Mimo iż do rozliczenia za 2022 r. pozostało jeszcze wiele miesięcy, zadanie to już zaczyna spędzać sen z powiek przedsiębiorcom i ich działom kadrowo-płacowym. Eksperci ostrzegają, że może to być wyjątkowo trudne zadanie i warto zawczasu się do niego przygotować.

Dlaczego? Parlament kończy prace nad nowelizacją ustawy o PIT, która ma od lipca 2022 r. wprowadzić obniżkę stawki z 17 do 12 proc. Przedsiębiorcy rozliczający się ryczałtem od przychodów ewidencjonowanych oraz według stawki liniowej 19 proc. zyskają natomiast możliwość przejścia na skalę podatkową.

Kolejna zmiana zasad

Dla płatników oznacza to trzecią w ciągu tego roku zmianę systemów kadrowo-płacowych. Od początku 2022 r. musieli już dwukrotnie przystosować się do zmian w PIT. Przepisy obowiązujące od 1 stycznia wprowadziły m.in. ulgę dla klasy średniej. Następnie od 7 stycznia br. na płatników został nałożony obowiązek podwójnego przeliczania wynagrodzeń – według zasad z 2022 r. i z 2021 r. – i wypłacania pracownikom wynagrodzenia według korzystniejszych dla nich zasad. Od 1 lipca zniesiona zostanie ulga dla klasy średniej i obowiązek podwójnego przeliczania wynagrodzeń. W zamian wprowadzona zostanie nowa skala podatkowa, ze stawkami 12 i 32 proc.

 Jak wyjaśnia Jakub Walczak, doradca podatkowy, partner w Solveo Advisory, dotychczas większość pracowników korzystała z systemu Twój e-PIT, w którym zeznania były wypełnione automatyczne. Większość tych zeznań była automatycznie akceptowana, bez wprowadzania zmian. Zwykle też kwota pobranych przez płatnika w ciągu roku zaliczek odpowiadała kwocie należnego podatku.

– Zmiana systemu w trakcie roku podatkowego sprawi, że kwota pobranych zaliczek może być inna niż kwota PIT za 2022 r. Konieczna może być dopłata, ale możliwy jest też zwrot. Warto więc, by pracownicy przeanalizowali zeznanie, by mieć pewność, że zostało prawidłowo wypełnione. Należy się też spodziewać większego obciążenia działów kadrowo-płacowych, do których pracownicy będą występować z pytaniami o prawidłowość rozliczeń, podobnie jak na początku roku – mówi Jakub Walczak.

Rachunki w biznesie

Inne problemy będą mieć natomiast przedsiębiorcy prowadzący jednoosobową działalność gospodarczą. Nowelizacja ustawy o PIT daje im możliwość zmiany formy opodatkowania za 2022 r. Osoby rozliczające się stawką liniową 19 proc. mogą dokonać zmiany po zakończeniu roku, a ryczałtowcy mają dwie możliwości – w połowie roku lub po jego zakończeniu.

– To oznacza, że część przedsiębiorców będzie musiała jeszcze raz policzyć, która forma rozliczenia jest dla nich najbardziej korzystna. Tym razem jednak będą dokonywać kalkulacji nie w oparciu o prognozy, ale o wysokość uzyskanych w trakcie roku przychodów i kosztów. Duże znaczenie ma w tej sytuacji prawidłowa dokumentacja kosztów, zwłaszcza dla rozliczających się obecnie ryczałtem – mówi Jakub Walczak.

Dwa formularze

Wiceminister finansów Piotr Patkowski wyjaśniał niedawno, że przedsiębiorcy opodatkowani liniowo, którzy chcą przejść na rozliczenie według skali, będą o tym zawiadamiać w zeznaniu za 2022 r. Natomiast ryczałtowcy będą mogli dokonać zmiany w dwóch terminach – w rozliczeniu rocznym albo w trakcie 2022 r. Wówczas będą rozliczać się w ten sposób za drugą połowę 2022 r. W tym przypadku stosowne oświadczenie będą musieli złożyć do 22 sierpnia 2022 r.

„Konsekwencją zmiany formy opodatkowania w trakcie 2022 roku będzie konieczność złożenia dwóch odrębnych zeznań w celu rozliczenia przychodów z działalności gospodarczej opodatkowanych za część roku ryczałtem od przychodów ewidencjonowanych i za część roku na zasadach ogólnych według skali podatkowej” – poinformował wiceminister Patkowski.

Opinia dla „Rzeczpospolitej”
Anna Misiak, doradca podatkowy, partner w MDDP

Rozliczenie za 2022 r. będzie stanowić duże wyzwanie dla podatników i płatników. Zeznanie osób nieprowadzących działalności gospodarczej zostanie wypełnione automatycznie w systemie e-PIT. Pozostaje jednak grupa osób rozliczających się samodzielnie, które będą musiały uwzględnić np. nowe ulgi podatkowe, nowy sposób rozliczenia samotnego rodzica czy wyższy limit dochodów dziecka. Jeszcze bardziej skomplikowane zadanie czeka przedsiębiorców. Problemem może być np. kwestia właściwego rozliczenia składki zdrowotnej oraz zaliczek na PIT za 2022. W przypadku podejmowania decyzji o zmianie formy opodatkowania z ryczałtu na skalę nie można zapomnieć o innym ewidencjonowaniu przychodów i kosztów. Przedsiębiorcom, którzy zastanawiają się nad zmianą formy opodatkowania za 2022 r., nie powinny umknąć terminy na dokonanie tych zmian, w tym także na ponowne zastanowienie, którą formę opodatkowania chcą kontynuować w 2023 r. Ze względu na zwiększoną liczbę kluczowych terminów łatwo może coś umknąć