Zmiany dotyczące zwolnień lekarskich będą wprowadzane etapami. Już od 13 kwietnia 2026 r. zaczną obowiązywać nowe przepisy, które mają usprawnić kontrole i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Nowelizacja ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych porządkuje też kwestie, które do tej pory nie były jasno zapisane w ustawie i często wymagały interpretacji sądów. Chodzi przede wszystkim o definicje pracy zarobkowej oraz aktywności niezgodnej z celem L4.
Te zmiany będą obowiązywać od 13 kwietnia. Nowe zasady L4
Jedną z najważniejszych zmian jest ustawowe określenie pojęcia pracy zarobkowej. Do tej pory brak takiej definicji powodował, że wątpliwości w tej sprawie rozstrzygały sądy.
Po nowelizacji za pracę zarobkową będzie uznawana każda czynność mająca charakter zarobkowy, niezależnie od formy zatrudnienia. Przepisy przewidują jednak pewien wyjątek. Z definicji wyłączone zostaną działania incydentalne, wynikające z istotnych okoliczności, których zaniechanie mogłoby prowadzić do poważnych konsekwencji, na przykład strat finansowych. Ustawodawca zastrzegł przy tym, że takie czynności nie mogą być wykonywane z polecenia pracodawcy.
Czytaj więcej
Od 1 kwietnia 2026 r. zaczną obowiązywać nowe kwoty jednorazowych odszkodowań za wypadki przy pracy i choroby zawodowe. Stawki wzrosną prawie o 9 p...
Nowelizacja doprecyzowuje także, czym jest aktywność niezgodna z celem zwolnienia lekarskiego. Będzie to każda czynność, która utrudnia powrót do zdrowia albo wydłuża proces leczenia. W praktyce może chodzić o intensywny wysiłek fizyczny lub niestosowanie się do zaleceń lekarza. Ocena takiego zachowania ma zależeć od rodzaju i przyczyny zwolnienia. Jednocześnie przepisy wyraźnie wskazują, że poza tym zakresem pozostają codzienne czynności oraz działania incydentalne wynikające z ważnych okoliczności.
ZUS dostanie większe uprawnienia kontrolne
Od 13 kwietnia ZUS zyska szersze możliwości kontroli osób przebywających na zwolnieniu lekarskim. Zakład będzie mógł kierować ubezpieczonych na badania do lekarzy orzeczników lub konsultantów, zarówno w wyznaczonych placówkach, jak i w miejscu pobytu chorego. To nie wszystko. ZUS będzie też mógł żądać dokumentacji medycznej od podmiotów udzielających świadczeń zdrowotnych. Nowe rozwiązania mają poprawić skuteczność kontroli i ułatwić dostęp do informacji o stanie zdrowia osób korzystających ze zwolnień.
Nowe przepisy obejmą również zasady wydawania orzeczeń. Jak donosi Rynek Zdrowia, w niektórych sprawach decyzje będą mogli podejmować nie tylko lekarze, ale również pielęgniarki, pielęgniarze oraz fizjoterapeuci posiadający tytuł specjalisty.
Zakres tych uprawnień będzie jednak ograniczony. Pielęgniarki i pielęgniarze będą mogli orzekać wyłącznie w sprawach dotyczących niezdolności do samodzielnej egzystencji, natomiast fizjoterapeuci zajmą się sprawami rehabilitacji leczniczej w ramach prewencji rentowej. Celem tych zmian jest przyspieszenie wydawania orzeczeń i zmniejszenie kolejek. Ponadto dzięki nowelizacji lekarze orzecznicy oraz osoby wykonujące samodzielny zawód medyczny będą mogli realizować zadania na podstawie umowy o świadczenie usług, a nie tylko umowy o pracę.
Czytaj więcej
Od 1 kwietnia 2026 r. będą obowiązywać nowe tablice średniego dalszego trwania życia kobiet i mężczyzn. Wynika z nich, że Polacy będą żyć dłużej. D...
Praca podczas L4 będzie możliwa, ale dopiero od 2027 r.
Kolejna ważna zmiana zacznie obowiązywać dopiero od 1 stycznia 2027 r. W przyszłym roku osoby mające więcej niż jeden tytuł do ubezpieczenia będą mogły korzystać ze zwolnienia lekarskiego tylko w jednym miejscu pracy, a w innym nadal wykonywać obowiązki zawodowe, o ile pozwoli na to ich stan zdrowia. Przykładowo, osoba wykonująca pracę fizyczną, która z powodu urazu nie może dalej pracować w takim charakterze, mogłaby jednocześnie wykonywać pracę umysłową.
Podobny mechanizm ma dotyczyć także innych zawodów, gdy stan zdrowia wyklucza jedne obowiązki, ale pozwala realizować inne. Według założeń takie rozwiązanie będzie korzystne zarówno dla pracowników, którzy nie stracą części dochodów, jak i dla pracodawców, którzy zachowają dostęp do pracy osób nadal zdolnych do wykonywania części zadań.
Czytaj więcej
Sąd Najwyższy rozstrzygnął, czy wniosek o nabycie spadku przerywa termin przedawnienia roszczeń. Sprawa dotyczyła miasta, które w 2015 r. uzyskało...
