Wartość sporu należy przemyśleć przed złożeniem pozwu. Później nie ma na to już miejsca, a istotnie wpływa ona na przebieg procesu.

Wycenili na 50 tys. zł

Kwestia taka wynikła w sprawie Jadwigi i Krzysztofa K. przeciwko gminie miejskiej Z. o zobowiązanie jej do zmiany organizacji handlu na targowisku miejskim, tak by nie utrudniała korzystania z ich nieruchomości, na której stoi pawilon handlowy. Jako wartość przedmiotu sporu wskazali 50 tys. zł, a sąd rejonowy uwzględnił częściowo ich powództwo, zobowiązując gminę do zmiany organizacji handlu. Państwo K. odwołali się się od tego wyroku i jako przedmiot zaskarżenia podali 25 tys. zł (najwyraźniej to, co uzyskali w I instancji, wycenili na 25 tys. zł), a sąd okręgowy, poza drobnymi korektami, utrzymał wyrok.

Wtedy odwołali się do Sądu Najwyższego, wnosząc skargę kasacyjną, i tym razem wskazali jako wartość przedmiotu zaskarżenia jedynie 600 zł. W uzasadnieniu napisali, że to nietypowe roszczenie, nie ma charakteru majątkowego.

Dodajmy, że zgodnie z art. 398

2

kodeksu postępowania cywilnego (szerzej w ramce) skarga kasacyjna jest niedopuszczalna w sprawach o prawa majątkowe, w których wartość przedmiotu zaskarżenia jest niższa niż 50 tys. zł. I na tej podstawie SN odrzucił skargę (bez merytorycznego rozpoznania), nie podzielając argumentacji powodów.

Jak rzecz, to pieniądze

– Powodowie wywodzą swoje roszczenie z przepisów o naruszeniu własności i posiadania (art. 144 i 222 § 2 kodeksu cywilnego), a taka sprawa co do zasady jest sprawą o prawa majątkowe – zwrócił uwagę w uzasadnieniu sędzia Krzysztof Strzelczyk. – Przedmiotem takiego powództwa jest ochrona własności, a prawo to za swój przedmiot ma rzecz, która ma określoną wartość majątkową. Naruszeniem prawa własności jest więc w pierwszej kolejności naruszenie prawa majątkowego.

Sędzia stwierdził, że chociaż orzecznictwo Sądu Najwyższego nie wyklucza w szczególnych okolicznościach dominacji czynników niemajątkowych w ramach tej ochrony, to jednak w sprawie państwa K. majątkowy charakter sporu nie budzi wątpliwości, jeśli uwzględni się ich dążenie do zapewnienia nieograniczonego dostępu do tej nieruchomości, do położonego na niej pawilonu handlowego.

– Tak zresztą sami powodowie ocenili spór, wskazując wartość przedmiotu sporu i wartość zaskarżenia zarówno w apelacji, jak i w skardze kasacyjnej. Majątkowy charakter sporu ma zaś bezpośredni wpływ na ocenę dopuszczalności skargi kasacyjnej ze względu na ograniczenie art. 398

2

§ 1 k.p.c. – powiedział sędzia Strzelczyk.

Ponieważ wartość zaskarżenia nie przekraczała tego ograniczenia, SN odrzucił skargę (sygnatura akt; V CSK 88/11)

. Postanowienie jest ostateczne.

– Doświadczeni prawnicy zanim złożą pozew, tak starają się określić wartość sporu, by mieć możliwość kasacji, a jednocześnie kalkulują koszty sądowe, które od tego zależą – wskazuje adwokat Andrzej Michałowski. – W trakcie procesu jest już na to za późno.

Limity i ograniczenia

Sprawy (nie)kasacyjne

Skarga kasacyjna jest niedopuszczalna w sprawach o prawa majątkowe:

Kasacja przysługuje niezależnie od wartości przedmiotu zaskarżenia:

Na podstawie art. 398

2

kodeksu postępowania cywilnego