Europosłowie wyrazili „poważne zaniepokojenie” rozmywaniem programu EU4Health poprzez przenoszenie jego kluczowych zadań – takich jak profilaktyka, polityka zdrowotna czy wzmacnianie systemów ochrony zdrowia – do szerszych instrumentów finansowych. Domagają się wyraźnego wyodrębnienia środków na zdrowie. Dlatego też zaproponowali alokację na ten cel w wysokości 10,05 mld euro w cenach bieżących (8,9 mld euro w cenach stałych) w Wieloletnich Ramach Finansowych na lata 2028-2034.
W ocenie członków Parlamentu Europejskiego stabilne i przewidywalne inwestycje są warunkiem wzmocnienia odporności systemów ochrony zdrowia, ograniczania nierówności w dostępie do świadczeń oraz utrzymania wykwalifikowanej kadry medycznej.
Zdrowie wśród kluczowych priorytetów inwestycyjnych UE na najbliższe lata
Propozycja dotycząca EU4Health wpisuje się w szerszą wizję budżetu UE na lata 2028–2034. Europosłowie postulują, aby jego poziom wyniósł 1,27 proc. dochodu narodowego brutto UE, czyli o około 10 proc. więcej niż w propozycji Komisji Europejskiej z lipca 2025 r. Jak podkreślają, jest to minimalny poziom finansowania niezbędny do realizacji zobowiązań Unii oraz odpowiedzi na rosnące wyzwania – od konfliktów zbrojnych, przez presję gospodarczą i społeczną, po kryzysy klimatyczne i zdrowotne.
Czytaj więcej
Konkurencja na świecie się zaostrza. W niektórych obszarach Europa zaczyna tracić pozycję – mówi Oliver Várhelyi, unijny komisarz ds. zdrowia i bez...
Zdrowie znalazło się wśród kluczowych obszarów inwestycji obok konkurencyjności, obronności, badań i innowacji, transformacji cyfrowej i zielonej transformacji, infrastruktury, edukacji i kultury. W projekcie rezolucji podkreślono, że „zdrowie obywateli europejskich pozostaje priorytetem dla UE” oraz że „zdrowa populacja i silny sektor zdrowia są fundamentem konkurencyjności Europy, jej odporności gospodarczej oraz dobrostanu”.
Parlament opowiada się również za wzmocnieniem głównych programów unijnych, przy jednoczesnym zagwarantowaniu dedykowanych środków m.in. na działania zdrowotne w ramach EU4Health.
Projekt najnowszego budżetu unijnego zakłada przeniesienie części działań związanych z przygotowaniem i reagowaniem na kryzysy poza EU4Health – do szerszych mechanizmów unijnych. Europosłowie zgadzają się z takim kierunkiem, ale podkreślają przy tym konieczność zapewnienia adekwatnego finansowania w tym obszarze. Wzywają do przeznaczenia 12,42 mld euro w cenach bieżących (11 mld euro w cenach stałych) na Unijny Mechanizm Ochrony Ludności, który ich zdaniem powinien pozostać podstawowym narzędziem reagowania na kryzysy na poziomie Unii.
Czytaj więcej
Komisja Europejska chce ratować europejskie systemy opieki zdrowotnej innowacjami, prewencją i większą autonomią strategiczną. Jednocześnie coraz w...
Stanowisko Parlamentu Europejskiego może o tyle dziwić, że jeszcze w 2024 r., po rewizji obecnie obowiązującego budżetu UE, zmniejszono budżet programu EU4Health na lata 2021-2027 z 5,3 mld euro do 4,4 mld euro. Cięcia te wynikały z potrzeby przeznaczenia większych środków na pomoc Ukrainie. Dodatkowo, w planie rocznym na 2025 r. finansowanie działań profilaktycznych ograniczono o 42 proc., do 68,19 mln euro, czyli 1,3 proc. całkowitego budżetu programu.
Stanowisko przyjęte 15 kwietnia przez Komisję Budżetową musi zostać zatwierdzone przez Parlament Europejski na posiedzeniu plenarnym 29 kwietnia, co wydaje się formalnością. Problem może jednak pojawić się na etapie negocjacji z państwami członkowskimi w Radzie Unii Europejskiej, która ma odmienne podejście do kolejnego budżetu UE.
