Ministerstwo Finansów intensywnie pracuje nad zmianami „będącymi odpowiedzią na bieżące potrzeby w zakresie uszczelnienia systemu podatkowego”. I przywraca niekorzystne dla podatników rozwiązania, które samo w lipcu z projektu wyrzuciło.

– Prace nad projektem zaczynają przypominać serial z wieloma zwrotami akcji. Ministerstwo Finansów najpierw forsowało obszerny pakiet zmian uszczelniających, potem z prawie całego zrezygnowało, następnie część propozycji przywróciło, teraz wracają kolejne – mówi Mateusz Hołysz, radca prawny i doradca podatkowy.

Przedsiębiorcy z IP Box zapłacą daninę solidarnościową

Zacznijmy od firm korzystających z ulgi IP Box. Ta preferencja jest skierowana do innowacyjnych przedsiębiorstw i polega na płaceniu 5 proc. podatku od dochodu z kwalifikowanych praw własności intelektualnej. Lubią ją zwłaszcza informatycy.

W najnowszej wersji projektu Ministerstwo Finansów wraca do pomysłu, aby korzystający z IP Box płacili daninę solidarnościową. To dodatkowy podatek od dochodów powyżej 1 mln zł. Wynosi 4 proc. Na razie, bo w innym projekcie ministerstwo chce go podnieść do 5 proc. Argumentuje, że osoby o najwyższych dochodach „w większym stopniu powinny partycypować w ponoszeniu ciężarów publicznych”.

Czytaj więcej:

PIT Podatek uderzy w najbogatszych. Wzrośnie stawka i przybędzie podatników

Pro

Wynajem na wyższym ryczałcie

Kolejna powracająca zmiana to podwyżka podatku dla ryczałtowców, którzy wynajmują/wydzierżawiają swój majątek (zarówno w działalności, jak i prywatnie) podmiotom powiązanym. Teraz płacą 8,5 proc., natomiast od przychodów powyżej 100 tys. zł podatek wynosi 12,5 proc. Resort finansów chce, aby przychody powyżej 100 tys. zł z wynajmu lub dzierżawy na rzecz podmiotów powiązanych były obciążone wyższym podatkiem. Jego stawka ma wynieść 15 proc.

Pisząc w projekcie o podmiotach powiązanych ministerstwo odwołuje się do art. 23m ust. 1 pkt 4 ustawy o PIT.

– Są tam zarówno wspólnicy spółek (mający przynajmniej 25 proc. udziałów), jak i członkowie rodziny. Zmiany dotkną więc m.in. wspólnika wynajmującego lokal na biuro spółce czy ojca zarabiającego na wynajmie magazynu na potrzeby firmy syna – tłumaczy Mateusz Hołysz.

Czytaj więcej:

Zmiany w przepisach podatkowych Niemiła niespodzianka dla ryczałtowców z wysokimi przychodami

Pro

Dzierżawa znaku towarowego z 17 proc. podatkiem

Ministerstwo Finansów wraca też do pomysłu zwiększenia obciążeń ryczałtowcom, którzy wynajmują/dzierżawią podmiotom powiązanym własność intelektualną (i podobne produkty z wyłączeniem prac chronionych prawem autorskim). Od swoich przychodów zapłacą 17 proc. podatek.

Dlaczego czeka ich taka podwyżka? Ponieważ często korzystają z mechanizmu optymalizacyjnego – argumentuje resort finansów. Podaje przykład wspólnika spółki z o.o., który wydzierżawia jej znak towarowy. Spółka zalicza wydatki do kosztów działalności, dzięki czemu obniża swój podatek. Wspólnik płaci od przychodów z dzierżawy 8,5 proc. ryczałt (ewentualnie 12,5 proc. od nadwyżki ponad 100 tys. zł). Gdyby świadczenia te były wypłacane w postaci dywidendy, wspólnik opodatkowałby je stawką 19 proc., a spółka nie rozliczyłaby kosztów – podkreśla Ministerstwo Finansów. I tłumaczy, że poprzez zastąpienie dywidendy wynagrodzeniem za dzierżawę znaku towarowego obie strony uzyskują korzyść podatkową. Nowe przepisy mają na celu przeciwdziałanie takiej optymalizacji.

– Ministerstwo Finansów twierdzi, że zmiany są wymierzone w tych, którzy kombinują. Ale straci na nich także wielu innych podatników. Przecież zawarcie umowy najmu/dzierżawy ze wspólnikiem czy kimś z rodziny niekoniecznie oznacza optymalizację. Mogą o tym decydować zupełnie inne względy, np. obustronne zaufanie – mówi Mateusz Hołysz.

Czytaj więcej

Ryczałt, samochody, ulga mieszkaniowa, IP Box. Jest dobra wiadomość

Skarbówka wraca do uszczelnień

Przypomnijmy, że w poprzedniej wersji projektu przywrócono kilka innych zmian uszczelniających. Na przykład regulację określającą, że w przypadku odpłatnego zbycia udziałów (akcji) spółki powstałej z przekształcenia innej spółki, kosztem uzyskania przychodów są wydatki na nabycie lub objęcie udziałów (akcji) spółki przekształcanej. Wskrzeszono też przepis wskazujący, że przychód z odpłatnego zbycia składników majątku (np. nieruchomości) powstanie w razie zastosowania instytucji datio in solutum (chodzi o wykonanie świadczenia rzeczowego w zamian za przyrzeczone świadczenie pieniężne). Ministerstwo reaktywowało także zakaz wstecznego obniżania i zwiększania stawek amortyzacji.

– Widać, że urzędnicy mają poważne dylematy co do zakresu uszczelnień – podsumowuje Mateusz Hołysz.

Nowelizacja ma wejść w życie zasadniczo 1 stycznia 2027 r.

Etap legislacyjny: projekt przyjęty przez Stały Komitet Rady Ministrów