Starożytne miasto Buto było ważnym ośrodkiem religijnym związanym z kultem Wadżet, bogini przedstawianej pod postacią kobry. Archeolodzy od dziesięcioleci prowadzili wykopaliska w tym miejscu, odnajdując pozostałości z czasów panowania macedońskiej dynastii Ptolemeuszy i okresu rzymskiego. Dostęp do starszych warstw utrudniały im jednak wody gruntowe. Naukowcy poszli więc o krok dalej i sięgnęli po nowe narzędzia, które pomogły im dostać się głębiej.

Wyniki ich badań opublikowano w „Acta Geophysica”, międzynarodowym, recenzowanym czasopiśmie naukowym poświęconym geofizyce. Jego właścicielem jest Instytut Geofizyki Polskiej Akademii Nauk.

Czytaj więcej

Trzej „hobbici” z Włoch pokonali ponad 1500 km, aby oddać znaleziony „ssskarb”

Satelita pomógł w odkryciu starożytnego kompleksu

Jak informuje Live Science, badacze wykorzystali dane z satelity Sentinel-1 należącego do Europejskiej Agencji Kosmicznej. Analiza obrazów radarowych ujawniła dużą, owalną anomalię o wymiarach około 128 na 62 metry. Następnie, aby nie naruszać stanowiska, naukowcy wykorzystali tomografię elektrooporową, która umożliwia rozpoznanie podziemnych struktur na podstawie różnic w przewodzeniu prądu. Okazało się, że w tym miejscu znajdują się kolejne, ukryte warstwy.

Od powierzchni do głębokości 3 metrów naukowcy znaleźli pozostałości z okresów ptolemejskiego i rzymskiego, w tym cegły mułowe, fragmenty ceramiki i pokruszony wapień. Na głębokości od 3 do 6 metrów wykryli dużą budowlę z cegły mułowej z okresu saickiego (688–525 r. p.n.e.). Późniejsze wykopaliska odsłoniły ściany oraz przedmioty związane z kultem religijnym, w tym figurki grobowe i wapienny ołtarz. Autorzy badania podejrzewają, że budowla mogła być grobowcem, siedzibą kapłanów lub sanktuarium.

Czytaj więcej

Polskie miasta się wyludniają, a koszty rosną. Samorządy są w finansowej pułapce

Analiza kolejnych warstw zaskoczyła badaczy

Pod tą budowlą, na głębokości około 6–7 metrów, znajdowała się gruba warstwa czystego piasku, który, jak napisali naukowcy, stanowił osobne odkrycie w ramach całego znaleziska. Zdaniem badaczy umieszczono ją tam celowo, aby rozłożyć ciężar konstrukcji, ułatwić odpływ wody i ograniczyć wpływ przemieszczającego się gliniastego podłoża. Piasek pełnił więc podobną funkcję jak współczesne fundamenty. Pokazuje to, że starożytni budowniczowie stosowali przemyślane rozwiązania i byli świadomi tego, jakie warunki panują w tym miejscu.

„Wykrycie znacznej warstwy fundamentowej z czystego piasku pod ścianami z cegły mułowej wyjaśnia, w jaki sposób te ciężkie konstrukcje przetrwały mimo wysokiego poziomu wód gruntowych i niestabilnego gliniastego podłoża Buto” – powiedział portalowi Live Science współautor badania Abdelaziz Elfadaly.

W pobliżu znaleziono również przedmioty wskazujące na sakralną funkcję tego miejsca – w tym figurki oraz wapienny ołtarz, na którym prawdopodobnie składano ofiary ze zwierząt. Naukowcy mają zamiar kontynuować prace, aby dotrzeć do jeszcze głębszych warstw.