj więcej:
Z tytułu wypadku przy pracy w trakcie zlecenia wykonywanego w innej firmie w czasie urlopu bezpłatnego macierzysty pracodawca musi wypłacić zasiłek...
Pro
Czy pracodawca ma prawo wiedzieć, gdzie pracownik przebywa w trakcie urlopu?
Pracodawca nie może żądać informacji o tym, gdzie pracownik przebywa w czasie urlopu. Żądanie takie może zostać uznane za naruszenie prawa do prywatności gwarantowanego przez Konstytucję RP i przepisy o ochronie danych osobowych.
Jedynie gdy istnieje rzeczywista możliwość odwołania pracownika z urlopu, pracodawca – zgodnie z art. 167 Kodeksu pracy – może poprosić go o podanie kontaktu, pod którym będzie dostępny. Nawet wtedy jednak nie może żądać podania adresu pobytu.
