Spore znaczenie ma też czynnik typowy dla Holandii. Deficyt atrakcyjnych gruntów budowlanych w tym kraju winduje ceny nieruchomości oraz zobowiązania hipoteczne rodzin do ryzykownego poziomu. Z podobnym problemem mają do czynienia np. Duńczycy. Zadłużenie hipoteczne rodzin osiąga niebezpieczny poziom również w kilku krajach, których nie analizował EBC.

"RnS" i "MdM"

Po zakończeniu boomu mieszkaniowego wartość „hipotek" też szybko rosła. Obecny poziom długu hipotecznego Polaków jest m.in. efektem boomu mieszkaniowego z lat 2004 - 2008. Na początku minionej dekady kredyty hipoteczne były jeszcze niezbyt popularnym elementem w ofercie banków. Dane z 2000 r. wskazują, że ówczesne zadłużenie mieszkaniowe Polaków oscylowało na poziomie 9,5 mld zł. Analogiczna wartość z grudnia 2015 r. (378 mld zł) była większa o prawie 3900 proc.

Wzrost hipotecznych zobowiązań rodaków (ok. 2700 proc. od 2000 r. do 2015 r.) robi duże wrażenie nawet wtedy, gdy uwzględnimy inflację CPI. Zadłużenie mieszkaniowe polskich gospodarstw domowych, szybko rosło nawet po zakończeniu boomu hipotecznego (2004 r. - 2008 r.). Był to między innymi efekt hojnych dotacji rządowych w ramach "Rodziny na Swoim" oraz "Mieszkania dla Młodych". Wspomniane programy przyczyniły się do tego, że ogólna wartość bilansowa kredytów mieszkaniowych od grudnia 2009 r. do grudnia 2015 r. wzrosła o 74 proc. (57 proc. po uwzględnieniu inflacji CPI).

Porównywalna zmiana wartości „hipotek" rozliczanych w złotym wyniosła aż 180 proc. (153 proc. po wliczeniu inflacji CPI). Co ciekawe, w porównaniu z końcem 2009 r. prawie nie zmieniła się wartość kredytów frankowych. Wzrost kursu CHF/PLN skompensował zmiany wynikające ze stopniowej spłaty kapitału i małej liczby nowych umów.

Informacje nie uwzględniają wpływu niedawnego referendum w Wielkiej Brytanii. Po decyzji obywateli tego kraju, zadłużenie krajowych frankowców wzrosło o mniej więcej 2,4 proc. (3,3 mld zł). Trudno przesądzić, czy kolejne tygodnie przyniosą podobne zmiany. Pewne jest tylko to, że wynik czerwcowego referendum, zwiększył ryzyko dotyczące dużego portfela kredytów waloryzowanych kursem CHF/PLN.