W rozmowie z dziennikarzami szef Sztabu Obrony Sił Zbrojnych Litwy kadm. Giedrius Premeneckas ocenił, że zaszła „ważna zmiana” w obronie powietrznej kraju. – To nie tylko zmiana nazwy, ale całkowicie nowa odpowiedzialność i rozszerzenie działań w odpowiedzi na obecną sytuację – podkreślił.

Według niego, dzięki zmianie charakteru misji decyzje podejmowane są szybciej, a koordynacja między litewskimi i natowskimi ośrodkami dowodzenia została poprawiona.

Czytaj więcej

Kluczowy przesmyk suwalski. Litwa i Polska tworzą plan ewakuacji ludności

Litwa, Łotwa, Estonia i Baltic Air Policing. NATO zastąpiło misję nadzoru misją obrony

Głównym zadaniem wcześniejszej misji NATO, jak tłumaczył kontradmirał, było monitorowanie ruchów rosyjskich samolotów wojskowych oraz identyfikowanie statków powietrznych poruszających się w pobliżu przestrzeni powietrznej państw bałtyckich. Po zmianie zakres analizowanych zagrożeń jest szerszy.

Kadm. Premeneckas powiedział, że w przestrzeń powietrzną Litwy wlatują „różnego rodzaju bezzałogowe statki powietrzne”, istnieje także zagrożenie rakietowe. – Dlatego NATO zdecydowało się rozszerzyć charakter misji – tłumaczył.

Samolot F-16 startuje z bazy lotniczej Szawle na Litwie

Samolot F-16 startuje z bazy lotniczej Szawle na Litwie

Foto: U.S. Air Force / Airman 1st Class Zachary Jakel via DVIDS

Decyzja o zastąpieniu w państwach bałtyckich misji nadzoru przestrzeni powietrznej misją obrony powietrznej zapadła w NATO w lipcu, przejście do nowego modelu działania sojuszników nastąpiło w sierpniu. Według Ministerstwa Obrony Litwy, kluczową zmianą jest możliwość bardziej elastycznego i szybszego kierowania zdolności NATO tam, gdzie są one najbardziej potrzebne.

Misja obrony powietrznej to część zintegrowanego systemu obrony powietrznej i przeciwrakietowej NATO, obejmuje myśliwce, naziemne systemy obrony powietrznej, sensory i środki obserwacji oraz struktury dowodzenia.

Czytaj więcej

NATO nie zawsze odpowie Rosji „wet za wet”. Mark Rutte: Nie zawsze ujawnimy odpowiedź

Misja Baltic Air Policing rozpoczęła się w 2004 r.

Państwa NATO zaczęły wysyłać myśliwce i personel do ochrony przestrzeni powietrznej państw bałtyckich w marcu 2004 r. po tym, jak Litwa, Łotwa i Estonia wstąpiły do Sojuszu Północnoatlantyckiego. Obecnie natowską misję obrony powietrznej na Litwie realizuje włoski kontyngent wojskowy.

W połowie września w rejonie elektrowni szczytowo-pompowej w Kruonis włoskie samoloty zestrzeliły bezzałogowiec, który wleciał w litewską przestrzeń powietrzną znad terytorium Białorusi. Był to pierwszy przypadek zestrzelenia drona, który naruszył przestrzeń powietrzną Litwy. W związku z wojną na Ukrainie w ostatnich miesiącach na Litwie wielokrotnie informowano o możliwych zagrożeniach z powietrza. Drony naruszające przestrzeń powietrzną zestrzeliwały także Łotwa i Estonia.

Polska kilkanaście razy brała udział w misji Baltic Air Policing. Początkowo Siły Powietrzne RP wysyłały do ochrony nieba nad Litwą, Łotwą i Estonią samoloty MiG-29, później F-16. W czerwcu ubiegłego roku w Bazie Litewskich Sił Powietrznych w Szawlach służbę pełniła 13. zmiana Polskiego Kontyngentu Wojskowego Orlik.