Naukowcy zgłębiający tajniki długiego życia w zdrowiu poza czynnikami genetycznymi najwięcej uwagi poświęcają zazwyczaj diecie, aktywności fizycznej i kontaktom społecznym. Okazuje się jednak, że w tym równaniu jest jeszcze jeden brakujący element: osobowość. Wyniki zostały opublikowane w czasopiśmie naukowym „International Journal of Applied Positive Psychology”.

Niebieskie strefy długowieczności. Jedna z nich jest na Sardynii

Ustalenia naukowców opisał portal ScienceAlert. Badanie zostało przeprowadzone przez zespół z Uniwersytetu w Cagliari we Włoszech. Wśród jego uczestników znaleźli się mieszkańcy Sardynii. Na tej włoskiej wyspie znajduje się jedna z tzw. niebieskich stref, czyli miejsc na świecie, gdzie odsetek stulatków jest wyjątkowo wysoki. 

Zdrowe starzenie się kształtuje wiele różnych czynników – od genów po środowisko życia. Utrudnia to wyjaśnienie wpływu jakiegokolwiek pojedynczego czynnika. To jeden z powodów, dla których naukowcy tak bardzo interesują się niebieskimi strefami na świecie, w których ludzie mają żyć dłużej niż wynosi średnia światowa, a wskaźniki zapadalności na choroby są niższe.

Wcześniejsze badania wykazały, że ludzie żyjący w niebieskich strefach uzyskują wyższe wyniki w cechach takich jak odporność psychiczna, dobrostan psychiczny i optymizm, ale nie przeprowadzono dotąd bardziej szczegółowego testu osobowości.

W badanej grupie było łącznie 125 osób w wieku od 71 do 101 lat, z których 55 osób mieszkało na terenie niebieskiej strefy, a 70 pozostałych w jej pobliżu. Każdy z uczestników przeszedł serię testów, wypełnił kwestionariusze i wziął udział w wywiadach w celu oceny zdrowia psychicznego i fizycznego, stylu życia, w tym sposobu spędzania czasu wolnego i hobby oraz cech osobowości z modelu Wielkiej Piątki: otwartości na doświadczenia, sumienności, ekstrawersji, ugodowości i neurotyczności.

Czytaj więcej

Kalkulator oceni ryzyko skutków ubocznych statyn. Przełomowy wynalazek naukowców

Zaskakujące odkrycie naukowców. Osobowość wpływa na to, jak się starzejemy

Autorzy badania chcieli dowiedzieć się, czy cechy osobowości są powiązane z dobrostanem psychicznym oraz jakością życia związaną ze zdrowiem (HRQoL) – miarą, która obejmuje zarówno zdrowie fizyczne, jak i psychiczne.

Jeden wniosek był w ocenie naukowców szczególnie uderzający. Mieszkańcy niebieskiej strefy nie uzyskiwali istotnie wyższych wyników w zakresie jakości życia związanej ze zdrowiem, ale wyróżniał ich znacznie wyższy poziom otwartości na doświadczenia. Wykazywali większe ciekawość i zainteresowanie nauką, a także chęć intelektualnego angażowania się w nowe idee i próbowania nieznanych rzeczy. Mieszkańcy niebieskiej strefy mieli również lepsze umiejętności radzenia sobie z problemami, wyższe kompetencje emocjonalne i spędzali więcej czasu na angażujących intelektualnie lub fizycznie zajęciach rekreacyjnych.

Analizując grupę jako całość, naukowcy dostrzegli również szczególnie istotną rolę otwartości i sumienności: 

  • Osoby z większą otwartością cechowały się lepszym dobrostanem psychicznym i tendencją do poświęcania większej ilości czasu na hobby,
  • Osoby cechujące się większą sumiennością deklarowały wyższe zadowolenie z życia i posiadały lepsze umiejętności radzenia sobie z trudnościami,
  • Z kolei osoby z wyższą neurotycznością miały tendencję do deklarowania niższej jakości życia związanej ze zdrowiem.

Czytaj więcej

Rozwój mózgu nie zna granic. Przełomowe badania

Dlaczego osobowość ma znaczenie? „Promuje bardziej aktywny styl życia”

Zdaniem naukowców osobowość wpływa na sposób, w jaki reagujemy na wyzwania i angażujemy się w otaczający nas świat. Pomaga tym samym kształtować nawyki i zachowania, które utrzymują nas w aktywności wraz z wiekiem.

„Wyniki te sugerują, że połączenie adaptacyjnych cech osobowości i umiejętności radzenia sobie z trudnościami promuje bardziej aktywny styl życia” – twierdzi zespół badawczy pod kierownictwem psycholożki Marii Chiary Fastame z Uniwersytetu w Cagliari we Włoszech.

Naukowcy przekonują, że potrzebne są dalsze badania, aby dokładniej ustalić powiązania osobowości z długowiecznością. Wyniki stanowią jednak kolejny dowód na to, że cechy psychologiczne mogą odgrywać tu ważną rolę, ponieważ pomagają kształtować zachowania, które wspomagają zdrowe starzenie się.

Osoby ciekawe świata i intelektualnie zaangażowane mogą częściej poszukiwać nowych doświadczeń, utrzymywać kontakty społeczne, podejmować nowe hobby, pozostawać aktywne i stale się uczyć. Inne badania wykazały również, że wychowywanie dzieci w wielopokoleniowych rodzinach lub czynniki takie jak silne poczucie celu mogą być ważnym elementem długowieczności.