Z pytaniem prawnym do SN wystąpił sąd apelacyjny, który rozpatruje sprawę ze skargi Skarbu Państwa. Dwie osoby otrzymały zaświadczenie potwierdzające ich prawa do odszkodowania za majątek pozostawiony po II wojnie światowej za wschodnią granicą. Opiewało ono na 5 mln zł. Następnie na tej podstawie nabyły od Skarbu Państwa dziewięć nieruchomości, które tanio odsprzedały.
Po kontroli NIK wartość mienia wynikającego z zaświadczenia została zweryfikowana i okazało się, że w rzeczywistości jest dużo niższa. Minister skarbu stwierdził zaś, że zaświadczenie zostało wydane z naruszeniem prawa.
Następnie SP wystąpił przeciwko tym osobom do sądu okręgowego z powództwem o zwrot korzyści. Sąd je oddalił, a wtedy SP się odwołał do sądu apelacyjnego. Ten nabrał wątpliwości dotyczących art. 1 ust. 1 ustawy z 21 czerwca 1990 r. o zwrocie korzyści uzyskanych niesłusznie kosztem Skarbu Państwa lub innych państwowych osób prawnych.
Chodzi konkretnie o udzielenie odpowiedzi na pytanie, czy wydanie tego typu zaświadczenia stanowi przeniesienie innego prawa majątkowego w rozumieniu tego przepisu. W razie negatywnej odpowiedzi sąd apelacyjny chce, by SN odpowiedział dodatkowo na pytanie, czy niesłuszne uzyskanie korzyści z majątku Skarbu Państwa (o czym mówi ten przepis) musi być bezpośrednim skutkiem czynności prawnej lub decyzji administracyjnej przenoszącej własność lub inne prawo majątkowe na niepaństwowe osoby prawne lub osoby fizyczne.
Jak tłumaczy sąd, na realizację tego typu praw odszkodowawczych składa się wiele czynności. Uzyskanie zaświadczenia jest jedną z nich. Stąd ta wątpliwość.
