Przepisy o zwolnieniu z podatku od czynności cywilnoprawnych (PCC) dla kupujących swoje pierwsze lokum obowiązują już trzeci rok. Ale ciągle budzą wątpliwości. – Czy mogę skorzystać ze zwolnienia, jeśli kupuję swoje pierwsze samodzielne mieszkanie, ale mam już nabyte w spadku udziały (poniżej 50 proc.) w trzech innych? – pyta jeden z naszych czytelników.

Zwolnienie z PCC na zakup pierwszego mieszkania

Przypomnijmy, że umowa sprzedaży mieszkania bądź domu na rynku wtórnym jest obciążona 2 proc. podatkiem. Musi go zapłacić kupujący. Przykładowo, jeśli mieszkanie kosztuje milion, PCC wynosi 20 tys. zł.

Czytaj więcej

Żona skorzysta ze zwolnienia z PCC, jeśli kupuje dom bez męża. Nowa interpretacja fiskusa

Od 31 sierpnia 2023 r. transakcja jest zwolniona z podatku, jeśli kupujący nabywa swoje pierwsze lokum. Obowiązujący od tego dnia przepis (art. 9 pkt 17 ustawy o PCC) wymienia prawo własności lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość, prawo własności budynku mieszkalnego jednorodzinnego, spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu dotyczące lokalu mieszkalnego albo domu jednorodzinnego. Nabywca nie płaci podatku, jeśli w dniu transakcji oraz wcześniej nie przysługiwało mu żadne z tych praw (ani udział w tych prawach).

Od tej zasady jest wyjątek. Otóż kupujący może mieć w dniu transakcji (albo wcześniej) połowę (lub mniej) nieruchomości otrzymanej w spadku. Nie pozbawia go to prawa do zwolnienia.

We fragmencie przepisu, który stanowi o tym wyjątku, zastosowano liczbę pojedynczą – „udział ten nie przekracza lub nie przekraczał 50 proc. i został nabyty w drodze dziedziczenia”. Czy wobec tego można skorzystać ze zwolnienia, jeśli mamy udziały (do 50 proc.) w kilku nieruchomościach (tak jak czytelnik)?

Z odpowiedzi Krajowej Informacji Skarbowej z 30 czerwca wynika, że tak. Czytamy w niej: „dla skorzystania ze zwolnienia na podstawie art. 9 pkt 17, udział w każdym lokalu mieszkalnym musi być nabyty w drodze dziedziczenia i w każdym z nich nie może być wyższy niż 50 proc. Każdy z tych udziałów należy ocenić indywidualnie”. KIS posługuje się liczbą mnogą („w każdym z nich”), co oznacza, że nabywca może mieć udziały w kilku nieruchomościach.

Czytaj więcej

Skarbówka: dom bez ogrzewania, wody, szamba i okien, to nadal dom. Ulgi nie ma

Fiskus zgadza się na zwolnienie z PCC

Podobne wnioski można wyciągnąć z wcześniejszych interpretacji Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej. Przykładowo w sprawie mężczyzny, który ma po 50 proc. udziałów w dwóch mieszkaniach po zmarłej matce. Drugim współwłaścicielem jest ojciec. Mężczyzna chce kupić na rynku wtórnym mieszkanie i twierdzi, że może skorzystać z ulgi. „Przepisy ustawy o PCC (art. 9 pkt 17) nie precyzują, czy dozwolona wielkość udziału w nieruchomości nabytego w drodze spadku dotyczy 50 proc. jednej nieruchomości, czy też kilku nieruchomości. Wobec tego powinny być interpretowane na korzyść nabywcy” – argumentuje we wniosku o interpretację.

Co na to fiskus? „Mając na uwadze fakt, że jest pan współwłaścicielem dwóch mieszkań w udziale w każdym z nich po 50 proc., a udziały te zostały nabyte w drodze dziedziczenia, w przedmiotowej sprawie znajdzie zastosowanie przepis art. 9 pkt 17 ustawy o PCC. Nie będzie pan zatem zobowiązany do zapłaty podatku od czynności cywilnoprawnych z tytułu zakupu mieszkania z rynku wtórnego” – czytamy w interpretacji (nr 0111-KDIB2-2.4014.211.2023.2.PB).

Podobną konkluzję znajdziemy w interpretacji nr 0111-KDIB2-3.4014.394.2024.1.BZ.

Jak wspomnieliśmy, PCC obciąża kupujących na rynku wtórnym. Nabycie od dewelopera jest opodatkowane VAT. Wtedy nie płacimy PCC. Od tej reguły jest wyjątek dotyczący kupujących mieszkania hurtowo.

Czytaj więcej

Jak spisać testament, aby był ważny? Ile kosztuje testament notarialny?