Debatę rozpoczęło wystąpienie b. premiera Jerzego Buzka. – Spotykamy się w czasach, kiedy decyzje, podejmowane tysiące kilometrów stąd zmieniają opłacalność produkcji rolnej, w czasach, kiedy wielkie katastrofy klimatyczne już nie są prognozą, tylko spotykamy się z nimi na co dzień – mówił. Dodał, że obecnie „jesteśmy w punkcie zwrotnym, w którym liczą się tylko silni”. – Silnym można być tylko wtedy, kiedy połączymy wysiłki – zauważył Jerzy Buzek, otwierając debatę. – Dlatego tak mocno zachęcam państwa, żebyśmy brali na siebie przyszłość Polski i przyszłość Europy – mówił. Zaznaczył, że bezpieczeństwo Polski zależy też od Sojuszu Północnoatlantyckiego i Stanów Zjednoczonych.
Czytaj więcej
Minister obrony narodowej Władysław Kosiniak-Kamysz odniósł się do informacji o chęci pozyskania przez Stany Zjednoczone baterii Patriot, która jes...
Debata między Władysławem Kosiniakiem-Kamyszem a Mateuszem Morawieckim rozpoczęła się od pytania o wywiad prezydenta USA Donalda Trumpa, który w rozmowie z „The Telegraph” zapowiedział, że rozważa wyjście Stanów Zjednoczonych z Sojuszu Północnoatlantyckiego. – Słowa Donalda Trumpa najbardziej pokazują, w jak trudnym momencie jesteśmy dziś na świecie. Jak bardzo musimy wiedzieć wektory ponadczasowe. A takim wektorem jest budowa silnej, bezpiecznej Polski, silnej na tyle, by budować sojusze i by chciano z nami te sojusze budować. Nikt nas nie obroni, jak sami nie będziemy w stanie się obronić – mówił Kosiniak-Kamysz, wspominając zamieszanie wokół Grenlandii na początku roku. – Mam nadzieję, że w emocjach, które dzisiaj towarzyszą prezydentowi Stanów Zjednoczonych przyjdzie moment uspokojenia. Nie ma NATO bez Stanów Zjednoczonych, ale nie ma Stanów Zjednoczonych bez NATO – mówił. Powiedział, że „musimy zabiegać o ten sojusz”. Dodał, że nie jest o to łatwo w kontekście wojny na Bliskim Wschodzie i sytuacji bezpieczeństwa na Ukrainie.
Minister Obrony Narodowej odniósł się do wtorkowej informacji „Rzeczpospolitej” o naciskach ze strony Stanów Zjednoczonych, by Polska przemieściła na Bliski Wschód baterię Patriot. – Nie ma mowy o przemieszczaniu naszych baterii Patriot, bo one są odpowiedzialne za polskie bezpieczeństwo i bezpieczeństwo naszych partnerów – powiedział Kosiniak-Kamysz.
Przekonywał, że Europa musi sama szybko rozwijać swoje zdolności obronne, szczególnie poprzez unijny program SAFE, by stać się „prawdziwym partnerem w dziedzinie bezpieczeństwa militarnego” dla USA. – Ja tego nie odpuszczę – zadeklarował Kosiniak-Kamysz.
Czytaj więcej
One mają służyć polskiemu bezpieczeństwu - mówił na konferencji prasowej rzecznik rządu Adam Szłapka, komentując doniesienia „Rzeczpospolitej” na t...
Mateusz Morawiecki powiedział, że nacisk należy położyć na siłę polskiej armii i polskiego przemysłu zbrojeniowego. – Sojusze są bardzo ważne, ale w pierwszej kolejności musimy liczyć na siebie – mówił były premier Mateusz Morawiecki, wspominając, że „za dużo mieliśmy przykładów historycznych, że straciliśmy naszą suwerenność (...) bo liczyliśmy na kogoś innego”. – Nie powinniśmy tyle uzbrojenia kupować (...) z zagranicy, powinniśmy jak najwięcej uzbrojenia kupować od polskich prywatnych producentów po to, by następowała polonizacja tych produktów – przekonywał.
– Jeśli ktoś z państwa jeszcze wierzy w to, że art. 5 Traktatu Waszyngtońskiego działa jak zasada muszkieterów „jeden za wszystkich, wszyscy za jednego”, to wolałbym wyprowadzić państwa z tej strefy komfortu. Nie ma takiego automatyzmu w art. 5. Musimy liczyć przede wszystkim na siebie – przekonywał Morawiecki.
Uzbrojenie do A-50 i umowa na Caracale
Kosiniak-Kamysz wspominał o SAFE i inwestycjach w polski przemysł zbrojeniowy i programie SAFE. – Kiedy przychodziłem do MON, 20 proc. pieniędzy było wydawanych w polskim przemyśle zbrojeniowym. 80 proc. było kontraktowanych u naszych sojuszników. Teraz jest to 40 proc., dążymy do proporcji 50/50 proc. – mówił szef MON. – Mój poprzednik, kupując czasem „na oślep”, bez większego zastanowienia, nie był w stanie kupić uzbrojenia do samolotów A-50 – wspomniał.
Czytaj więcej
Skarb Państwa zawarł ugodę z koncernem Airbus, kończący spór związany z rezygnacją w 2016 r. z zakupu 50 wielozadaniowych śmigłowców transportowych...
Kosiniak-Kamysz powiedział, że „chciałby docenić rolę Mateusza Morawieckiego”, przypominając, że jako wicepremier i minister rozwoju negocjował offset i zakup śmigłowców Caracal. – Ten program był dobry, minister (Antoni) Macierewicz zerwał ten kontrakt. I nie ma ani offsetu, ani Caracali – mówił.
Morawiecki odpowiedział mu, że pożyczka w ramach programu SAFE „jest dosyć droga”. – To mogłoby zostać sfinansowane z bardzo szeroko rozumianych rezerw Banku Centralnego – stwierdził Morawiecki. – Są okoliczności, które mnie przeciwko temu nastawiły. Pierwsza to jest wysoki koszt w porównaniu do tego, co moglibyśmy uzyskać z rezerw walutowych (...), kolejna to konieczność konsultacji z Komisją Europejską i możliwość zabrania tych pieniędzy – mówił. Dodał, że „suwerenność nie może być elementem przetargu z Unią Europejską”.
Morawiecki powiedział, że „dzięki naprawie finansów publicznych przeznaczyliśmy ponad 4 proc. PKB na uzbrojenie” i „ten skarb przekazaliśmy panu premierowi Kosiniakowi-Kamyszowi w darze”. – Polonizujmy, repolonizujmy, pakujmy nie 40 czy 50 proc., ale 90, 85 proc. w polskie firmy – przekonywał były premier.
– Panie premierze, pan otworzył drogę do zaciągania zobowiązań kredytowych w Unii Europejskiej przez KPO – mówił do Morawieckiego Władysław Kosiniak-Kamysz. Morawiecki przerwał mu i powiedział, że to były granty, a nie pożyczki. – Nie no, KPO to system grantowo-pożyczkowy – zauważył szef MON, a Morawiecki odrzekł, że różnica jest „gigantyczna”, bo „23 mld to euro, a pożyczek było tyle, ile chcieliśmy wziąć, albo 0, albo 10 mld euro”.
Mateusz Morawiecki: Unia Europejska to nie jest żadna „dobra ciocia”
– Dzisiaj jesteśmy w czasach przełomu. Polacy wreszcie zaczynają rozumieć, że Unia Europejska to nie jest żadna „dobra ciocia” – mówił były premier Mateusz Morawiecki. – Oni chcą na nas skorzystać, nas wykorzystać. W bilansie płatniczym Polski w 2024 r. netto z Polski wypływa 140 mld zł – przekonywał b. premier. – Żeby nie było gorzej, musimy postawić na polonizację zamówień publicznych, przyspieszenie procesów inwestycyjnych, na tanią energię, a nie, jak teraz, jedna z najdroższych, tak byśmy na równym boisku mogli konkurować z tymi, którzy są od nas bogatsi, cwańsi, niestety – mówił.
Morawiecki powiedział, że jego następca, Donald Tusk „za darmo oddaje potężne obszary mikro- i makroekonomii do eksploracji naszym partnerom i naszym konkurentom”. – Oni nic nie robią za darmo, ten SAFE też nie jest za darmo. Oni chcą, żebyśmy kupowali jak najwięcej, żebyśmy uzależniali się od nich. Ja tego nie chcę; chcę, żeby Polska stała na własnych nogach, żeby miała suwerenną gospodarkę również od naszych partnerów z Zachodu – przekonywał Morawiecki.
Europejskie Forum Rolnicze w Jasionce
Organizatorzy forum podkreślali wcześniej, że dyskusja ma być poświęcona wielowymiarowemu ujęciu bezpieczeństwa – od militarnego, przez energetyczne, po żywnościowe. Uczestnicy debaty mieli przeanalizować aktualne wyzwania stojące przed Polską oraz rolę kraju w kształtowaniu stabilności regionu w kontekście napięć geopolitycznych.
Spotkanie jest również okazją do oceny polskiego systemu obronnego i budowania odporności państwa na zagrożenia zewnętrzne.
Europejskie Forum Rolnicze 2026 w Jasionce
Europejskie Forum Rolnicze w Jasionce jest organizowane od 2018 r. przez Fundację Europejski Fundusz Rozwoju Wsi Polskiej. W poprzednich edycjach uczestniczyli m.in. unijni komisarze ds. rolnictwa, premierzy oraz ministrowie z państw Europy Środkowo-Wschodniej. Głównymi tematami wcześniejszych spotkań były mechanizmy Wspólnej Polityki Rolnej, założenia Europejskiego Zielonego Ładu oraz wyzwania dla rynku żywnościowego wynikające z sytuacji geopolitycznej w regionie.
Artykuł jest aktualizowany
