35-letni Fedorow był najmłodszym ministrem obrony w historii Ukrainy i urzędnikiem, który stawiał na prowadzenie wojny z użyciem zaawansowanych technologii. Jego środowa dymisja nastąpiła niespodziewanie, kilka dni po ogłoszeniu przez prezydenta Zełenskiego odwołania premierki Julii Swyrydenko i jej gabinetu ministrów.

Głowa państwa nie podała wyczerpującego uzasadnienia tej decyzji natychmiast po jej ogłoszeniu. W czwartek prezydent jednak przyznał, że kontekstem tego postanowienia był konflikt Fedorowa z naczelnym dowódcą Sił Zbrojnych Ukrainy, generałem Ołeksandrem Syrskim, który chce prowadzić wojnę w bardziej konwencjonalny sposób.

W czwartkowym artykule Kyiv Independent zaznaczono, że decyzja Zełenskiego wpisuje się w tendencję do odwoływania wysokiej rangi urzędników i dowódców wojskowych, cieszących się zbyt dużym poparciem społecznym. W lutym 2024 r. prezydent zarządził zmianę byłego naczelnego dowódcy ukraińskiej armii, Wałerija Załużnego, który do dziś plasuje się na jednym z najwyższych miejsc w rankingach zaufania do osób publicznych w kraju. Od marca 2024 r. Załużny jest ambasadorem Ukrainy w Wielkiej Brytanii.

Kyiv Independent o odwołaniu Mychajła Fedorowa

Portal zaznaczył, że dymisja Fedorowa nastąpiła przed hipotetycznymi wyborami prezydenckimi. Władze w Kijowie podkreślają jednak, że nie dojdzie do nich, dopóki Rosja nie zaprzestanie ataków na Ukrainę.

„Urzędnicy, którym zarzuca się korupcję, niekompetencję lub niegospodarność, często spotykali się ze znacznie większą wyrozumiałością – a nawet ochroną ze strony Zełenskiego – o ile nie stanowili zagrożenia dla jego poparcia społecznego” – ocenili autorzy artykułu. „Jednak spośród wszystkich wątpliwych decyzji kadrowych Zełenskiego właśnie dymisja Fedorowa może mieć najbardziej katastrofalne konsekwencje dla działań wojennych Ukrainy” – dodali.

W obliczu walk ze znacznie liczniejszą rosyjską armią Kijów potrzebuje asymetrycznej strategii opartej na zaawansowanych technologiach i kreatywnym podejściu, by zdobyć przewagę nad przeciwnikiem. I Fedorow zdawał sobie z tego sprawę. Ukrainie udało się spowolnić ofensywę Rosjan na froncie w ostatnich miesiącach, czyli w czasie urzędowania Fedorowa w resorcie obrony – zauważył kijowski portal.

Czytaj więcej

Zełenski odwołał najlepszego ministra, bo był zbyt popularny. Protesty w kraju

„Maksymalizacja przewagi technologicznej, oparta na danych optymalizacja wszystkich procesów – od zaopatrzenia po zarządzanie kadrami – oraz usprawnienie dystrybucji dronów do jednostek na pierwszej linii frontu: wszystko to miało na celu zniweczenie rosyjskich celów wojennych, wymuszenie pokoju na warunkach Kijowa oraz ochronę życia Ukraińców” – podkreślono w artykule Kyiv Independent.

W czasie swojej krótkiej kadencji Fedorow doprowadził do zablokowania dostępu do systemów Starlink dla rosyjskich wojsk, zreformował skorumpowany system zakupów zbrojeniowych i wprowadził konkurencyjne przetargi w przypadku większości zamówień. Portal ocenił, że były minister prawdopodobnie zaoszczędził w ten sposób ogromne sumy ze środków publicznych.

Co więcej, decyzje Fedorowa skutkowały efektywną kampanią uderzeń krótkiego i dalekiego zasięgu na cele położone w głębi Rosji, a także odcięciem armii przeciwnika od niektórych kluczowych szlaków logistycznych.

Czytaj więcej

Dymisja ministra obrony Ukrainy. Widmo chaosu w Kijowie groźniejsze od Putina

Były już urzędnik wprowadził wiele tych zmian wbrew woli Syrskiego i dążył do jeszcze głębszych reform. Jednym z najbardziej zapalnych punktów pozostaje jednak – z perspektywy ukraińskiego społeczeństwa – zmiana systemu mobilizacji, której Fedorow nie zdołał doprowadzić do końca. Podczas czwartkowego briefingu prasowego wskazywał m.in. na opór ze strony kierownictwa wojskowego i uporczywe przeszkody biurokratyczne. W jego ocenie zmiany są niemożliwe bez „nowego porozumienia społecznego” – podkreślił Kyiv Independent.

„Nasi ludzie nie potrzebują nadzorcy z pałką, który siłą będzie ich pchał na linię frontu. Ludzie potrzebują jasnych umów, konkretnych terminów służby, przejrzystego wsparcia i ludzkiego traktowania” – mówił Fedorow.

Protesty przeciw odwołaniu Mychajła Fedorowa

W czwartek rano Ukraińcy wyszli na ulice największych miast w kraju, by wyrazić sprzeciw wobec dymisji ministra. Protesty miały podobny charakter do tych sprzed dokładnie roku, kiedy w kraju wybuchły masowe demonstracje przeciwko uchwaleniu przez parlament, Radę Najwyższą, ustawy uderzającej w niezależność dwóch największych organów antykorupcyjnych. Po pierwotnym podpisaniu kontrowersyjnej legislacji, prezydent ostatecznie podpisał ustawę przywracającą tym instytucjom niezawisłość.

Czytaj więcej

Mychajło Fedorow nie będzie ministrem obrony Ukrainy. W tle konflikt z dowódcą Sił Zbrojnych

Obowiązki ministra obrony zostały tymczasowo powierzone szefowi Służby Bezpieczeństwa Ukrainy (SBU) gen. Jewhenijowi Chmarze. Zmiany mogą nastąpić także w resorcie dyplomacji, dotychczas kierowanym przez Andrija Sybihę.

Nowym szefem rządu został dotychczasowy prezes państwowego koncernu Naftohaz, Serhij Korecki.

W czwartek parlament Ukrainy udał się na przerwę letnią, która potrwa do 18 sierpnia.