Lekarz rodzinny może zlecić wiele badań laboratoryjnych i obrazowych refundowanych przez NFZ. Ich listę określa rozporządzenie Ministra Zdrowia w sprawie świadczeń gwarantowanych z zakresu podstawowej opieki zdrowotnej.
Te badania może zlecić lekarz rodzinny. To ponad 100 świadczeń
Zakres badań, które może zlecić lekarz rodzinny nie ogranicza się tylko do podstawowych badań krwi, moczu czy RTG. Lista świadczeń jest długa. Wiele z nich nie wymaga wizyty u specjalisty, nie trzeba także wydawać pieniędzy, by wykonać je prywatnie.
Należy jednak pamiętać, że decyzje o konieczności ich zlecenia podejmuje lekarz na podstawie wskazań medycznych. Nie odbywa się to na żądanie pacjenta. Lista obejmuje m.in. badania hematologiczne, badania moczu, badania układu krzepnięcia, EKG, USG, gastroskopię, kolonoskopię czy tomografię płuc. W wielu przychodniach POZ możliwe jest uzyskanie skierowania na badania w kierunku alergii czy poszerzoną diagnostykę kardiologiczną.
Czytaj więcej
Od niedawna obowiązuje nowa, rozszerzona lista specjalistów, do których pacjenci mogą się dostać bez skierowania. Aby skorzystać z ich porady wysta...
Lista badań dostępnych na NFZ. Wystarczy skierowanie od lekarza rodzinnego
Wśród świadczeń, które może zlecić lekarz rodzinny w każdej przychodni POZ znajdują się badania takie, jak:
Badania hematologiczne:
- morfologia krwi obwodowej z płytkami krwi;
- morfologia krwi obwodowej z wzorem odsetkowym i płytkami krwi;
- retikulocyty;
- odczyn opadania krwinek czerwonych (OB).
Badania biochemiczne i immunochemiczne:
- sód;
- potas;
- wapń zjonizowany;
- żelazo;
- żelazo ‒ całkowita zdolność wiązania (TIBC);
- stężenie transferyny;
- stężenie hemoglobiny glikowanej (HbAlc);
- mocznik;
- kreatynina;
- glukoza;
- test obciążenia glukozą;
- białko całkowite;
- proteinogram;
- albumina;
- białko C-reaktywne (CRP);
- kwas moczowy;
- cholesterol całkowity;
- cholesterol-HDL;
- cholesterol-LDL;
- triglicerydy (TG);
- bilirubina całkowita;
- bilirubina bezpośrednia;
- fosfataza alkaliczna (ALP);
- aminotransferaza asparaginianowa (AST);
- aminotransferaza alaninowa (ALT);
- gammaglutamylotranspeptydaza (GGTP);
- amylaza;
- kinaza kreatynowa (CK);
- fosfataza kwaśna całkowita (ACP);
- czynnik reumatoidalny (RF);
- miano antystreptolizyn O (ASO);
- hormon tyreotropowy (TSH);
- antygen HBs-AgHBs;
- VDRL;
- FT3;
- FT4;
- PSA ‒ Antygen swoisty dla stercza całkowity.
Czytaj więcej
Część pacjentów jest uprawnionych do korzystania ze świadczeń medycznych poza kolejnością. Należą do nich m.in. kobiety w ciąży i osoby ze znacznym...
Badania moczu:
- ogólne badanie moczu z oceną właściwości fizycznych, chemicznych oraz oceną mikroskopową osadu;
- ilościowe oznaczanie białka;
- ilościowe oznaczanie glukozy;
- ilościowe oznaczanie wapnia;
- ilościowe oznaczanie amylazy.
Badania kału:
- badanie ogólne;
- pasożyty;
- krew utajona ‒ metodą immunochemiczną.
Badania układu krzepnięcia:
- wskaźnik protrombinowy (INR);
- czas kaolinowo-kefalinowy (APTT);
- fibrynogen.
Badania mikrobiologiczne:
- posiew moczu z antybiogramem;
- posiew wymazu z gardła z antybiogramem;
- posiew kału w kierunku pałeczek Salmonella i Shigella;
- test antygenowy SARS-CoV-2 uzyskiwany za pomocą Systemu Dystrybucji Szczepionek (SDS);
- test antygenowy w kierunku: SARS-CoV-2/grypy A+B/RSV.
Badanie elektrokardiograficzne (EKG) w spoczynku.
Diagnostyka ultrasonograficzna:
- USG tarczycy i przytarczyc;
- USG ślinianek;
- USG nerek, moczowodów, pęcherza moczowego;
- USG brzucha i przestrzeni zaotrzewnowej, w tym wstępnej oceny gruczołu krokowego obwodowych węzłów chłonnych
Zdjęcia radiologiczne:
- zdjęcie klatki piersiowej w projekcji AP i bocznej;
- zdjęcia kostne ‒ w przypadku kręgosłupa;
- kończyn i miednicy w projekcji AP i bocznej;
- zdjęcie czaszki;
- zdjęcie zatok;
- zdjęcie przeglądowe jamy brzusznej.
Badania endoskopowe, na które lekarz POZ może wystawiać skierowanie:
- gastroskopia;
- kolonoskopia.
Badanie tomografii komputerowej płuc – lekarz rodzinny może wystawiać na nie skierowanie po stwierdzeniu nieprawidłowości w badaniu radiologicznym klatki piersiowej przy wskazaniach do pogłębienia diagnostyki.
Czytaj więcej
Pacjenci z cukrzycą po 26. roku wkrótce mogą doczekać się od dawna postulowanych zmian. Jak informuje portal Rynek Zdrowia, rozszerzenie refundacji...
To nie wszystkie możliwe badania. Co jeszcze przysługuje pacjentom?
Lekarze POZ mogą również zlecać świadczenia w ramach dodatkowych środków z NFZ na rozszerzoną diagnostykę z tzw. budżetu powierzonego. Pozwala to lekarzom rodzinnym szybciej diagnozować pacjentów bez odsyłania ich do poradni specjalistycznych.
Lista obejmuje takie badania, jak:
- ferrytyna
- witamina B12
- kwas foliowy
- anty CCP
- CRP szybki test ilościowy (populacja do ukończenia 6. roku życia)
- przeciwciała anty-HCV
- Immunoglobuliny E całkowite (IgE)
-
Immunoglobuliny E swoiste (IgE):
- wziewne: leszczyna, olcha, brzoza, trawy, żyto, bylica, roztocza kurzu domowego, pies, kot, altenaria
- pokarmowe: mleko, jaja, pszenica, soja, orzechy ziemne, orzechy laskowe, ryby, owoce morza - skorupiaki, marchew, jabłko
- antygen H. pylori w kale - test kasetkowy
- antygen H. pylori w kale - test laboratoryjny
- strep-test
- HIV test przesiewowy (przeciwciała przeciwko anty-HIV i antygen p24
Czytaj więcej
Od poniedziałku 4 maja 2026 r. osoby podróżujące za granicę będą mogły wykupić polską receptę w kolejnym regionie Hiszpanii. Jak informuje portal e...
W przychodniach POZ, które mają podpisaną umowę na tzw. opiekę koordynowaną, lekarz może zlecić jeszcze szerszy zakres badań. Należą do nich:
- BNP (NT-pro-BNP)
- albuminuria (stężenie albumin w moczu)
- UACR (wskaźnik albumina/kreatynina w moczu)
- antyTPO (przeciwciała przeciw peroksydazie tarczycowej)
- antyTSHR (przeciwciała przeciw receptorom TSH)
- antyTG (przeciwciała przeciw tyreoglobulinie)
- EKG wysiłkowe (próba wysiłkowa EKG)
- Holter EKG 24 godz. (24-godzinna rejestracja EKG)
- Holter EKG 48 godz. (48-godzinna rejestracja EKG)
- Holter EKG 72 godz. (72-godzinna rejestracja EKG)
- Holter RR (24-godzinna rejestracja ciśnienia tętniczego)
- USG Doppler tętnic szyjnych
- USG Doppler naczyń kończyn dolnych
- ECHO serca przezklatkowe
- spirometria
- spirometria z próbą rozkurczową
- biopsja aspiracyjna cienkoigłowa tarczycy celowana do 2 procedur (u dorosłych)
- biopsja aspiracyjna cienkoigłowa tarczycy celowana (u dorosłych) co najmniej 3 procedur
- tomografia komputerowa tętnic wieńcowych - przy wskazaniu do diagnostyki choroby niedokrwiennej serca