Było już sporo publikacji na ten temat, ta jednak jest zupełnie wyjątkowa, bo systematyzuje współczesną wiedzę o kulturowym dziedzictwie tych ziem. Autorzy Magda i Mirek Osip-Pokrywka podróże po Kresach i katalogowanie zabytków architektury rozpoczęli w 2010 roku, a wszystkie zdjęcia, zamieszczone w albumie, zrobili dwa lata później. Ich celem było jak najwierniejsze przedstawienie bieżącego stanu tych obiektów. Wykonali gigantyczną pracę, dokumentując najcenniejsze zabytki na dawnych ziemiach i II Rzeczypospolitej, obecnie znajdujących się w granicach Ukrainy. Kolorowe zdjęcia pokazują budowle sakralne – kościoły, klasztory, synagogi, cerkwie, pałace i dwory, miasta, domy, mosty, bramy, cmentarze.
Publikacja składa się z części, opisujących zabytki czterech krain historyczno-geograficznych: Podola, Pokucia, Wołynia oraz ziemi lwowskiej. W sumie autorzy dotarli do 160 miejscowości, nie tylko tych dobrze znanych, ale i leżących na trasach rzadko odwiedzanych.
Losy polskich zabytków na tych terenach były niejednokrotnie dramatyczne – od czasów najazdów tatarskich do II wojny światowej. A potem ostateczny cios – jak piszą autorzy – zadała im „trwająca blisko pół wieku władza radziecka. Pozostałe relikty „po Pańskiej Polsce", a więc przede wszystkim pałace, dwory i kościoły", wysadzano w powietrze, rozbierano do fundamentów, przebudowywano na potrzeby nowych gospodarzy lub, w najlepszym wypadku, zamieniano na magazyny, pozwalając, aby niszczały. Proces ten trwał do początku lat 90. XX w. Wraz z odzyskaniem przez Ukrainę niepodległości w 1991 pojawiła się szansa na uratowanie tego, co jeszcze ocalało przez pół wieku panowania władzy radzieckiej."
Chociaż nadal spotyka się obiekty zaniedbane, to jednak sporo dla ich ratowania na dzisiejszej Ukrainie zrobiono. W najlepszej sytuacji są te, które zostały objęte ochroną w ramach specjalnie tworzonych państwowych rezerwatów historycznych. Taki status posiadają m.in. historyczne śródmieście we Lwowie (Stare Miasto od 1998 znajduje się też na liście UNESCO) i Cmentarz Łyczakowski, zamki w Chocimiu, Zbarażu, Złoczowie, klasztor w Poczajowie, zespoły miejskie w Kamieńcu Podolskim, Łucku, Żółkwi.
Siłą leksykonu są nie tylko fotografie, ale również obszerne opisy prezentowanych obiektów, co niejednokrotnie dodaje mu walorów przewodnika, np. gdy szczegółowo opisuje kamienice przy Rynku w Lwowie. A dołączone mapy pozwalają przy tym łatwo zlokalizować zabytkowe miejsca.
