Dyżurującemu lekarzowi należy się kilka dodatków

Jak należy zapłacić lekarzowi za dyżur medyczny pełniony w środę lub sobotę (w dniu wolnym od pracy) od 7 do 7 dnia następnego, czyli przez 24 godziny, skoro pracuje on w równoważnym systemie czasu pracy do 12 godzin?

– pyta czytelniczka DOBREJ FIRMY.

Art. 32i ustawy z 30 sierpnia 1991 r. o zakładach opieki zdrowotnej (DzU z 2007 r. nr 14, poz. 89 ze zm., dalej ustawa o ZOZ) dopuszcza zatrudnianie pracowników ZOZ w równoważnym systemie czasu pracy. Polega on na tym, że pracodawca przedłuża wymiar czasu pracy do 12 godzin na dobę i odpowiednio skraca w innym dniu lub wyznacza dni wolne.

Wprowadzenie takiego systemu musi uzasadniać rodzaj pracy lub jej organizacja. Nie wolno jednak w ten sposób angażować tych, którzy pracują w skróconych normach czasu pracy, czyli:

- w komórkach organizacyjnych (zakładach, pracowniach), gdzie występują szczególne lub szczególnie uciążliwe warunki pracy,

- niewidomych pracujących na stanowiskach wymagających kontaktu z pacjentami,

- pracowników w ciąży i opiekujących się dzieckiem do lat 4 bez ich zgody.

Ponadto, mimo wydłużenia wymiaru czasu pracy na dobę, przeciętne tygodniowe normy czasu pracy poszczególnych grup zawodowych przewidziane w art. 32g ustawy o ZOZ dla podstawowego systemu czasu pracy muszą być zachowane. Dla lekarzy zatrudnionych w ZOZ wynoszą one 37 godzin 55 minut.

Podstawowy okres rozliczeniowy dla równoważnego systemu czasu pracy to miesiąc, ale w szczególnie uzasadnionych sytuacjach można go wydłużyć do maksymalnie czterech miesięcy.

Zgodnie z art. 32j ustawy o ZOZ pracodawca może zobowiązać lekarzy oraz innych pracowników medycznych z wyższym wykształceniem zatrudnionych w zakładach opieki zdrowotnej i udzielających całodobowych świadczeń do pełnienia dyżurów medycznych do 48 godzin na tydzień. Oznacza to, że jeśli lekarz ma nawet 12-godzinne dni pracy, to w sumie w tygodniu nie może pracować więcej niż 48 godzin na tydzień łącznie z dyżurami. Nawet w systemie równoważnym szef powinien zapewnić pracownikom 11-godzinny odpoczynek dobowy oraz tygodniowy, przynajmniej 35-godzinny.

Zgodnie jednak ze stanowiskiem Głównego Inspektoratu Pracy oraz Ministerstwa Zdrowia z końca 2007 r. dopuszczalne jest ustalenie lekarzowi dyżuru medycznego trwającego do 24 godzin. Naruszone godziny dobowej laby należy mu oddać bezpośrednio po tym dyżurze. Medyk może także i pracować, i dyżurować łącznie 24 godziny, ale także w tym wypadku w następnej dobie po dyżurze pracownik musi skorzystać z 11-godzinnego odpoczynku wyrównawczego.

Teraz należy ustalić wynagrodzenie za łączną 24-godzinną pracę i dyżur. Tu ważne są jednak dane, których czytelniczka nie podała. Dotyczy to m.in. określenia godzin pory nocnej oraz niedzieli.

Zgodnie z art. 151

7

k.p. pora nocna obejmuje osiem godzin między 21 a 7. Natomiast za pracę w niedzielę i święto uważa się – na podstawie art. 151

9

§ 2 k.p. – pracę wykonywaną między 6 w tym dniu a 6 w następnym dniu, chyba że pracodawca ustalił inną godzinę.

Zakładając zatem, że w szpitalu czytelniczki pora nocna trwa od 21 do 5, a niedziela obejmuje godziny od 6 w tym dniu do 6 w kolejnym, wynagrodzenie lekarza należy określić, dzieląc dobę na poszczególne elementy i przypisując im odpowiednie dodatki.

Jeśli będzie to środa, kiedy z grafiku lekarza wynika, że tego dnia ma wolne, ale wtedy przypada jego 24-godzinny dyżur, to medyk dostanie:

- od 7 do 15.35 (7 godzin 35 minut) – normalne wynagrodzenie + 100-proc. dodatek z tytułu przekroczenia normy tygodniowej (powyżej 37 godzin 55 minut),

- od 15.35 do 21 – normalne wynagrodzenie + 50-proc. dodatek za przekroczenie normy dobowej,

- od 21 do 5 – normalne wynagrodzenie + 100-proc. dodatek za nadgodziny przypadające w nocy oraz 20-proc. dodatek za pracę w nocy z kodeksu pracy liczony od minimalnego wynagrodzenia,

- od 5 do 7 – normalne wynagrodzenie + 50-proc. dodatek za nadgodziny dobowe.

Kłopot jest z niedzielą. Przy niedzieli rozliczenie tylko z pozoru wyglądałoby podobnie. Pamiętać bowiem trzeba o stanowisku GIP oraz resortu pracy sprzed kilku lat. Zgodnie z nim za pracę przypadającą w godzinach nadliczbowych w niedzielę – oprócz normalnego wynagrodzenia – szpital powinien zapłacić dwa 100-proc. dodatki. Jeden za każdą godzinę pracy przekraczającą średniotygodniową normę (art. 151

1

§ 1 lit. b k.p.), a drugi właśnie za pracę w niedzielę i święto (art. 151

11

k.p.). Natomiast 15 lutego 2006 r. Sąd Najwyższy podjął uchwałę (II PZP 11/05), z której wynika przeciwny wniosek. Uznał bowiem, że jeśli w okresie rozliczeniowym pracodawca nie udzielił innego dnia wolnego w zamian za dozwoloną pracę świadczoną w niedzielę lub święto, pracownikowi za każdą godzinę takiej pracy przysługuje tylko jeden dodatek przewidziany w art. 151

11

§ 2 lub 3 k.p.

Jednak przy wynagrodzeniu za dyżur medyczny stosowane są tylko finansowe zasady rozliczeń jak za godziny nadliczbowe (art. 32j ust. 3 ustawy o ZOZ). Nie ma natomiast mowy o odbieraniu wolnych dni. Te wynikają jedynie z rekompensowania odpoczynku. Nie wiadomo więc, czy lekarzowi mogą przysługiwać dwa 100-proc. dodatki za dyżur w niedzielę. Przepisy o dyżurze medycznym nie wyłączają bowiem ani nie odsyłają do 151

11