Referendum, nazywane też czasem plebiscytem, jest we współczesnym świecie ostatnim przejawem demokracji bezpośredniej w systemach politycznych: nawiązaniem do tradycji rządów ateńskiej Agory, wieców plemiennych i zgromadzeń ludowych, do czasów, gdy każdy obywatel był prawodawcą.

– Referendum jest pewnego rodzaju uzupełnieniem demokracji przedstawicielskiej przewidzianym na szczególne okoliczności. Zorganizowanie go może też się wiązać z niską legitymizacją władzy i potrzebą zdobycia przez nią uzasadnienia dla swojej decyzji – tłumaczy politolog z Uniwersytetu Warszawskiego dr Rafał Chwedoruk. Demokracja bezpośrednia postrzegana jest przez wielu jako czysta demokracja: cała władza spoczywa w rękach ludzi, którzy nie muszą utrzymywać z podatków rzeszy posłów.