Przyjętą 9 maja 2014 roku ustawą o ułatwieniu dostępu do wykonywania niektórych zawodów regulowanych zniesiono samorząd zawodowy urbanistów, dopuszczając do wykonywania czynności urbanistycznych osoby legitymujące się wykształceniem z zakresu urbanistyki, bez wymagania legitymowania się praktyką zawodową.

Przepisy te zaskarżyła do Trybunału Konstytucyjnego grupa posłów Prawa i Sprawiedliwości. We wniosku o zbadanie zgodności z ustawą zasadniczą parlamentarzyści zarzucają, iż ustawodawca znacznie zmienił status prawny zawodu urbanisty i naruszył art. 2 konstytucji, gdyż zlikwidował samorząd zawodowy urbanistów oraz dopuścił do wykonywania tego zawodu szeroki krąg osób. Ponadto, w przekonaniu posłów PiS, urbaniści korzystali z indywidualnego prawa do wykonywania zawodu oraz kolektywnego prawa do posiadania samorządu zawodowego. W ich ocenie, odebranie tych praw przez ustawodawcę należy uznać za naruszenie zasady ochrony praw nabytych.

Posłowie PiS podkreślają, że urbanista jest zawodem zaufania publicznego, a zatem zniesienie samorządu zaufania publicznego uważa za naruszenie art. 17 ust. 1 konstytucji.

Zarzucają także, że przepisy zaskarżonej ustawy dotyczące przeznaczenia majątku likwidowanego samorządu zawodowego urbanistów są przejawem wywłaszczenia bez odszkodowania i nieproporcjonalnej ingerencji w prawo własności organizacji.

Sygn. akt K 19/14

Wniosek o zbadanie zgodności:

1. art. 1 pkt 1 oraz w całości: art. 5, art. 8, art. 13, art. 17, art. 20, art. 27, art. 28, art. 29, art. 30 ustawy z dnia 9 maja 2014 roku o ułatwieniu dostępu do wykonywania niektórych zawodów regulowanych z art. 2 Konstytucji RP, tj. wynikającymi z niego zasadami: zasadą proporcjonalności oraz zasadą praw nabytych;

2. art. 5 pkt 4 oraz art. 29 ust. 1 ustawy z dnia 9 maja 2014 roku o ułatwieniu dostępu do wykonywania niektórych zawodów regulowanych z art. 17 ust. 1 Konstytucji RP;

3. art. 29 ust. 8 ustawy z dnia 9 maja 2014 roku o ułatwieniu dostępu do wykonywania niektórych zawodów regulowanych z art. 21 ust. 2 oraz art. 64 ust. 3 Konstytucji RP;

4. art. 5 pkt 4, art. 29 ust. 1, a także art. 17 oraz art. 20 ustawy z dnia 9 maja 2014 roku o ułatwieniu dostępu do wykonywania niektórych zawodów regulowanych z art. 32 ust. 1 Konstytucji RP.